اعظمی ساردویی ذ.، میرزائی ع. و فکرت ف. 1395.نقش آفتابدهی خاک در مدیریت بیماریهای گیاهی خاکزاد. دانش بیماریشناسیگیاهی 6(1):67-57.
امروزه مهار و مدیریت بیماریهای خاکزاد و علفهای هرز بسیار مشکل و هزینهبر میباشد. در دهههای اخیر به دلیل مدیریت نامناسب و استفادهی بیش از حد سموم آفتکش و آلودگیهای زیستمحیطی، فلور و فون رو و زیر خاک به مخاطره افتاده است. به همین دلیل اکثر بومشناسان و متخصصین بیماریهای گیاهی به فکر یافتن راهی جایگزین جهت کاهش این عوامل برآمدهاند. یکی از این رهیافتها، ضدعفونی خاک با کمک نور خورشید است. آفتابدهی یک روش غیر شیمیایی ساده، ارزان، پاک و کارا جهت مدیریت بیماریهای گیاهی خاکزاد، بعضی از آفات و همچنین بذور بسیاری از علفهای هرز محسوب میشود. این روش بر مبنای اصول زیستبومشناسی در مدیریت بیماریها، آفات و علفهای هرز و حفظ محیطزیست و همچنین کاهش تأثیرات منفی علفکشها و آفتکشها بسیار مفید و کارا عمل میکند و در بسیاری از کشورهای توسعهیافته بهوفور مورد استفاده قرار میگیرد. در این مقاله تاریخچه، مزایا و اصول انجام عملیات آفتابدهی خاک، شرح داده شده است.
بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه و طوقه گوجه فرنگی یکی از مهمترین و خسارت زاترین بیماریهای خاکزاد این محصول و از عوامل محدودکننده تولید گوجه فرنگی در دنیا به شمار میرود. نشانه های بیماری شامل زرد و بافت مرده شدن برگها و دمبرگها، ریزش برگها، تشکیل زخمهای قهوه ای رنگ روی ریشه و بافتهای مجاور سطح خاک، بافت مرده شدن و تغییر رنگ بافتهای داخلی طوقه و قاعده ساقه، کاهش کمیت و کیفیت میوه ها، پژمردگی و مرگ گیاه است. یازده گونه Fusarium به نامهای، solaniF. . ، f. sp. radicis-lycopersiciF. oxysporum، F. moniliforme، F. culmorum، F. commune، F. redolens، F. chlamydosporum، F. semitectum،F. lateritium، F. acuminatum و . equisetiFبه عنوان عوامل مولد این بیماری در دنیا گزارش شده اند. وقوع بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه و طوقه گوجه فرنگی در مزرعه ها و گلخانه های تجارتی، در صورت عدم اجرای راهبردهای مدیریت بیماری معمولاً به وارد شدن زیان اقتصادی فراوان به عملکرد محصول گوجه فرنگی و در برخی موارد، نابودی کامل محصول منجر می شود. این بیماری تا کنون از استانهای آذربایجان شرقی، سمنان، فارس، هرمزگان و کرمان در ایران، گزارش شده است. راهبردهای مدیریت تلفیقی بیماری شامل
راهکارهای پیشگیری کننده مانند پیشگیری از ورود و انتشار عامل بیماری، استفاده از رقمهای مقاوم، جلوگیری از ایجاد زخم در ریشه و طوقه، بهداشت زراعی و مدیریت تنش شوری و روشهای مبارزه زراعی، زیستی و شیمیایی در این مقاله شرح داده شده اند.