(پاییز و زمستان)                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه شاهرود ، manouchehr.gholipoor@gmail.com
چکیده:   (96 مشاهده)

 چکیده مبسوط

    مقدمه: شواهد آزمایشی زیادی نشان­گر تأثیر مثبت پرتودهی بذر با موج­ های آلتراسونیک می­ باشد؛ به طوری که این پرتودهی می­ تواند باعث تولید گیاه­چه قوی ­تر ­شود. در مقابل، پرتودهی با شدت و مدت نامناسب می تواند از طریق تأثیر مخرب بر فعالیت آنزیمی، تأثیری زیان­بار بر گیاه­چه به­ جای گذارد. بین مؤلفه ­های پرتودهی (مدت خیساندن بذر قبل از پرتودهی، مدت و دمای پرتودهی) با یک­دیگر و با متغیرهای پاسخ (وزن خشک گیاه­چه و درصد گیاه­چه ­های غیرنرمال) رابطه پیچیده ­ای وجود دارد. از این رو نمی ­توان با مقایسه میانگین، یک ترکیب ­تعادلی دقیق را برای حصول مقادیر مطلوب وزن خشک گیاه­چه و درصد گیاه­چه ­های غیرنرمال به ­دست آورد. هدف از این بررسی، بهینه ­سازی (پیدا کردن ترکیب تعادلی) مؤلفه ­های پرتودهی برای حصول وزن خشک زیادتر گیاه­چه و درصد کم­تر گیاه­چه ­های غیرنرمال در ماش با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی بود.

    مواد و روش­ها: یک آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح آزمایشی کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد که در آن، فاکتورها  شامل شش مدت خیساندن بذر (دو، چهار، شش، هشت، ده و دوازده ساعت) قبل از پرتودهی، پنج مدت پرتودهی (صفر، سه، شش، نه و دوازده دقیقه) و چهار دمای پرتودهی (هفده، بیست و دو، بیست و هفت و سی و دو درجه سانتی­گراد) بود. بیست و پنج عدد بذر برای هر ظرف پتری انتخاب گردید. برای کمی کردن روابط بین متغیرها از شبکه عصبی چند لایه پرسپترون استفاده شد که در آن، فاکتورهای آزمایش به عنوان ورودی (متغیرهای تأثیرگذار)، و درصد گیاه­چه­ های غیر نرمال و وزن خشک گیاه­چه به عنوان خروجی مدل (متغیرهای پاسخ) در نظر گرفته شدند.
یافته ها: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات ساده و برهمکنش فاکتورها بر وزن خشک گیاه­چه و درصد گیاه­چه ­های غیر نرمال معنی ­دار بود. ساختار 3:3:2 مدل شبکه عصبی مبتنی بر تابع فعال­سازی سکانت هایپربولیک مناسب به دست آمد. وزن خشک گیاه­چه و درصد گیاه­چه ­های غیر نرمال از لحاظ میزان مشارکت فاکتورها در توجیه تغییرات­شان تفاوت قابل اغماضی داشتند؛ ترتیب اولویت فاکتورها از نظر تحت تأثیر قرار دادن این صفات به صورت مدت پرتودهی> دمای پرتودهی> مدت خیساندن بذر بود. ترکیب تعادلی مؤلفه­ های به­ دست آمده توسط شبکه عصبی شامل دمای پرتودهی 96/17 درجه سانتی­گراد، مدت پرتودهی 3/5 دقیقه و خیساندن 25/11 ساعته بذر بود که در مقایسه با دو ترکیب تعادلی به­ دست آمده توسط مقایسه میانگین، وزن خشک گیاه­چه 27% بالاتر و درصد گیاه­چه­ های غیرنرمال 6/0% پایین­تر به­ دست آمد.

    نتیجه­ گیری: به لحاظ شدت بالای برهمکنش مؤلفه­ های پرتودهی بر رشد گیاه­چه، با تغییر کمیت هر مؤلفه، اثر مؤلفه (های) دیگر نیز تغییر شدیدی­ می­ یابد. از لحاظ یافتن بهترین ترکیب مؤلفه­ های پرتودهی، شبکه عصبی کارآمدتر از مقایسه میانگین بود. از این رو می­ توان از شبکه عصبی به عنوان روش تکمیلی در این­گونه بررسی­ ها استفاده نمود.

شماره‌ی مقاله: 5
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فیزیولوژی بذر
دریافت: 1400/1/20 | پذیرش: 1400/7/11

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهشهای بذر ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Iranian Journal of Seed Research

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.