عراقی، م. م. 1390. نقش گونههایTrichoderma در افزایش رشد گیاهان. دانش بیماریشناسی گیاهی 1(1): 42-34.
در دهههای اخیر، با افزایش جمعیت دنیا، تقاضای روزافزون مواد غذایی و اهمیت حفظ سلامت محیط زیست باعث گردیده تا محققین به استفاده از ریزجانداران برای افزایش میزان محصول در واحد سطح بیش از گذشته توجه نمایند. برخی گونههای Trichoderma به عنوان محرک رشد گیاهان شناخته شدهاند. گونههای Trichoderma با استقرار و هاگزایی فراوان در محیط خاک و به ویژه اطراف ریشه اغلب گیاهان زراعی، سبزی، صیفی و زینتی نه تنها باعث کاهش عوامل بیماریزا در خاک میشوند، بلکه با مکانیسمهای بیوشیمیایی باعث تحریک به رشد اندامهای زیرزمینی یا هوایی این گیاهان میگردند. با توجه به اینکه گونههای متعدد Trichoderma در سالهای اخیر از خاکهای داخل کشور جداسازی و معرفی شدهاند، اهمیت انجام پژوهشهای بیشتر در مورد اثر آنها در افزایش رشد گیاهان بیش از گذشته نمایان میشود.
اسید هیومیک یکی از مهمترین و پرمصرفترین محرکهای زیستی در کشاورزی، ابزاری قدرتمند برای سلامت خاک و مقاومتر شدن گیاهان نسبت به تنشها محسوب میشود. این ترکیب آلی ایمن از طریق سازوکارهای مستقیم و غیرمستقیم به مهار بیماریها میپردازند. در بعد غیرمستقیم، اسید هیومیک با بهبود ساختار فیزیکی خاک از طریق افزایش تخلخل و تهویه، تقویت ظرفیت تبادل کاتیونی و حاصلخیزی شیمیایی خاک و همچنین تحریک جمعیت ریزجانداران مفید خاکزی محیطی نامساعد برای توسعه بیمارگرها ایجاد میکند. همچنین، اسید هیومیک با تقویت بنیه گیاه از طریق توسعه سیستم ریشه، تسهیل جذب آب و عناصر غذایی، و به ویژه فعالسازی مکانیسمهای القای مقاومت سیستمیک در گیاه، منجر به تولید و انباشت متابولیتهای دفاعی، افزایش فعالیت آنزیمهای دفاعی و پروتئینهای مرتبط با بیماریزایی میشود. این مقاله خلاصهای از اثر بخشی اسید هیومیک به عنوان یک محرک گیاهی بر بیمارگرهای گیاهی و چشمانداز استفاده از آن در جهت کاهش مصرف سمهای شیمیایی یا حتی جایگزینی آن در مهار بیماریهای گیاهی ارائه میکند. درک خوب از عملکرد محرکهای زیستی از جمله اسید هیومیک به کشاورزان و دانشمندان کشاورزی در کاربرد بهتر آنها کمک کند.
