جلد 8، شماره 2 - ( (پاییز و زمستان) 1400 )                   سال1400، جلد8 شماره 2 صفحات 67-51 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Banakar M H, Amiri H, Ranjbar G H, Sarafraz Ardakani M R. Evaluation and Determination of the Salt Tolerance Threshold of Some Fenugreek (Trigonella foenum-graecum) Ecotypes at Seedling emergence Stage. Iranian J. Seed Res.. 2022; 8 (2) :51-67
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-492-fa.html
بناکار محمد حسین، امیری حمزه، رنجبر غلامحسن، سرافراز اردکانی محمد رضا. ارزیابی و تعیین حد آستانه تحمل به شوری برخی توده‌های شنبلیله (Trigonella foenum-graecum) در مرحله سبز شدن گیاهچه. پژوهشهای بذر ایران. 1400; 8 (2) :67-51

URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-492-fa.html


دانشگاه لرستان ، amiri_h_lu@yahoo.com
چکیده:   (1284 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه: شنبلیله، یکی از گیاهان دارویی است که به عنوان یک گیاه متحمل به شوری مورد توجه بوده است. این تحقیق، به منظور بررسی اثرات تنش شوری بر ویژگی‌های سبز شدن گیاهچه و تعیین حد آستانه تحمل به شوری، شیب کاهش سبز شدن و شاخص تحمل به شوری برخی توده‌های شنبلیله انجام گرفت.
مواد و روش‌ها: بذرهای پنج توده (اردستانی، اصفهانی، هندی، مشهدی و نی‌ریزی) در هفت سطح شوری (5/0، 3، 6، 9، 12، 15 و 18 dS/m) بصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار قرار گرفتند. در این تحقیق، از مدل‌های تجربی (خطی، سیگموئیدی، نمایی و چند جزئی) استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که با افزایش شوری، درصد و سرعت سبز شدن گیاهچه کاهش یافت. در توده‌های اردستانی و اصفهانی، افزایش شوری تا dS/m3 تاثیری بر درصد سبز شدن گیاهچه نداشت و پس از آن کاهش معنی‌داری پیدا کرد. بیشترین درصد سبز شدن (62/94 درصد) از توده هندی در تیمار شاهد بدست آمد. توده هندی در dS/m 18 نیز بیشترین درصد سبز شدن (81/25 درصد) را داشت. اگرچه بیشترین سرعت سبز شدن گیاهچه (93/5 عدد در روز) متعلق به توده مشهدی در تیمار شاهد بود، اما تفاوت معنی‌داری با توده‌های هندی، نی‌ریزی و اصفهانی نشان نداد. در توده‌های اردستانی، مشهدی و نی‌ریزی، با افزایش شوری طول گیاهچه به طور معنی‌داری کاهش یافت، ولی این کاهش در توده اصفهانی بین سطوح شوری 3 و dS/m 6 و نیز 12 و dS/m 15 معنی‌دار نبود. در توده هندی، طول گیاهچه در dS/m 3 با شاهد مشابه بود، ولی شوری‌های بالاتر موجب کاهش معنی‌دار آن گردید. بیشترین شاخص بنیه گیاهچه (44/20) متعلق به توده‌های مشهدی و نی‌ریزی در تیمار شاهد بود و توده اردستانی در dS/m 18 کمترین مقدار (39/0) را دارا بود. نتایج نشان داد که وزن خشک گیاهچه ابتدا تا سطح شوری dS/m 3 بدون تغییر بود و سپس با افزایش شوری به تدریج کاهش یافت. در توده‌های هندی و نی‌ریزی، شوری‌های بالاتر از dS/m6، وزن خشک گیاهچه را به تدریج کاهش دادند. حد آستانه تحمل به شوری شنبلیله برای توده‌های اردستانی، اصفهانی، هندی، مشهدی و نی‌ریزی به ترتیب، 69/4، 90/4، 83/7، 69/1 و 57/1 dS/m بدست آمد. به این ترتیب، بیشترین حد آستانه تحمل به شوری (dS/m 83/7) و شیب کاهش درصد سبز شدن (55/7 درصد) از توده هندی و کمترین مقدار آن از توده نی‌ریزی (به ترتیب dS/m 57/1 و 63/4 درصد) حاصل گردید. نتایج مدل‌های غیرخطی نشان داد که بیشترین شوری که در آن گیاهچه‌ها به مقدار 50 درصد جوانه زدند (dS/m 24/14) از توده هندی حاصل گردید.
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج، مقایسه شاخص تحمل به شوری توده‌های شنبلیله و نیز ارزیابی مدل‌های تجربی نشان داد که توده هندی در مرحله سبز شدن می‌تواند به عنوان متحمل‌ترین توده به شوری برای بهره‌برداری از منابع آب و خاک شور معرفی گردد.

جنبه‌های نوآوری:
1- مقایسه توده‌های مختلف شنبلیله از نظر تحمل به شوری در مرحله سبز شدن گیاهچه، با استفاده از برخی مدل‌های تجربی انجام شد.
2- حد آستانه تحمل به شوری، شیب کاهش سبز شدن و نیز شاخص تحمل به شوری برای برخی توده‌های شنبلیله ارائه شد.
شماره‌ی مقاله: 4
متن کامل [PDF 468 kb]   (207 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: سایر موضوعات
دریافت: 1399/4/28 | پذیرش: 1399/9/7

فهرست منابع
1. Abdelmoumen, H. and Missbah El Idrissi, M. 2009. Germination, growth and nodulation of Trigonella foenum- graecum (Fenugreek) under salt stress. African Journal of Biotechnology, 8(11): 2489-2496.
2. Chowdhury, M.M.U., Bhowal, S.K., Farhad, I.S.M., Choudhury, A.K. and Khan, A.S. 2014. Productivity of fenugreek varieties (Trigonella foenum-graecum L.) in the coastal saline areas of Noakhali. The Agriculturists Journal, 12(2): 18-23. [DOI:10.3329/agric.v12i2.21726]
3. Dadkhah, A. 2010. Salinity effect on germination and seedling growth of four medicinal plants. Iranian Medicinal and Aromatic Plants, 26(3): 358-369. [In Persian with English Summary].
4. Davazdahemami, S., Jahansooz, M.R., Mazaheri, D. and Sefidkon, F. 2010. Effects of irrigation water salinity on germination, emergence, biological yield, essence quality and quantity of Moldavian Balm (Dracocephalum moldavica L.). Plant Production Technology, 10(1): 25-33. [In Persian with English Summary].
5. Farhadi, H. and Azizi, M. 2016. Effects of seed pretreatment with salicylic acid on germination of four fenugreek (Trigonella foenum-graecum L) landraces under salinity stress. Plant Production Research, 23(3). 1-19. [In Persian with English summary]
6. Ghorbani, M.H. and Porfarid, A. 2008. The effect of salinity and sowing depth on wheat seed emergence. Agricultural Sciences and Natural Resources, 14(5): 1-8. [In Persian with English Summary].
7. Ghorbanpour, A., Mami, Y., Ashournezhad, M., Abri, F. and Amani, M. 2011. Effect of salinity and drought stress on germination of fenugreek. African Agricultural Research, 6: 5529-5532. [DOI:10.5897/AJAR10.861]
8. Hagemeyer, J. 1997. Salt. In: Prasad, M.N.V. Plant ecophysiology. Wiley and Sons, Inc. New York. 173-206.
9. Hasanuzzaman, M., Nahar, K. and Fujita, M. 2013. Plant response to salt stress and role of exogenous protectants to mitigate salt-induced damages. In: Ecophysiology and responses of plants under salt stress. Ahmad, P., Azooz, M.M. and Prasad, M.N.V. Springer. New York. 25-87. [DOI:10.1007/978-1-4614-4747-4_2]
10. Hassanzadeh, E., Rezazadeh, S.A., Shamsa, S.F., Dolatabadi, R., and Zarringhalam, J. 2010. Review on phytochemistry and therapeutic properties of fenugreek (Trigonella foenum-graceum L.). Journal of Medicinal Plants, 9(34): 1-18. [In Persian with English Summary].
11. Maas, E.V. and Hoffman G.L. 1977. Crop salt tolerance-current assessment. Irrigation and Drainage Division, ASCE 103:115-134. [DOI:10.1061/JRCEA4.0001137]
12. Mehrafarin, A., Qavami, N. Naqdibadi, H.A. and Qaderi, A. 2011. Alkaloid trigonline, a valuable herbal drug metabolite. Journal of Medicinal Plants, 11(8): 12-29. [In Persian with English Summary].
13. Munns, R. 1993. Physiological processes limiting plant growth in saline soils, some dogmas hypotheses. Plant Cell and Environment, 16(1): 15-24. [DOI:10.1111/j.1365-3040.1993.tb00840.x]
14. Nezami, A., Nabati, J., Kafi, M. and Mohseni, M. 2008. Evaluation of salinity tolerance at emergence and seedling stages of Kochia (Kochia scoparia (L.) Schrad) under control environment. Environmental Stresses in Crop Science, 1(1): 69-77. [In Persian with English Summary].
15. Petropoulos, G.A. 2002. Fenugreek, the genus Trigonella. London Steppuhn and New York. 214P. [DOI:10.1201/9780203217474]
16. Ranjbar, G.H. and Ghadiri, H. 2017. Quantification of seedling emergence of Kochia (Kochia indica) as affected by temperature, salinity and seeding depth. Iranian Journal of Seed Research, 3(2): 41-55. [In Persian with English Summary]. [DOI:10.29252/yujs.3.2.41]
17. Ranjbar, G.H., Pirasteh Anosheh, H, Emam, Y. and Hossein Zadeh, S.H. 2013. Effect of salinity on different growth stage of wheat, CV. Roshan. Iranian Journal of Seed Research, 5(1): 23-31. [In Persian with English Summary].
18. Roumani, A. and Ehteshami, S.M.R. 2014. Effect of different levels of salinity stress on seed germination and early growth of fenugreek (Trigonella foenum- graceum L.) seedling. Iranian Journal of Seed Research, 1(1): 33-45. [In Persian with English Summary].
19. Sharma, SH. and Vimala, Y. 2016. Effect of salt stress on germination and growth of T. foenum graecum seedlings. International Advanced Research, 4(3): 40-45.
20. Sindhu, S.N., Prathika G., Sindhuja U., Akshaya, S. and Abhilasha, V.G. 2017. Evaluation of abiotic stress induced physiological and biochemical changes in Trigonella Foenum- graecum. IOSR Biotechnology and Biochemistry, 3(1): 89-97. [DOI:10.9790/264X-03018997]
21. Steppuhn, H., Van Genuchten, M.T. and Grieve, C.M. 2005a. Root-zone salinity: I: Selecting and product-yield index and response functions for crop tolerance. Crop Science, 45(1): 209-220. [DOI:10.2135/cropsci2005.0209]
22. Steppuhn, H., Van Genuchten, M.T. and Grieve, C.M. 2005b. Root-zone salinity: II: Indices for tolerance in agricultural crops. Crop Science, 45(1): 221-232. [DOI:10.2135/cropsci2005.0221]
23. Tester, M. and Davenport, R. 2003. Na+ tolerance and Na+ transport in higher plants. Annals of Botany, 91(5): 503-527. [DOI:10.1093/aob/mcg058] [PMID] [PMCID]
24. Tsay, H.S., Shyur, L.F., Agrawal, D.C., Wu, Y.C. and Wang, S.Y. 2016. Medicinal plants - recent advances in research and development. Springer. Taiwan. 504p. [DOI:10.1007/978-981-10-1085-9]
25. Van Genuchten, M.Th. and Hoffman, G.J. 1984. Analyzing crop salt tolerance data. In: Shainberg, I. and Shalhevet, J. (eds.). Soil salinity under irrigation- process and management, Springer-Verlag, NewYork, NY. 285-271.
26. Volkmar, K.M., Hu, Y. and Steppuhn, H. 1997. Physiological responses of plants to salinity: A review. Canadian Plant Science, 78(1): 19-27. [DOI:10.4141/P97-020]
27. Wallender, W.W. and Tanji, K.K. 2011. Agricultural salinity assessment and management (No. Ed. 2). American Society of Civil Engineers (ASCE). 619p. [DOI:10.1061/9780784411698]
28. Yadegari, M. and Barzegar, R. 2010. Investigating the amount and rate of germination of twelve medicinal plants under salinity treatments. 11th Iranian Crop Science Congress. Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, 24-26 July, 3810-3813. [In Persian with English Summary].
29. Zahir, M. and Hussain, F. 2011. Effect of NaCl salinity on the germination and seedling growth of some medicinal plants. Pakistan Journal of Botany, 42(2): 889-897.
30. Zargari, A. 1992. Medicinal plants. Vol. 1. Tehran University Press, Iran. 1-5. [In Persian].

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.