جلد 12، شماره 1 - ( (بهار و تابستان) 1404 )                   سال1404، جلد12 شماره 1 صفحات 174-157 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Keshavarz H, Jafari Haghighi B, Jafari A, Miri H, Ebrahimi H. (2025). Interaction of Seed Priming, Sulfur, and Thiobacillus on Yield and Fatty Acid Profile of Sesame (Sesamum indicum) Seeds. Iranian J. Seed Res.. 12(1), 157-174.
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-650-fa.html
کشاورز حسن، جعفری حقیقی برمک، جعفری عبدالرضا، میری حمید رضا، ابراهیمی حمید رضا.(1404). برهمکنش پرایمینگ بذر، گوگرد و تیوباسیلوس بر عملکرد و پروفایل اسیدهای چرب بذر کنجد (Sesamum indicum) پژوهشهای بذر ایران 12 (1) :174-157

URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-650-fa.html

برهمکنش پرایمینگ بذر، گوگرد و تیوباسیلوس بر عملکرد و پروفایل اسیدهای چرب بذر کنجد (Sesamum indicum)
حسن کشاورز ، برمک جعفری حقیقی ، عبدالرضا جعفری ، حمید رضا میری ، حمید رضا ابراهیمی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان ، barmakjafarihaghighi@iauc.ir
چکیده:   (196 مشاهده)
هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر، کاربرد گوگرد عنصری و تلقیح با کود زیستی سولفوبارور1 حاوی تیوباسیلوس بر عملکرد بذر و ترکیب اسیدهای چرب بذر کنجد انجام شد. به دلیل اهمیت کنجد به‌عنوان یک دانه روغنی با ارزش تغذیه‌ای، ارزیابی نقش هم‌زمان مدیریت تغذیه‌ای و زیستی در بهبود صفات کمی و کیفی آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
روش پژوهش: یک آزمایش مزرعه‌ای در فصل رشد 1403-1404 در شهرستان فسا، استان فارس، ایران به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل چهار روش پرایمینگ بذر (بدون پرایم، هیدروپرایمینگ، کلرید کلسیم 5/2% و 5%)، چهار سطح مصرف گوگرد (0، 100، 200 و 300 کیلوگرم در هکتار) و سه سطح تلقیح تیوباسیلوس (0، 2 و 4 کیلوگرم در هکتار) بودند. رقم کنجد داراب 2 با تراکم 40 بوته در متر مربع کشت شد. صفات وزن هزار دانه، عملکرد ماده خشک و  بذر اندازه‌گیری گردید. کیفیت روغن نیز از طریق آنالیز متیل‌استرهای اسیدهای چرب با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی و بر اساس استانداردهای ISIRI و AOAC ارزیابی شد.
یافته‌ها: پرایمینگ، کاربرد گوگرد و تیوباسیلوس اثر معنی‌داری بر تمامی صفات مورد بررسی داشتند. برهمکنش دوگانه و سه‌گانه نیز در سطح 1 و 5 درصد معنی‌دار بودند. بیشترین وزن خشک گیاه (23580 کیلوگرم در هکتار) در تیمار هیدروپرایمینگ همراه با 300 کیلوگرم در هکتار گوگرد مشاهده شد. همچنین، بیشترین بیشترین وزن هزار دانه (33/5 گرم) و عملکرد بذر (2610 کیلوگرم در هکتار) در تیمار هیدروپرایمینگ همراه با 300 کیلوگرم در هکتار گوگرد و 4 کیلوگرم در هکتار تیوباسیلوس به دست آمد و بالاترین درصد روغن (2/52) و پروتئین بذر (10/25 درصد) در تیمار پرایمینگ با کلرید کلسیم 5 درصد همراه با 300 کیلوگرم در هکتار گوگرد و 4 کیلوگرم در هکتار تیوباسیلوس به دست آمد. تجزیه اسیدهای چرب نشان داد که تیمارهای تلفیقی موجب افزایش اسیدهای غیراشباع (لینولئیک، اولئیک، آلفا-لینولنیک) و کاهش اسیدهای اشباع (پالمیتیک و استئاریک) شدند.
نتیجه‌گیری: استفاده تلفیقی از پرایمینگ بذر (به خصوص پرایمینگ با 5 درصد کلرید کلسیم یا هیدروپرایمینگ)، مصرف بالای گوگرد و تلقیح با تیوباسیلوس، به طور معنی‌داری عملکرد بذر و کیفیت روغن کنجد را بهبود بخشید. این روش‌ها جذب مواد مغذی را افزایش، تحریک فعالیت میکروبی و سنتز اسیدهای چرب مفید برای سلامت را بهبود می‌دهد.
جنبه‌های نوآوری:
  • کاربرد هم‌زمان پرایمینگ بذر، گوگرد و تلقیح با تیوباسیلوس موجب افزایش معنی‌دار در عملکرد بذر کنجد شد.
  • تیمارهای ترکیبی با افزایش اسیدهای چرب غیراشباع و کاهش اسیدهای چرب اشباع، کیفیت تغذیه‌ای روغن بذر کنجد را بهبود بخشید.
واژه‌های کلیدی: پرایمینگ بذر، ترکیب اسیدهای چرب، تلقیح تیوباسیلوس، کنجد، گوگرد عنصری
متن کامل [PDF 1127 kb]   (83 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سایر موضوعات
دریافت: 1404/6/15 | ویرایش نهایی: 1404/6/25 | پذیرش: 1404/6/26 | انتشار الکترونیک: 1404/12/27
فهرست منابع
1. Abdelrahman, H. M., El-Mogy, M. M., & El-Sheikh, H. H. (2020). Potentiality of native Bacillus spp. in enhancing sesame seed germination and their antagonism against Macrophomina phaseolina under in vitro conditions. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences, 16(1), 25–34.
2. Ahmad, I., Younas, Z., Mashwani, Z.-u., Raja, N. I., & Akram, A. (2024). Thiourea seed priming effects on sesame under salinity stress. Sarhad Journal of Agriculture, 40(3), 740–753. [DOI:10.17582/journal.sja/2024/40.3.740.753]
3. AOAC. (2012). Official Method 996.06: Preparation of methyl esters for fatty acid analysis. In Official Methods of Analysis of AOAC International (19th ed.). AOAC International.
4. Ashraf, M., & Foolad, M.R. (2005). Pre-sowing seed treatment – a review. Environmental and Experimental Botany, 53, 1–10.
5. Bano, A., Khan, N., & Ali, A. (2020). Influence of sulfur and biofertilizers on fatty acid composition and oil quality of sesame (Sesamum indicum L.). Journal of Oilseed Research, 37(2), 115–122.
6. Biswas, U., Das, R., & Dutta, A. (2019). Growth, yield and seed quality parameters of sesame (Sesamum indicum L.) as influenced by seed priming and pinching. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 8(8), 1112–1119. [DOI:10.20546/ijcmas.2019.808.130]
7. Gilani, A., Abbasdokht, H., & Gholami, A. (2021). Effects of Thiobacillus and different levels of sulfur fertilizer on growth and physiological indices in intercropping of sesame (Sesamum indicum L.) and mung bean (Vigna radiata L.). Gesunde Pflanzen, 73(3), 317–333. [DOI:10.1007/s10343-021-00554-6]
8. Hernández, J. A., Barba-Espín, G., & Díaz-Vivancos, P. (2024). Seed priming technology: Current perspectives. Seeds, 3(4), 540–543. [DOI:10.3390/seeds3040036]
9. Institute of Standards and Industrial Research of Iran (ISIRI). (1997). Iranian National Standard No. 4090. Tehran: ISIRI. (In Persian)
10. Irfan, B., Shahbaz, M., Mukhtiar, A., Khan, M. S., & Ali, S. (2024). Seed priming with thiourea enhances the performance of sesame (Sesamum indicum L.) varieties under salinity stress. Sarhad Journal of Agriculture, 40(3), 740–753.
11. ISTA (2022). International Rules for Seed Testing. Retrieved from https://www.ista.org
12. Jadhav, I., Vasniwal, R., & Jadhav, K. (2024). Seed priming with sulfur oxidizing bacteria isolated from the rhizosphere and their effect on Vigna radiata (L.). Indian Journal of Microbiology. [DOI:10.1007/s12088-024-01395-3]
13. Jhansi, M., Manonmani, V., Kavitha, S., Karthikeyan, S., & Gurusamy, K. (2022). Seed priming with sulphur oxidising bacteria for improving seed germination and vigour in sesame cv. VRI 4. The Pharma Innovation Journal, 11(8), 386–390.
14. Lynch, J. M., & Barbano, D. M. (1999). Kjeldahl nitrogen analysis as a reference method for protein determination in dairy products. Journal of AOAC International, 82(6), 1389–1398. [DOI:10.1093/jaoac/82.6.1389]
15. Mandi, S., Shivay, Y. S., Prasanna, R., Nayak, S., Baral, K., Reddy, K. S., & Borate, R. B. (2024). Insights into the response of elemental sulfur fertilization on crop yield and nutritional quality of durum wheat. Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 24, 8306–8320. [DOI:10.1007/s42729-024-02116-x]
16. Md, I., Singh, A. K., Prasad, R., & Kumar, S. (2023). Biopriming with Bacillus subtilis enhanced the sulphur use efficiency in Indian mustard (Brassica juncea L.). Agronomy, 13(4), 974. [DOI:10.3390/agronomy13040974]
17. Mehmood, M. Z., Khan, M. A., Khan, M. S., & Raza, M. A. (2021). Can sulphur improve the nutrient uptake, partitioning, and seed yield of sesame? Arabian Journal of Geosciences, 14, 865. [DOI:10.1007/s12517-021-07229-6]
18. Prusty, M., Alim, M. A., Swain, D., & Ray, M. (2024). Effect of different sources and levels of sulphur in sesame on yield, nutrient uptake and soil fertility in acid Alfisols of Odisha, India. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 13(2), 1327–1333.
19. Raza, M. A., Khan, M. S., Khan, M. A., & Mehmood, M. Z. (2018). Effect of sulphur application on photosynthesis and biomass accumulation of sesame varieties under rainfed conditions. Agronomy, 8(8), 149. [DOI:10.3390/agronomy8080149]
20. Sharma, P., Singh, V., & Kumar, R. (2023). Role of sulphur nutrition in oilseed crops: A review. Agronomy, 13(4), 974. [DOI:10.3390/agronomy13040974]
21. Singh, R., Patel, D., & Mehta, S. (2024). Seed priming and nutrient management effects on yield and quality of lentil (Lens culinaris Medik.). Journal of Plant Nutrition, 47(2), 215–229. [DOI:10.1080/01904167.2023.2234567]
22. Škarpa, P., Mikušová, D., Antošovský, J., Kučera, M., & Ryant, P. (2021). Oil-based polymer coatings on CAN fertilizer in oilseed rape (Brassica napus L.) nutrition. Plants, 10(8), 1605. [DOI:10.3390/plants10081605]
23. Verma, A., Gupta, A., & Sharma, S. (2023). Bacillus species as plant growth-promoting rhizobacteria: Mechanisms and applications in sustainable agriculture. Applied Sciences, 13(4), 1692. [DOI:10.3390/app13041692]
24. Yadav, H., Sharma, M., & Singh, R. (2022). Response of sesame (Sesamum indicum L.) to sulphur and zinc fertilization in semi-arid Rajasthan. Annals of Agricultural Research, 43(3), 322–326.
25. Zargar, S., Shikari, A. B., & Mir, R. R. (2021). Can sulphur improve the nutrient uptake, partitioning, and seed yield of sesame? Arabian Journal of Geosciences, 14(10), 925. [DOI:10.1007/s12517-021-06922-9]
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.