جلد 5، شماره 1 - ( (بهار و تابستان) 1397 )                   سال1397، جلد5 شماره 1 صفحات 137-146 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Modhej A, Farhoudi R, Edalat S. Response of Soybean (Williams cv.) Seed Germination to Aqueous Extract of Cocklebur (Xanthium spp.) and Common Lambsquarters (Chenopodium album) . Iranian J. Seed Res.. 2018; 5 (1) :137-146
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-244-fa.html
مدحج عادل، فرهودی روزبه، عدالت ساناز. واکنش جوانه‌زنی بذر سویا رقم ویلیامز به عصاره آبی توق (Xanthium spp) و سلمه‌تره (Chenopodium album) . پژوهشهای بذر ایران. 1397; 5 (1) :137-146

URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-244-fa.html


دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر ، adelmodhej2006@yahoo.com
چکیده:   (3353 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه: تداخل علف‌های هرز و گیاه زراعی از طریق رقابت برای منابع محیطی و دگرآسیبی باعث ایجاد خسارت در گونه زراعی می‌شود. دگرآسیبی به اثر بازدارنده یا تحریک‌کننده مستقیم یا غیرمستقیم گیاهی بر گیاهان دیگر از طریق تولید ترکیبات شیمیایی وارد شده به محیط، گفته می‌شود. با وجود اینکه اثر دگرآسیبی عصاره اندام‌های هوایی دو علف هرز توق و سلمه‌تره بر جوانه‌زنی برخی گیاهان زراعی بررسی شده است، اما تاکنون تحقیقات محدودی در خصوص ارزیابی اثر دگرآسیبی آن‌ها بر رشد گیاهچه سویا انجام شده است. در این تحقیق اثر غلظت‌های مختلف عصاره آبی اندام‌های هوایی دو گیاه هرز سلمه‌تره و توق بر جوانه‌زنی و شاخص‌های رشد گیاهچه سویا در دو شرایط پتری‌ و گلدان مورد مطالعه قرار گرفت.
مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی اثر دگرآسیبی عصاره اندام‌های هوایی توق و سلمه‌تره بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه سویا، تحقیقی در آزمایشگاه بذر واحد علوم و تحقیقات خوزستان در دو محیط کشت پتری‌‌و گلدان در سال 1390 انجام شد. اثر چهار غلظت عصاره آبی اندام‌‌های هوایی دو علف‌هرز توق و سلمه‌تره شامل 25، 50، 75 و 100 درصد و شاهد آب مقطر به‌صورت دو آزمایش جداگانه هر یک به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه سویا ارزیابی شد. در هر گلدان تعداد پنج عدد بذر سویا با عمق دو سانتی‌متر کاشته شد. عصاره‌های موردنظر دو هفته پس از سبز شدن به‌صورت محلول‌پاشی به گلدان‌ها اضافه گردید. گلدان‌ها پس از اعمال تیمارهای موردنظر بر اساس ارزیابی چشمی سیستم استاندارد اروپا (EWRC) ارزیابی شدند.
یافته‌ها: با افزایش غلظت عصاره هر دو گیاه، صفات وابسته به جوانه‌زنی و رشد گیاهچه سویا به‌طور معنی‌دار کاهش یافت. در محیط کشت گلدان، با افزایش غلظت عصاره، وزن خشک ریشه گیاه سویا کاهش یافت به‌طوری که بیشترین وزن خشک ریشه مربوط به تیمار شاهد با 64 میلی‌گرم و کمترین آن‌ها مربوط به اثر عصاره آبی علف هرز توق با غلظت 100 درصد با نه میلی‌گرم بود. اثر غلظت‌های مختلف عصاره آبی سلمه‌تره بر صفات مورد مطالعه در هر دو شرایط پتری‌ و گلدان نسبت به توق بیشتر بود، به نحوی که درصد جوانه‌زنی بذر سویا در واکنش به غلظت‌های 25، 50، 75 و 100 درصد عصاره آبی توق به ترتیب 17، 20، 34 و 54 درصد و در سلمه‌تره به ترتیب 57، 84، 7/96 و 100 درصد، نسبت به شاهد آب مقطر کاهش یافت. مقایسه میانگین داده‌های ارزیابی چشمی (EWRC) نشان داد که با افزایش غلظت عصاره سلمه‌تره به 100 درصد، میزان آسیب‌دیدگی سویا 50 درصد افزایش یافت. در هر دو غلظت مذکور اثر سوختگی برگ سویا در عصاره سلمه‌تره بیشتر از توق بود. بیشترین میزان سوختگی برگ بر اساس شاخص EWRC در غلظت‌های 75 و 100 درصد از عصاره‌های توق و سلمه مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد، اثر غلظت‌های مختلف عصاره آبی سلمه‌تره بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه سویا رقم ویلیامز در هر دو شرایط پتری‌ و گلدان نسبت به توق بیشتر بود. به نحوی که درصد جوانه‌زنی در غلظت‌های 25، 50، 75 و 100 درصد عصاره آبی توق به ترتیب 17، 20، 34 و 54 درصد و در سلمه‌تره به ترتیب 57، 84، 7/96 و 100 درصد، نسبت به شاهد کاهش یافت. از سوی دیگر، محلول‌پاشی عصاره‌های توق و سلمه‌تره نکروزه شدن و خشک شدن برگ‌های سویا را به دنبال داشت. با توجه به نتایج به نظر می‌رسد در صورت عدم کنترل مؤثر علف‌های هرز به‌ویژه سلمه‌تره در مزارع سویا، خسارت‌های ناشی از ترشح ترکیبات دگرآسیب، به کاهش معنی‌دار جوانه‌زنی و رشد گیاهچه منجر خواهد شد.

جنبه‌های نوآوری:
  1. در این پژوهش اثر دگرآسیبی دو علف هرز مهم سویا بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه این گیاه زراعی با یکدیگر مقایسه شدند که تحقیقات محدودی به این موضوع پرداخته‌اند.
  2. واکنش جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه به عصاره اندام‌های هوایی در دو محیط کشت بذری (پتری دیش) و گلدانی ارزیابی شد.
واژه‌های کلیدی: دگرآسیبی، درصد جوانه‌زنی، توق، سلمه‌تره، سویا
DOR: 98.1000/2383-1251.1397.5.137.9.1.1608.41
متن کامل [PDF 373 kb]   (617 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فیزیولوژی بذر
دریافت: ۱۳۹۶/۹/۱۴ | پذیرش: ۱۳۹۷/۳/۶

فهرست منابع
1. Bajji, M., Kinet, J.M. and Lutts, S. 2002. Osmotic and ionic effects of NaCl on germination, early seedling growth, and ion content of Atriplex halimus (Chenopodiaceae). Canadian Journal of Botany, 80(3): 297-304. [DOI:10.1139/b02-008]
2. Benyas, E., Hassanpouraghdam, M. B., Zehtabsalmasi, S. and Khatamian Oskooei, O.S. 2010. Allelopathic effects of Xanthium strumarium L. shoot aqueous extract on germination, seedling growth and chlorophyll content of Lentil (Lens culinaris Medic.). Romanian Biotechnological Letters, 15(3): 5223-5228.
3. Chon, S.U., Kim, Y.M. and Lee, J.C. 2003. Herbicidal potential and quantification of causative allelochemicals from several composite weed. Weed Research, 43(6): 444-450. [DOI:10.1046/j.0043-1737.2003.00361.x]
4. Cole, R.J., Stuart., B.P., Lansden, J.A. and Cox, R.H. 1980. Isolation ad redefinition of the toxic agent from Cocklebur (Xanthium strumarium L.). Journal of Agricultural and food Chemistry, 28(6): 1332-1333. [DOI:10.1021/jf60232a043]
5. Hunag, J. and Redmann, R.E. 1995. Salt tolerance of Hordum and Brassica species during germination and early seedling growth. Plant Science, 75(4): 815-819.
6. Kuzel, N.R. and Miller, C.E. 1950. A phytochemical study of Xanthium canadense. Journal of the American Pharmaceutical Association, 39(4): 202-204. [DOI:10.1002/jps.3030390405]
7. Lee, D.L., Prisbylla, M.P., Cromartie, T.H., Dagarin, D.P., Howard, S.W., Provan, W.M., Ellis, M. L., Fraser, T. and Mutter, L.C. 1997. The discovery and structural requirements of inhibitors of phydroxy phenyl pyruvate dioxygenase. Weed Science, 45(5): 601-609.
8. Mallik, M.A.B. and Tesfai, K. 1988. Allelopathic effect of common weeds on soybean growth and soybean-Brady rhizobium symbiosis. Plant and Soil, 112(2): 177-182. https://doi.org/10.1007/BF00011107 [DOI:10.1007/BF02139993]
9. Mighani, F. 2003. Allelopathy. Parto Vagheah. 256 p. [In Persian].
10. Modhej A, Rafatjoo, A. and Behdarvandi B. 2013. Allelopathic inhibitory potential of some crop species (wheat, barley, canola, and safflower) and wild mustard (Sinapis arvensis). International Journal of Bioscience, 3(10): 212-220.
11. Rezaie, F. and Yarnia, M. 2009. Allelopathic effects of Chenopodium album, Amaranthus retroflexus and Cynodon dactylon on germination and growth of safflower. Journal of Food, Agriculture and Environment, 7: 516-521.
12. Reinhardt, C.F., Meissner, R. and Van Wyk, L.J. 1997. Allelopathic effects of Chenopodium album L. and Chenopodium polyspermum L. on another weed and two crop species. South African Journal of Plant and Soil, 14(4): 165-168. [DOI:10.1080/02571862.1997.10635102]
13. Rice, E.L. 1984. Allelopathy. Orlando, FL Academic Press 482 p.
14. Ruan, S. 2002. The influence of priming on germination of rice seeds and seedling emergence and performance in flooded soil. Seed Science and Technology, 30: 61-67.
15. Sandral, G.A., Dear, B.S., Pratley, J.E. and Cullis, B.R. 1997. Herbicides dose rate response curve in subterranean clover determined by a bioassay. Australian Journal of Experimental Agriculture, 37(1): 67-74. [DOI:10.1071/EA96067]
16. Szarnyas, I. 2000. Biology, Damage and possibilities of protection of some summer annual weeds, annual mercury (Mercurias annual L.), redroot pigweed (Amaranthus retroflexus L.) Common lambsquarters (Chenopodium album L.) occurring in sugar beet. PhD. Thesis. The University of Tenesse.
17. Tanveer, A., Tahir, M.A. Nadeem., Younis, M., Aziz, A. and Yaseen, M. 2008. Allelopathic effects of Xanthium strumarium L. on seed germination and seedling growth of crops. Allelopathy Journal, 21(2): 317-328.
18. Vasilakogloou, I., Dehima, K. and Eleftherohorinos, L. 2005. Allelopathic potential of Bermuda grass and Johnson grass and their Interference with Cotton and Corn. Agronomy Journal, 97(1): 303-313.
19. Yang, C.M., Lee, C.N. and Chou, C.H.¬ 2002. Effects of three allelopathic phenolics on chlorophyll accumulation of rice (Oryza sativa) seedlings: I. Inhibition of supply-orientation. Botanical Bulletin of Academia Sinica, 43.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.