جلد 12، شماره 2 - ( (پاییز و زمستان) 1404 )                   سال1404، جلد12 شماره 2 صفحات 170-157 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zare MahmoudAbad Z, Zolfaghari R, Fayyaz P. (2026). Evaluation of the Effect of Trichoderma harzianum on Seed Emergence and Early Growth of Quercus brantii Seedlings under Greenhouse and Natural Forest Conditions. Iranian J. Seed Res.. 12(2), 157-170.
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-658-fa.html
زارع محمودآباد زهرا، ذولفقاری رقیه، فیاض پیام.(1404). ارزیابی تأثیر قارچ تریکودرما بر جوانه‌زنی و رشد اولیه نهال‌های بلوط ایرانی در شرایط گلخانه و عرصه جنگلی پژوهشهای بذر ایران 12 (2) :170-157

URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-658-fa.html

ارزیابی تأثیر قارچ تریکودرما بر جوانه‌زنی و رشد اولیه نهال‌های بلوط ایرانی در شرایط گلخانه و عرصه جنگلی
زهرا زارع محمودآباد ، رقیه ذولفقاری ، پیام فیاض
دانشگاه یاسوج ، zolfaghari@yu.ac.ir
چکیده:   (34 مشاهده)
هدف: جنگل‌های بلوط زاگرس به‌عنوان یک بوم‌نظام با ارزش، در سال‌های اخیر به دلیل عوامل مختلفی از جمله تغییر اقلیم و فعالیت‌های انسانی دچار تخریب گسترده شده‌اند. احیای این جنگل‌ها نیازمند تولید نهال‌های مقاوم و با کیفیت است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر قارچ تریکودرما (Trichoderma harzianum) به عنوان یک عامل زیستی محرک رشد، بر سبزشدن و رشد اولیه نهال‌های بلوط ایرانی (Quercus brantii) انجام شد تا کارایی آن در بهبود شاخص‌های رشدی و فیزیولوژیکی این گونه در دو شرایط گلخانه و عرصه جنگلی ارزیابی گردد. 
روش پژوهش: برای این کار بذور جمع‌آوری‌شده از درخت بلوط ایرانی در رویشگاه جنگلی یاسوج، در گلدان (گلخانه) و گودال (عرصه) کشت شدند و تیمار زیستی با محلول قارچی تریکودرما روی بذور انجام شد و سپس صفات سبزشدن بذر، رویشی و فیزیولوژیکی نهال‌ها در طول فصل رشد اندازه‌گیری و بین دو گروه شاهد (فاقد) و دارای عامل زیستی قارچ تریکودرما مقایسه شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که در شرایط گلخانه، تیمار تریکودرما به‌طور معنی‌داری موجب افزایش درصد سبزشدن بذر، شاخص عملکرد و شاخص کلروفیل نسبت به گروه شاهد شد. اما در سایر صفات رویشی (مانند ارتفاع، تعداد برگ، وزن خشک و تر اندام‌ها) تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. در مقابل، در شرایط عرصه جنگلی، درصد سبزشدن در گروه شاهد به‌طور معنی‌داری بالاتر از تیمار تریکودرما بود و سایر صفات رویشی مانند ارتفاع نهال و تعداد برگ بین دو گروه شاهد و عامل زیستی قارچ تریکودرما اختلاف معنی‌داری نداشتند. همچنین همبستگی مثبت و معنی‌داری بین شاخص‌های فیزیولوژیک (مانند شاخص عملکرد و کلروفیل) با برخی صفات رشد (نظیر طول ریشه و وزن خشک ساقه) در شرایط گلخانه مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه حاکی از آن است که اثر قارچ تریکودرما بر بلوط ایرانی پیچیده می‌باشد و وابسته به شرایط محیطی (تفاوت معنادار بین گلخانه و عرصه جنگلی) و گونه گیاه میزبان (در مقایسه با مطالعات پیشین روی سایر گیاهان) است. بنابراین انجام مطالعات بلندمدت میدانی با جدایه‌ها و غلظت‌های مختلف تریکودرما برای دستیابی به نتایج کاربردی‌تر در برنامه‌های احیای زاگرس توصیه می‌شود.

جنبه‌های نوآوری:
  • نخستین مطالعه در بررسی اثر قارچ تریکودرما بر بلوط ایرانی، که شکاف دانشی کلیدی در احیای جنگل‌های زاگرس را پُر می‌کند.
  • آزمایش‌های همزمان گلخانه‌ای و در عرصه نشان داد که اثرات قارچ تریکودرما وابسته به محیط است و ضرورت انجام آزمایش‌های میدانی را تأیید می‌کند.
  • اثرات محدود مثبت و منفی، این باور رایج را که تریکودرما همواره محرک رشد است، به چالش می‌کشد و بر ضرورت رویکردهای گونه‌محور و بومی تأکید می‌نماید.
واژه‌های کلیدی: آزمایش صحرایی، تلقیح میکروبی، سبزشدن، نهال بلوط
متن کامل [PDF 437 kb]   (10 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اکولوژی بذر
دریافت: 1404/9/16 | ویرایش نهایی: 1404/11/24 | پذیرش: 1404/11/27 | انتشار الکترونیک: 1404/12/29
فهرست منابع
1. Boyko, H. O., Puzrina, N. V., Bondar, A. O., & Hryb, V. M. (2021). The influence of microbial agents and biological products based on them on the biometric parameters of Pinus sylvestris L. seedlings. Proceedings of the Forestry Academy of Sciences of Ukraine, 23, 68-78. [DOI:10.15421/412128]
2. Cabrera-Puerto, R. J., Ruiz-Gómez, F. J., & Navarro-Cerrillo, R. M. (2023). Beneficial microorganisms and water stress influence Quercus ilex seedlings' response to Phytophthora cinnamomi Rands. Forests, 14(5), 870. [DOI:10.3390/f14050870]
3. Celar, F., & Valic, N. (2005). Effects of Trichoderma spp and Glicladium roseum culture filtrates on seed germination of vegetables and maize. Journal of Plant Diseases and Protection, 112(4), 343-350.
4. Da-chuan, Y. I. N., Li-bin, Y. A. N. G., Xun, D. E. N. G., Chet, I., & Rui-qing, S. O. N. G. (2015). How Trichoderma virens affects growth indicators, physiological and biochemical parameters of Pinus sylvestris var. Mongolica seedlings. Journal of Beijing Forestry University, 37(1), 78-91. [DOI:10.13332/j.cnki.jbfu.2015.01.012]
5. Dos Santos, M. F., Dos Santos, L. E., da Costa, D. L., Vieira, T. A., & Lustosa, D. C. (2020). Trichoderma spp. on treatment of Handroanthus serratifolius seeds: effect on seedling germination and development. Heliyon, 6(6), e04044. [DOI:10.1016/j.heliyon.2020.e04044] [PMID] [PMCID]
6. El-Mougy NS, Abdel-Kader MM (2008) Long-term activity of bio-priming seed treatment for biological control of faba bean root rot pathogens. Australasian Plant Pathology, 37(5), 464-471. [DOI:10.1071/AP08043]
7. Ghasemialitappeh, M., Sadravi, M., & Mirabadi, A. (2018). Isolation and identification of Trichoderma species and investigating their seed treatment effect on rapeseed (Brassica napus L.) germination. Cercetări Agronomice în Moldova, 3(175), 43-50. [DOI:10.2478/cerce-2018-0024]
8. Hajieghrari, B. (2010). Effects of some Iranian Trichoderma isolates on maize seed germination and seedling vigor. African journal of Biotechnology, 9(28), 4342-4347. [DOI:10.5897/AJB10.172]
9. Hosseinzeynali, A., Abbaszadeh dahaji, P., Alaei, H., Hosseinifard, J., & Akhgar, A. (2020). Effect of Trichoderma on growth and nutrition of pistachio trees under common garden condition. Journal of Sol Biology, 8(2), 115-128. (In Persian) [DOI:10.22092/sbj.2020.122735]
10. Lahiji, A., & Rejali, F. (2025). Investigating the effect of biofertilizers on improving the absorption of nutrients, growth and yield of hazelnut (Corylus avellana L.) trees in Eshkavrat area of Rudsar city in Guilan province. Journal of Soil Biology, 12(2), 213-233. (In Persian)
11. Madrid-Molina, M., Perez-Alvarez, S., Escobedo-Bonilla, C. M., & Urias-Garcia, C. (2023). Application of Trichoderma asperellum in apple trees as a growth regulator and antagonist for the control of Alternaria sp. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 51(1), 13108-13108. [DOI:10.15835/nbha51113108]
12. Menzies, J. G. (1993). A strain of Trichoderma viride pathogenic to germinating seedlings of cucumber, paper and tomato. Plant Pathology, 42, 784-791. [DOI:10.1111/j.1365-3059.1993.tb01565.x]
13. Momeni, K., Moradi, A., Mahmoudi, S., & Latif Manesh, H. (2023). The effect of biopriming and gibberellin on the quality and germination properties of parsley seed (Petroselinum crispum). Iranian Journal of Seed Research, 10(1), 1-17. (In Persian) [DOI:10.61186/yujs.10.1.1]
14. Ousley, M. A., Lynch, J. M., & Whipps, J. M. (1993). Effect of Trichoderma on plant growth: a balance between inhibition and growth promotion. Microbial Ecology, 26(3), 277-285. [DOI:10.1007/BF00176959] [PMID]
15. Ousley, M. A., Lynch, J. M., & Whipps, J. M. (1994). Potential of Trichoderma spp. as consistent plant growth stimulators. Biology and Fertility of Soils, 17(2), 85-90. [DOI:10.1007/BF00337738]
16. Rao, Y., Zeng, L., Jiang, H., Mei, L., & Wang, Y. (2022). Trichoderma atroviride LZ42 releases volatile organic compounds promoting plant growth and suppressing Fusarium wilt disease in tomato seedlings. BMC Microbiology, 22, 88. [DOI:10.1186/s12866-022-02511-3] [PMID] [PMCID]
17. Reyes, F. C., Quiroz, D. C., Ceja, J. E. S., Sánchez, A. R., & Reyes, J. T. S. (2022). Efectos del pretratamiento con Trichoderma y Bacillus en la germinación de semillas de Agave victoriae-reginae T. Moore. Revista Mexicana de Ciencias Forestales, 13(69), 56-72. (In Spanich) [DOI:10.29298/rmcf.v13i69.844]
18. Rostamikia, Y., Matinizadeh, M., & Rahmani, A. (2024). The effect of Trichoderma harzianum on survival, growth and nutrition of hazelnut seedlings under field conditions of Fandoglou forest. Journal of Wood and Forest Science and Technology, 31(1), 43-61. (In Persian) [DOI:10.22069/jwfst.2024.22116.2055]
19. Ty'skiewicz, R.; Nowak, A.; Ozimek, E.; Jaroszuk-Sciseł, J. (2022). Trichoderma: The current status of its application in agriculture for the biocontrol of fungal phytopathogens and stimulation of plant growth. International Journal of Molecular Sciences, 23, 2329. [DOI:10.3390/ijms23042329] [PMID] [PMCID]
20. Zhou, C., Guo, R., Ji, S., Fan, H., Wang, J., Wang, Y., & Liu, Z. (2020). Isolation of Trichoderma from forestry model base and the antifungal properties of isolate TpsT17 toward Fusarium oxysporum. Microbiological Research, 231, 126371. [DOI:10.1016/j.micres.2019.126371] [PMID]
21. Zolfaghari, R., Fayyaz, P., Jahantab, E., & Bergmeier, E. (2021). Habitat variation and vulnerability of Quercus brantii woodlands in the Zagros Mountains, Iran. Turkish Journal of Botany, 45(7), 688-700. [DOI:10.3906/bot-2104-4]
22. Zolfaghari, R., Zare, Z., & Fayyaz, P. (2024). Assessment of crown health effects on the growth and regeneration of Persian oak trees (Quercus brantii). In 2024 7th National Forest Conference of Iran (Lorestan University, Khoramabad) (pp. 1-11). (In Persian)
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.