جلد 12، شماره 1 - ( (بهار و تابستان) 1404 )                   سال1404، جلد12 شماره 1 صفحات 205-187 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ahmadi M, Ali-abbasi T, Farzaneh S. (2025). Pre-treatment with Growth Stimulants: A Strategy for Mitigating the Deleterious Effects of Salinity Stress in Rapeseed (Brassica napus). Iranian J. Seed Res.. 12(1), 187-205.
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-649-fa.html
احمدی محمد، علی عباسی توحید، فرزانه سلیم.(1404). پیش‌تیمار با محرک‌های رشدی: راهبردی برای کاهش پیامدهای مخرب تنش شوری در کلزا (Brassica napus) پژوهشهای بذر ایران 12 (1) :205-187

URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-649-fa.html

پیش‌تیمار با محرک‌های رشدی: راهبردی برای کاهش پیامدهای مخرب تنش شوری در کلزا (Brassica napus)
محمد احمدی ، توحید علی عباسی ، سلیم فرزانه
دانشگاه محقق اردبیلی ، ahmadi.agro@uma.ac.ir
چکیده:   (270 مشاهده)
هدف: حساسیت ویژه کلزا در مراحل حساس جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه، لزوم توسعه راهکارهای مدیریتی کارآمد و مقرون‌به‌صرفه را برای مقابله با تنش شوری دوچندان می‌کند. در این راستا، فناوری پیش‌تیمار بذر به عنوان یک راهبرد امیدبخش و نوین برای افزایش تاب‌آوری گیاه در برابر تنش‌های محیطی از همان اولین مراحل رشد، مورد توجه قرار گرفته است.
روش پژوهش: این پژوهش با هدف ارزیابی جامع و مقایسه‌ای اثرات کاربرد انواع محرک‌های رشد طبیعی، شامل اسیدهای آمینه (در سه غلظت ۲، ۴ و ۶ گرم بر کیلوگرم بذر)، اسید هیومیک (در سه غلظت ۳، ۶ و ۹ گرم بر کیلوگرم بذر) و عصاره جلبک دریایی (در سه غلظت ۳، ۶ و ۹ گرم بر کیلوگرم بذر)، هم به صورت  مجزا و هم در ترکیب با روش هیدروپرایمینگ، بر بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی، رشد و پاسخ‌های بیوشیمیایی بذر کلزا رقم هایولا 50 تحت سطوح مختلف تنش شوری (۰، ۲-، ۴-، ۶- و ۸- بار) طراحی و اجرا شد.
یافته‌ها: تنش شوری اثر بازدارنده معنی‌داری (در سطح احتمال  ۱ درصد) روی اکثر صفات اندازه‌گیری شده داشت. به طوری که با افزایش سطح شوری تا ۸- بار، وزن خشک ریشه به میزان 3/65 درصد، درصد سبزشدن تا ۳۲ درصد و سرعت جوانه‌زنی تا 3/63 درصد در مقایسه با تیمار شاهد (بدون تنش) کاهش یافت. در مقابل، فعالیت آنزیم کاتالاز به عنوان شاخصی از تنش اکسیداتیو، افزایش ۱۱۴ درصدی را نشان داد که بیانگر واکنش دفاعی گیاه در برابر شرایط نامساعد بود. در این پژوهش، تیمار ترکیبی هیدروپرایمینگ همراه با اسید هیومیک (6 گرم بر کیلوگرم بذر) به عنوان مؤثرترین روش شناخته شد که در آن اختلاف ۱۵۳ درصدی در وزن خشک برگ با بدترین تیمار مشاهده شد. این تیمار با افزایش 8/13 درصدی وزن خشک ریشه، 5/10 درصدی فعالیت آنزیم کاتالاز و ۱۴ درصدی سرعت جوانه‌زنی، ضمن حفظ شاخص کلروفیل، به طور جامعی نقش محافظتی را در برابر تنش شوری از خود نشان داد..
نتیجه‌گیری: می‌توان اذعان داشت که پیش‌تیمار بذر کلزا با محرک‌های رشد طبیعی، به ویژه در قالب تیمارهای ترکیبی هیدروپرایمینگ همراه با اسیدآمینه (4 گرم بر کیلوگرم بذر) و اسید هیومیک (6 گرم بر کیلوگرم بذر)، یک راهبرد اصلاحی کم‌هزینه و کاربرپسند محسوب می‌شود و یک راهبرد عملی و قابل اجرا برای کشاورزان است.
جنبه‌های نوآوری:
  • اثرات سه نوع محرک رشد طبیعی (اسید آمینه، اسید هومیک و عصاره جلبک دریایی) به صورت جداگانه و ترکیبی با هیدروپرایمینگ به منظور ایجاد اثرات هم‌افزایی انجام شد.
  • ارائه شواهد کمی قوی درباره سازوکار عمل از طریق اندازه‌گیری همزمان شاخص‌های رشدی و نشان دادن اصل اساسی اثرات میزان-پاسخ.
  • تأکید بر عملی و اقتصادی بودن این روش برای کشاورزان، به منظور تبدیل زمین‌های شور به مناطق تولیدی به عنوان یک راه حل پایدار.
واژه‌های کلیدی: اسید هیومیک، اسیدآمینه، تنش شوری، سامانه پاداکساینده، عصاره جلبک دریایی، هیدروپرایمینگ
متن کامل [PDF 482 kb]   (49 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فیزیولوژی بذر
دریافت: 1404/5/9 | ویرایش نهایی: 1404/6/16 | پذیرش: 1404/6/17 | انتشار الکترونیک: 1404/12/27
فهرست منابع
1. Ashraf, M., & Foolad, M. R. (2007). Roles of glycine betaine and proline in improving plant abiotic stress resistance. Environmental and Experimental Botany, 59(2), 206-216. [DOI:10.1016/j.envexpbot.2005.12.006]
2. Ashraf, M., & McNeilly, T. (2004). Salinity tolerance in Brassica oilseeds. Critical Reviews in Plant Sciences, 23(2), 157-174. [DOI:10.1080/07352680490433286]
3. Bewley, J. D., Bradford, K. J., Hilhorst, H. W. M., & Nonogaki, H. (2019). Seed priming: A comprehensive review. International Journal of Molecular Sciences, 20(3), 705. [DOI:10.3390/ijms20030705] [PMID] []
4. Canellas, L. P., & Olivares, F. L. (2014). Physiological responses to humic substances as plant growth promoter. Chemical and Biological Technologies in Agriculture, 1(1), 1-11. [DOI:10.1186/2196-5641-1-3]
5. Elansary, H. O., Skalicka-Woźniak, K., & King, I. W. (2017). Enhancing stress growth traits as well as phytochemical and antioxidant contents of Spiraea and Pittosporum under seaweed extract treatments. Acta Physiologiae Plantarum, 39(1), 13. [DOI:10.1007/s11738-016-2310-8]
6. Ertani, A., Francisco, O., Tinti, A., Schiavon, M., Pizzeghello, D., & Nardi, S. (2018). Evaluation of seaweed extracts from Laminaria and Ascophyllum nodosum spp. as biostimulants in Zea mays L. using a combination of chemical, biochemical and morphological approaches. Frontiers in Plant Science, 9, 428. [DOI:10.3389/fpls.2018.00428] [PMID] []
7. Goth, L., & Rass, P. (2004). A new method for determination of catalase activity. Analytical Biochemistry, 332(1), 157-163. [DOI:10.1016/j.ab.2004.05.003] [PMID]
8. Halmer, P. (2005). Ornamental bedding plant industry and plug production, p. 27-38. In: McDonald, M. B. and F. Y. Kwong (eds), 3, 231-242 https://doi.org/10.1079/9780851999067.0027 [DOI:10.1079/9780851999069.0027]
9. Hassan, M. U., Chattha, M. U., Barbanti, L., Mahmood, A., Afzal, I., Rasheed, A., & Nawaz, M. (2023). Seed priming with selenium and salicylic acid enhances growth, physiological, and biochemical traits in oilseed rape (Brassica napus L.) under drought stress. Plant Physiology and Biochemistry, 201, 107850. [DOI:10.1016/j.plaphy.2023.107850] [PMID] []
10. Hayat, S., Hayat, Q., Alyemeni, M. N., Wani, A. S., Pichtel, J., & Ahmad, A. (2012). Role of proline under changing environments: a review. Plant Signaling and Behavior, 7(11), 1456-1466. [DOI:10.4161/psb.21949] [PMID] []
11. Ibrahim, E. A. (2016). Seed priming to alleviate salinity stress in germinating seeds. Journal of Plant Physiology, 192, 38-46. [DOI:10.1016/j.jplph.2015.12.011] [PMID]
12. Jisha, K. C., Vijayakumari, K., & Puthur, J. T. (2013). Seed priming for abiotic stress tolerance: an overview. Acta Physiologiae Plantarum, 35(5), 1381-1396. [DOI:10.1007/s11738-012-1186-5]
13. Khan, W., Rayirath, U. P., Subramanian, S., Jithesh, M. N., Rayorath, P., Hodges, D. M., Critchley, A. T., Craigie, J. S., Norrie, J. & Prithiviraj, B. (2009). Seaweed extracts as biostimulants of plant growth and development. Journal of Plant Growth Regulation, 28, 386-399. [DOI:10.1007/s00344-009-9103-x]
14. Kotar, M. (2023). Advanced Methods in Seed Germination Analysis. Journal of Seed Science, 15(2), 45-60.
15. Lutts, S., Benincasa, P., Wojtyla, L., Kubala, S., Pace, R., Lechowska, K., Quinet, M., & Garnczarska, M. (2016). Seed priming: New comprehensive approaches for an old empirical technique. In S. Araujo & A. Balestrazzi (Eds.), New challenges in seed biology-Basic and translational research driving seed technology. IntechOpen. [DOI:10.5772/64420]
16. Machado, R. M. A., & Serralheiro, R. P. (2017). Soil salinity: Effect on vegetable crop growth. Management practices to prevent and mitigate soil salinization. Horticulturae, 3(2), 30. [DOI:10.3390/horticulturae3020030]
17. Mittler, R. (2017). ROS are good. Trends in Plant Science, 22(1), 11. [DOI:10.1016/j.tplants.2016.08.002] [PMID]
18. Munns, R., & Tester, M. (2008). Mechanisms of salinity tolerance. Annual Review of Plant Biology, 59, 651-681. [DOI:10.1146/annurev.arplant.59.032607.092911] [PMID] []
19. Paparella, S., Araújo, S. S., Rossi, G., Wijayasinghe, M., Carbonera, D., & Balestrazzi, A. (2015). Seed priming: state of the art and new perspectives. Plant Cell Reports, 34(8), 1281-1293. [DOI:10.1007/s00299-015-1784-y] [PMID]
20. Rouphael, Y., & Colla, G. (Eds.). (2020). Biostimulants in agriculture [Special issue]. Scientia Horticulturae, 196, 1-134. [DOI:10.3389/978-2-88963-558-0]
21. Shukla, P. S., Mantin, E. G., Adil, M., Bajpai, S., Critchley, A. T., & Prithiviraj, B. (2019). Ascophyllum nodosum-based biostimulants: Sustainable applications in agriculture for the stimulation of plant growth, stress tolerance, and disease management. Frontiers in Plant Science, 10, 655. [DOI:10.3389/fpls.2019.00655] [PMID] []
22. Soltani, E., & Maddah, V. (2024). Germin software user manual (Version 3.0). Seed Science Press. . [In Persian]
23. Van Zelm, E., Zhang, Y., & Testerink, C. (2020). Salt tolerance mechanisms of plants. Annual Review of Plant Biology, 71, 403-433. [DOI:10.1146/annurev-arplant-050718-100005] [PMID]
24. Zhang, H., Zhu, J., Gong, Z., & Zhu, J. K. (2022). Abiotic stress responses in plants. Nature Reviews Genetics, 23(2), 104-119. https://doi.org/10.1038/s41576-021-00413-0 [DOI:10.1038/s41576-021-00413-0.] [PMID]
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.