قادری ف. محمدی ح (1402) وقوع بیماری لکه قهوهای کٌنار در ایران. دانش بیماریشناسی گیاهی 12(2): 95-104.
درخت کٌنار در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری آسیا گسترش طبیعی دارد. نشانه‌های لکه‌های قهوهای تا سیاه‌رنگ روی برگ‌ها و میوه‌ها و سوختگی سرشاخه‌های کنار، در تپه‌های حومه شهرستان نورآباد استان فارس ایران در سال 1401 مشاهده شد. این پژوهش برای شناسایی عامل این بیماری براساس خصوصیات ریختی و ژنتیکی انجام شد. برگ‌ها و شاخه‌های بیمار درختان کنار در این منطقه نمونه برداری شدند. بیمارگر پس از ضدعفونی سطحی بافتهای بیمار روی محیط سیب‌زمینی/دکستروز/آگار جداسازی و خالص‌سازی شد. خصوصیات ریختی آن مورد مطالعه قرار گرفت و قارچ Nothophomaquercina شناخته شد. تجزیه و تحلیل فیلوژنتیکی آن براساس مقایسه توالی‌های ژن‌های بتاتوبولین (tub2) و ITS-rDNA با قارچهای مشابه در بانک ژن NCBI، گونهNothophomaquercina را تایید نمود. اثبات بیماریزایی آن روی شاخه‌های بریده کنار براساس اصول کخ در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. این اولین گزارش از لکه قهوهای و سوختگی سرشاخه درختان کٌنار ناشی ازN.quercina در ایران است.
میرزایی پور ز، بازگیر ع، ظفرید، درویشنیا م (1402) تاثیر دما و محیط کشت بر رشد و اسپورزایی هشت گونه Trichoderma. دانش بیماری شناسی گیاهی 12(2): 116-105.
گونه های Trichoderma از عوامل مهم مهارزیستی بیمارگرهای خاکزی گیاهان هستند. رشد و تکثیر این قارچها تحت تأثیر محیط کشت و دما قرار می‌گیرد. این پژوهش به منظور تعیین تأثیر دما و محیط کشت بر رشد و هاگزایی گونه‌های Trichoderma انجام شد.ده جدایه گونه‌های Trichoderma از خاک‌های زراعی مناطق مختلف استان لرستان، ایران جداسازی شدند. مطالعه مشخصات مرفولوژی و توالی یابی ناحیه‌های ژنی ITS-rDNA, tef1α آنها نشان داد که متعلق به هشت گونه Trichoderma هستند. بررسی تاثیر چهار نوع محیط کشت و پنج دما برای تعیین محیط کشت و دمای بهینه برای رشد و تکثیر این قارچها، نشان داد که محیط سیب زمینی/دکستروز/آگار(PDA) بهترین محیط و دمای 20 تا 30 درجه سلسیوس برای رشد و تکثیر این قارچها بهینه هستند. بررسی توانایی آنها در بازدارندگی از رشد قارچ خاکزی بیمارگر گیاهی Rhizoctonia solani در شرایط آزمایشگاهی، نشان داد که T. harzianum LT8 بیشترین توانایی بازدارندگی را دارد. بنابراین از این جدایه میتوان به عنوان یک عامل بالقوه مهارزیستی برای این قارچ بیمارگر گیاهی در پژوهش‌های آینده استفاده کرد.
دلارامی فر م، پیرنیا م، کیخاصابر م، سارانی ش ا، خواجه ح(1402) واکنش هشت ژنوتیپ لوفا به بیماری گیاهچه میری. دانش بیماریشناسی گیاهی 12(2): 85-76.
مقدمه: گیاهچه میری ناشی ازPythium aphanidermatum یکی از بیماریهای مهم لوفا است. شناسایی و کاشت رقم‌های مقاوم راهکاری سازگار با محیط زیست برای مدیریت تلفیقی بیماری است. این پژوهش برای تعیین واکنش هشت ژنوتیپ بومی و غیر بومی لوفا نسبت به بیماری انجام شد. مواد و روش‌ها: بیمارگر(P. aphanidermatum IRAN597C) از کلکسیون قارچهای موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور تهیه شد . آن به گیاهچه‌های هشت ژنوتیپ لوفا تلقیح شد. پس از ظهور علائم زردی و مرگ گیاهچه شاخص شدت بیماری و سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری برای هر ژنوتیپ محاسبه شد. اصول کخ برای اثبات بیماریزایی انجام و بیمارگر مجدد از گیاهچه های بیمار جداسازی گردید. سپس برای تایید مولکولی بیمارگر، از توالییابی ناحیه ITS-rDNA آن استفاده شد. یافته‌ها: توالییابی ناحیه ITS-rDNA بیمارگر قرابت فیلوژنتیکی 99 درصدی با سایر جدایه‌های P. aphanidermatum را نشان داد. تعیین شاخص شدت بیماری نشان داد که ژنوتیپ‌های شمالی بزرگ و لوفا بلند حساس و سایر ژنوتیپ‌ها شامل شمالی بذرسیاه، شمالی بذر سفید، توری، افغانی، شیاردار و برزیلی مقاوم به بیماری هستند. بر اساس سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری، به ترتیب ژنوتیپ‌های شمالی بذر سیاه و شمالی بذر سفید پایین ترین سطح، ژنوتیپ‌های توری، شیاردار، افغانی و برزیلی سطح متوسط و ژنوتیپ‌های شمالی بزرگ و لوفا بلند بالاترین سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری را نشان دادند. نتیجه گیری: با توجه به مقادیر پایین شاخص شدت بیماری و سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری در دو ژنوتیپ شمالی بذر سیاه و شمالی بذر سفید، کاشت این دو ژنوتیپ برای مدیریت بیماری در لوفا پیشنهاد می‌شود.
طاهره سلیمانی، مجتبی کیخاصابر، محمد علی آقاجانی، مهدی پیرنیا، لیلا فهمیده، جلد 14، شماره 1 - ( 12-1403 )
چکیده
برنج یک محصول غذایی مهم در آسیا است. بیماریهای قارچی پوسیدگی ریشه، طوقه و ساقه و سوختگی غلاف برگ برنج در بیشتر مناطق کشت برنج در ایران شایع هستند و خسارت اقتصادی میزنند. این پژوهش برای شناسایی قارچهای عامل این بیماریها در استان گلستان ایران، که رتبه سوم تولید برنج کشور را دارد، صورت گرفت. شناسایی این عوامل بیماریزا زمینه را برای اجرای روشهای مدیریت مناسب آنها و افزایش تولید محصول فراهم میکند. نمونه های دارای علائم پوسیدگی ریشه وساقه و سوختگی غلاف برگ از مزرعه های نقاط مختلف استان گلستان جمع آوری شدند. قارچها از بافتهای بیمار روی محیط آب-آگار و سیب زمینی-دکستروز –آگار جداسازی و خالص سازی شدند. برای شناسایی دقیق مولکولی قارچها از واکنش زنجیرهای پلیمراز جهت تکثیر نواحی ژنی tef1-a و ITS-rRNA با آغازگرهای EF1728F/EF1-986R و ITS5/ITS4 استفاده گردید. تست بیماریزایی قارچها روی گیاهچه های برنج در محیط گلخانه انجام شد. بر اساس اطلاعات ریخت شناسی و مولکولی و تست بیماریزایی قارچهای بیمارگر Ceratorhiza hydrophila، Fusarium andiyazi، F. incarnatum و Rhizoctonia solani در نمونه های بیمار جمع آوری شده شناسایی شدند. وقوع C. hydrophila،F. andiyazi و F. incarnatum در مزرعه های برنج این استان برای نخستین بار گزارش می شوند.
کلزا یکی از گیاهان روغنی مهم در جهان است که به‌دلیل توانایی تولید زیاد محصول در واحد سطح ، کشت آن در سه دهه اخیر در بیشتر کشورها از جمله ایران توسعه یافته است . بعضی از قارچهای خاکزی می‌توانند باعث پوسیدگی ریشه این گیاه شوند. این پژوهش با هدف شناسایی قارچهای همراه با ریشه و طوقه بوته‌های بیمار مزرعه‌های کلزا در استان لرستان در غرب ایران انجام شد. طی سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳، ۶۱ نمونه از ریشه و طوقه بوته¬های بیمار کلزا از شهرستان‌های معمولان، خرمآباد، سلسله دراستان لرستان جمع‌آوری شدند. قارچها با استفاده از محیط‌های کشت اختصاصی جداسازی و خالص‌سازی شده و ویژگی‌های ریختی آنها مطالعه و توالی نواحی ژنومی ITS و TEF-1α آنها تعیین و قرابت آنها با سایر گونه‌های هر جنس تعیین شدند. چهار قارچ براساس مطالعه خصوصیات ریختی و فیلوژنتیکی آنها همراه با ریشه و طوقه بیمار کلزا در این منطقه به اسامی Fusarium clavum ، Bipolaris coffeana ، Alternaria alternata ، Alternaria tenuissima شناسایی شدند. قارچ F. clavum به عنوان عامل پوسیدگی ریشه و طوقه کلزا در ایران گزارش شده است. قارچ B. coffeana برای نخستین‌بار از کلزا در این لرستان گزارش می‌شود. نتایج این مطالعه، نشان می‌دهد که ترکیب روشهای ریخت‌شناسی و تعیین توالی نواحی ژنتیکی ITS و TEF-1α، دقت بالایی برای شناسایی گونه‌های Alternaria، Fusarium و Bipolaris دارند. خصوصیات ریختی این قارچها شرح داده شده و میزان قرابت ژنتیکی آنها با سایر گونه‌های هر جنس نشان داده شده است. این پژوهش ضرورت پایش مستمر عوامل بیماری‌زای خاکزی در مزرعه‌های کلزا برای مدیریت به موقع آنها نشان می‌دهد.
