جلد 8، شماره 2 - ( (پاییز و زمستان) 1400 )                   سال1400، جلد8 شماره 2 صفحات 173-151 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shahbazi N, Kazemitabar S K, kiani G, Pakdin Parizi A, Mehraban Joubani P. Evaluating the Germination Indices of Different Genotypes of Sesame Plant (Sesamum indicum) Under Salinity Stress. Iranian J. Seed Res.. 2022; 8 (2) :151-173
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-487-fa.html
شهبازی نادر، کاظمی تبار سیدکمال، کیانی غفار، پاکدین پاریزی علی، مهربان جوبنی پویان. ارزیابی شاخص‌های جوانه‌زنی ژنوتیپ‌های مختلف گیاه کنجد (Sesamum indicum) تحت تنش شوری. پژوهشهای بذر ایران. 1400; 8 (2) :173-151

URL: http://yujs.yu.ac.ir/jisr/article-1-487-fa.html


دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ، k.kazemitabar@sanru.ac.ir
چکیده:   (339 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه: یکی از راهکارهای فائق آمدن بر محدودیت آب شیرین و نبود ذخایر آب کافی برای کشاورزی روی آوردن به بهره­برداری از آب‌های نامتعارف همانند آب دریا می‌باشد. تنش شوری مهمترین تنش غیرزیستی در بکارگیری آب دریا است. شناسایی و کاشت ژنوتیپ­های متحمل به شوری کنجد از راهکارهای مؤثر و قابل توجه در کاهش اثرات تنش شوری است. جوانه­زنی، رشد و استقرار گیاهچه از مراحل حساس به شوری در اغلب گیاهان می‌باشد، بنابراین برای اصلاح گیاهان به تنش‌های محیطی می‌طلبد تا صفات و شاخص‌های مرتبط با تحمل در مرحله جوانه­ زنی مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد.
مواد و روش‌ها: آزمایش در سال 1399 در آزمایشگاه گروه اصلاح نباتات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سه تکرار، بصورت فاکتوریل و بر پایه طرح کاملاً تصادفی اجرا گردید بطوری­که فاکتور اول شامل ارقام و فاکتور دوم شامل 5 سطح شوری (شاهد، 3، 6، 9 و 11 دسی­زیمنس بر متر)، حاصل از اختلاط آب دریای خزر و آب شهری بود. تعداد بذرهای جوانه­زده در طی هشت روز اعمال شوری مورد شمارش قرار گرفت و صفات درصد جوانه­ زنی، زمان لازم تا 50 درصد جوانه­زنی، شاخص بنیه گیاهچه، سرعت جوانه­ زنی محاسبه گردید و در روز هشتم مقدار وزن خشک ریشه­ چه، وزن خشک ساقه ­چه، وزن‌تر ریشه­ چه، وزن‌تر ساقه­ چه، طول ساقه ­چه، طول ریشه و وزن خشک گیاهچه اندازه­ گیری و مورد بررسی قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج تجزیه واریانس بیانگر معنی­ داری اثر سطوح مختلف شوری، اثر ژنوتیپ و برهمکنش شوری و ژنوتیپ برای تمامی شاخص­ های محاسبه شده در سطح احتمال یک درصد بود. مقایسه میانگین برهمکنش سطوح مختلف شوری و ارقام و توده‌ها حاکی از آن بود که با افزایش شوری تمامی صفات مورد بررسی به غیر از زمان لازم تا 50 درصد جوانه زنی کاهش می‌یابند. در بین ارقام مورد مطالعه رقم اولتان دارای بیشترین مقدار در صفت درصد جوانه­ زنی (100 درصد)، سرعت جوانه­ زنی (17/24 عدد بذر در روز)، شاخص بنیه گیاهچه (03/5)، طول ساقه ­چه (67/55 میلی­متر)، طول ریشه ­چه (70 میلی­متر)، وزن‌تر ساقه­ چه (62 میلی­گرم)، وزن‌تر ریشه­ چه (45 میلی­گرم)، وزن خشک ساقه­ چه (77/4 میلی­گرم)، وزن خشک گیاه­چه (23/6 میلی­گرم) و کمترین مقدار در زمان لازم تا 50 درصد جوانه­زنی (17/24 ساعت) در سطح شوری شاهد بود و در مقابل رقم پاکستانی دارای کمترین مقدار در صفت سرعت جوانه­ زنی (06/3 عدد بذر در روز)، شاخص بنیه گیاهچه (1)، طول ساقه ­چه (33/8 میلی­متر)، طول ریشه­ چه (3 میلی­متر)، وزن‌تر ساقه ­چه (10 میلی­گرم)، وزن‌تر ریشه­چه (2 میلی­گرم)، وزن خشک ساقه­ چه (57/0 میلی­گرم)، وزن خشک گیاه­چه (84/0 میلی­گرم) و بیشترین مقدار در زمان لازم تا 50 درصد جوانه­ زنی (17/24 ساعت) در سطح شوری 11 دسی زیمنس بر متر بود. با استفاده از نتایج این آزمایش در بین ارقام مورد مطالعه رقم اولتان بعنوان متحمل‌ترین و رقم پاکستانی بعنوان حساس‌ترین رقم به تنش شوری در مرحله جوانه­ زنی انتخاب گردید.
نتیجه­ گیری: ارقام و توده‌های مورد مطالعه واکنش‌های متفاوتی از نظر شاخص‌های جوانه­ زنی در تیمار با شوری حاصل از آب دریا از خود نشان دادند. اختلاف معنی­ دار بالا در این آزمایش بیانگر تنوع بالای ژنوتیپ­ها بود. امکان انتخاب از بین این ژنوتیپ­ها برای برنامه‌های اصلاحی تحمل به شوری در گیاه کنجد وجود دارد.

جنبه‌های نو­آوری:
1- ژنوتیپ­های مختلف کنجد در سطوح مختلف شوری آب دریای خزر واکنش متفاوتی در مرحله جوانه‌زنی نشان دادند.
2- در بین ارقام مورد مطالعه رقم اولتان، هلیل و دشتستان 2 نسبت به تنش شوری درجه تحمل بالایی را نشان دادند.
شماره‌ی مقاله: 10
متن کامل [PDF 786 kb]   (32 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فیزیولوژی بذر
دریافت: 1399/9/22 | پذیرش: 1400/2/13

فهرست منابع
1. Afshar Mohammadian, M., Ebrahimi Nokandeh, S., Demsi, B.H. and Jamal omidi, M. 2015. The effect of different levels of salinity on germination and growth indices of four cultivars of (Arachis hypogaea L.). Journal of Plant Research (Iranian Journal of Biology), 28(1): 23-33. [In Persian with English Summary].
2. Alizadeh M.A. and Isvand, H.R. 2004. Evaluation and the study of germination potential, speed of germination and vigor index of the seeds of two species of medicinal plants (Eruca sativa Lam., Anthemis altissima L.) under cold room and dry storage condition. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 20(3): 301-307. [In Persian with English Summary].
3. Ayers, A.D. 1953. Germination and emergence of several varieties of barley in salinized soil cultures. Agronomy Journal, 45(2): 68-71. [DOI:10.2134/agronj1953.00021962004500020008x]
4. Baccio, D., Navari-Izzo, F. and Izzo, R. 2004. Sea water irrigation: antioxidant defence responses in leaves and roots of sunflower ecotype. Journal Plant Physiology, 161: 1359-1366. [DOI:10.1016/j.jplph.2003.07.001] [PMID]
5. Bliss, R.D., Platt-Aloia, K.A. and Thomson, W.W. 1986. The inhibitory effect of NaCl on barley germination. Plant, Cell and Environment, 9(9):727-733. [DOI:10.1111/j.1365-3040.1986.tb02105.x]
6. Cicek N. and Cakirlar, H. 2002. The effect of salinity on some physiological parameneters in two maize cultivars. Bulgarian Journal of Plant Physiol, 28(2): 66-74.
7. Coolbear, P., Francis A. and Grierson, D. 1984. The effect of low temperature pre-sowing treatment under the germination performance and membrane integrity of artificially aged tomato seeds. Journal of Experimental Botany, 35: 1609-1617. [DOI:10.1093/jxb/35.11.1609]
8. Dakhil, B.B. and Denden, M. 2010. Salt stress induced changes in germination, sugars, starch and enzyme of carbohydrate metabolism in Abelmoschus esculentus L. (Moench.) seeds. African Journal of Agricultural Research, 5: 1412-1418
9. Enferad, A., Hosseini, M. Pustini, K. and Attari, KH. 2003. Investigation of Germination of canola cultivars under salinity conditions. Journal of Agriculture, 5(2): 14-28. [In Persian with English Summary].
10. Fallahi, J., Taghi Ebadi, M. and Ghorbani, R. 2009. The effects of salinity and drought stresses on germination and seedling growth of clary (Salvia sclarea). Journal of Environmental Stresses in Crop Sciences, 1(1): 57-67. [In Persian with English Summary].
11. Farooq, M., Basra, S.M.A., Ahmad, N. and Hafeez, K. 2005. Thermal hardening: a new seed vigor enhancement tool in rice. Journal of Integrative Plant Biology, 47(2): 187-193. [DOI:10.1111/j.1744-7909.2005.00031.x]
12. Fazeli Kakhki, S.F., Nezami, A., Parsa, M. and Kafi, M. 2015. Evaluation of germination indices and seedling growth in sesame ecotypes (Sesamum indicum L.) under salinity conditions. Journal of Environmental Stresses in Crop Sciences, 7(2): 217-232. [In Persian with English Summary].
13. Fenando, E.P., Boero, C., Gallardo, M. and Gonzalez, J. 2000. Effect of NaCl on germination, growth, and soluble suger content in Chenopodium quinonaseeds. Botany Bulletin. 41:27-34.
14. Flowers, T.J. and Yeo, A.R. 1995. Breeding for salinity resistance in crop plants: where next. Australian Journal of Plant Physiology, 22(6): 875-884. [DOI:10.1071/PP9950875]
15. Food and Agriculture Organization (FAO). 2017. The FAOSTAT Database. Available at web site http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC.
16. Froodel, S., Sadrabadi Haghighi R. and Nabavi Calat, S.M. 2011. Effect of seed priming on seedling growth of sesame (Sesamum indicam L.) under salinity stress. Iranian Journal of Field Crops Research, 18(1): 535-543. [In Persian with English Summary].
17. Gholami, P., Ghorbani, J., Ghaderi, S.H., Salarian, F. and Karimzadeh, A. 2010. Assessment of germination indices for Vicia monantha under salinity and drought stresses. Rangeland, 4(1): 1-11. [In Persian with English Summary].
18. Gholinezhad, E. 2014. The effects of salinity stress on related germination traits of wheat genotypes. Journal of Plant Research (Iranian Journal of Biology), 27(2): 276-287. [In Persian with English Summary].
19. Homaee, M. 2002. Plants Response to Salinity. Iranian National Committee on Irrigation and Drainage, 97p. [In Persian with English Summary].
20. Hussain, G., Al-Jaloud, A.A., Al-Shammafy, S.A., Karimulla, S. and Al-Aswad, S.O. 1997. Effect of saline irrigation on germination and growth parameters of barley (Hordeum vulgare L.) in a pot experiment. Agricultural Water Management, 34: 125-135. [DOI:10.1016/S0378-3774(97)00011-5]
21. International Seed Testing Association (ISTA). 2005. International rol for Seed testing edition. Bassersdorf, Switzerland.
22. Izadi-Darbandi, E., Mohammadian, M., Yanegh, A. and Zarghani, H. 2012. The Effects of temperature and salinity on germination and seedling growth characteristics of sesame (Sesamum indicum) landraces. Iranian Journal of Field Crops Research, 10(2): 335-345. [In Persian with English Summary].
23. Jamali, S., Sharifan, H., Hezarjaribi, A. and Sepahvand, N.A. 2016. The effect of different levels of salinity on germination and growth indices of two cultivars of Quinoa. Journal of Water and Soil Resources Conservation, 6(1):87-98. [In Persian with English Summary].
24. Javadi, H., Seghatoleslami, M.J. and Mosavi, S. 2014. The effect of salinity on seed germination and seedling growth of four medicinal plant species. Iranian Journal of Field Crops Research, 12(1): 53-64. [In Persian with English Summary].
25. Jiang, C.Q., Ling-Tong, Q.U.A.N., Feng, S.H.I., Na, Y.A.N.G., Chang-Hai, W.A.N.G., Xiao-Ming, Y.I.N. and Zheng, Q.S. 2014. Distribution of mineral nutrients and active ingredients in Aloe vera irrigated with diluted seawater. Pedosphere, 24(6):722-730. [DOI:10.1016/S1002-0160(14)60059-X]
26. Kaya, M.D., Ipek, A. and Ozturk, A. 2003. Effect of different soil salinity levels on germinatin and seedling growth of safflower (Carthamus tinctorius L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestey. 27(4): 221-227
27. Kermode, A.R. 1990. Regulatory mechanisms involved in the transition from seed development to germination. Critical Reviews in Plant Sciences, 9(2): 155-188. [DOI:10.1080/07352689009382286]
28. Keshavarzi, M., Ashrafi, A. and Razmjoo, K.H. 2007. Effects of NaCl salinity on seed germination of 7 sesames (Sesamum indicum L.) cultivars. 1th Seed Science and Technology Ceminar Iran, Gorgan. [In Persian with English Summary].
29. Khalesro, SH. and Agha Ali Khani, M. 2006. Effect of salinity and deficit stress on germination of sorghum seeds (Sorghum bicolor L. cultivar speedfee) and Pennisetum (Pennisetum americanum L. cultivar nutrifeed). Journal of Pajouhesh & Sazandegi, 77: 153-163. [In Persian with English Summary].
30. Kornejadi, A. 2002. Evaluation of cotton genotypes resistance to salinity in the germination and seedling stage. M.Sc. Thesis, Gorgan University of Agriculture Science and natural Resources, 130p. [In Persian with English Summary].
31. Koszaski, Z. and Karczmarczyk, S. 1985. Use of saline water for irrigation of Spring Barley and Oats. Zeszyty-Naukowe-Akademii-Rolniczej-W-Szczecinie, Rolnictwo, 36: 95-105.
32. Latif, S. and Anwar, F. 2010. Aqueous enzymatic sesame oil and protein extraction. Food Chemistry, 125: 679-684. [DOI:10.1016/j.foodchem.2010.09.064]
33. Machado Neto, N.B., Saturnino, S.M., Bomfim, D.C. and Custódio, C.C. 2004. Water stress induced by mannitol and sodium chloride in soybean cultivars. Brazilian Archieves of Biology and Technology. 47(4): 521-529. [DOI:10.1590/S1516-89132004000400004]
34. Mir Mohammadi Meybodi, S. and Garayazi, B. 2001. Salt stress and physiologicalaspects of plant breeding. Isfahan University Press. Isfahan, Iran, 5: 57-65. [In Persian with English Summary].
35. Mohammed, E.L.M., Benbel, M. and Talouizete, A. 2002. Efffect of sodium chloride on sunflower (Helianthus annuus L.) seed germination. Helia, 25(37): 51-58. [DOI:10.2298/HEL0237051M]
36. Mostafavi, KH. and Heidarian, A.R. 2013. Effects of different salinity levels on germination indices in four sunflower varieties. Iranian Journal of Agronomy and Plant Breeding, 8(4): 123-131. [In Persian with English Summary].
37. Motamedi, M., Khodarahmpour, Z. and Naseri Rad, H. 2011. Study of physiologic tolerance of safflower (Carthamus tinctorius L.) genotypes on salinity stress in germination stage and seedling growth. Journal of Crop Breeding, 3(8): 81-92. [In Persian with English Summary].
38. Orruno, E. and Morgan, M.R.A. 2011. Resistance of purified seed storage proteins from sesame (Sesamum indicum L.) to proteolytic digestive enzymes. Food Chemistry, 128: 923-929. [DOI:10.1016/j.foodchem.2011.03.120]
39. Rahimi, Z. and Kafi, V. 2006. Evaluation of cardinal temperatures and the effect of different temperature levels on germination indices of purslane (portulaca olercea L.). Journal of Plant Protection, 24(1):80-86. [In Persian with English Summary].
40. Rahman, M., Soomro, U.A. Zahoor-ul-Haq, M. and Gul, S. 2008. Effects of NaCl Salinity on Wheat (Triticum aestivum L.) Cultivars. World Journal of Agricultural Sciences 4(3): 398-403, 2008
41. Ramezani, E., Ghajar, S.M. and Naghdi, B.H. 2011. Evaluation of potential germination of Echium seeds (Echium amoenum FISCH. & MEY.) in saling condition. Watershed Management Researches (Pajouhesh-VA-Sazandegi), 24(2): 80-87. [In Persian with English Summary].
42. Ranganayakulu, G.S., Veeranagamallaiah, G. and Sudhakar, C. 2013. Effect of salt stress on osmolyte accumulation in two groundnut cultivars (Arachis hypogaea L.) with contrasting salt tolerance. African Journal of Plant Science, 12: 586-592. [DOI:10.5897/AJPS11.063]
43. Rastegar, S. and Peikari, A. 2016. Seawater salinity effect on seed germination and seedling early growth of three ornamental species. Iranian Journal of Seed Research, 3(1): 137-146. [In Persian with English Summary].
44. Sadogi, M., Sharifan, H. Pesarakli, M. and Movahedi Naeini A. 2012. Evaluation of germination of sugar beet under irrigation with Caspian Sea water. National Conference on Sea Water Utilization, Kerman, 180-190. [In Persian with English Summary].
45. Safari, H., Maddah Hosseini, SH., Azari, A. and Heshmati, M. 2013. Effect of pretreatment of salicylic acid on wheat (Sesamum indicum L.) seed germination under salt stress. The First National Conference on Salinity Stress in Plants, Tabriz, Iran, 883-887. [In Persian with English Summary].
46. Shahid, M., Pinelli, E., Pourrut, B., Silvestre, J., and Dumat, C. 2011. Lead-induced genotoxicity to Vicia faba L. roots in relation with metal cell uptake and initial speciation. Ecotoxicology and Environmental Safety, 74: 78-84. [DOI:10.1016/j.ecoenv.2010.08.037] [PMID]
47. Shahmoradi, A. and Sharifan, H. 2012. Study the effect of seawater on different germination parameters of wheat. National Conference on Sea Water Utilization, Kerman, Iran, 205-212. [In Persian with English Summary].
48. Tanji, K. 1995. Agricultural salinity assessment and agreement. Scientific publisher Jodhpur.
49. Valdiani, A.R., Hassanzadeh, A. and Tajbakhsh, M. 2005. Study on the effects of salt stress in germination and embryo growth stages of the four prolific and new cultivars of winter rapeseed (Brassica napus L.). Pajouhesh and Sazandegi, 66: 23-32. [In Persian with English Summary].
50. Yousef, Y.H., Binghane, F.T. and Yermonas, D.M. 1972. Growth, mineral composition and seed oil of sesame as effected by boron and exchangeable sodium. Proceeding of the American Soil Society. 36: 923-926. [DOI:10.2136/sssaj1972.03615995003600060026x]
51. Zeinali, E., Soltani, A. and Galeshi, S. 2002. Reaction seed germinations components to salinity stress in canola (Brassica nupus L.). The Journal of Agricultural Science, 33: 137-145.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.