اعزازی ر. و احمدزاده م. 1393. نقش باکتریها در مقابله با تنشهای غیرزنده در گیاهان. دانش بیماریشناسیگیاهی 3(2): 62-44.
تنشهای غیرزنده در سراسر دنیا یکی از عوامل محدودکننده کشاورزی محسوب میشوند. به طور میانگین بسته به نوع گیاه، تنشهای غیرزنده سبب کاهش 50 تا 82 درصدی عملکرد گیاهان میشوند. تنشهای غیرزنده شامل دمای نامناسب، خشکی، شوری، غرقاب، یخبندان، اشعهی فرابنفش، سمیت مواد معدنی مانند فلزات سنگین، کمبودهای غذایی، اسیدیته نامناسب، آلایندههای هوا و آسیبهای مکانیکی میباشند. تنشهای غیرزنده منجر به سمیت متابولیکی، گسستگی غشای سلولی، کاهش فتوسنتز، کاهش جذب بعضی از عناصر غذایی، تغییر سطوح هورمونهای گیاهی و در نهایت کاهش رشد و عملکرد گیاهان میشوند. بنابراین کاهش اثر این تنشها، مهم و ضروری است. باکتریهای فراریشه افزایش دهنده رشد گیاهان نقش مهمی در مدیریت عوامل بیماریزای زنده و توان بالایی در کاهش تنشهای غیرزنده در گیاهان دارند.
حمیدرضا رحمانی، ابراهیم محمدی گل تپه، ناصر صفایی، جلد 5، شماره 1 - ( 12-1394 )
چکیده
رحمانی ر.، محمدیگلتپه ا. و صفایی ن. 1394. نقش قارچ درونرست Piriformospora indica در مدیریت بیماریهای گیاهی. دانش بیماریشناسی گیاهی 5(1):61-48.
قارچ درونرست Pirifomospora indica از مهمترین ریزجانداران خاک است، که با ایجاد تغییراتی در فیزیولوژی گیاهان میزبان خود، عملکرد آنها را در واحد سطح افزایش میدهد و امکان توسعه کشت آنها را در خاکهای شور، خشک یا اقلیمهایی با تنشهای غیرزیستی و زیستی فراهم میآورد. این قارچ از طریق القای مقاومت فراگیر در گیاهان میزبان باعث ایجاد مقاومت به بیمارگرهای گیاهی نیز میگردد. همچنین با افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانی در سلولهای ریشه و افزایش سطح پروتیینهای مقاومت به خشکی در گیاهان میزبان، باعث افزایش مقاومت آنها نسبت به تنش شوری و خشکی میشود. بنابراین میتوان کاربرد این قارچ را به عنوان جایگزین مناسبی برای کودها و سمهای شیمیایی در جهت دستیابی به محصول ارگانیک و کشاورزی پایدار پیشنهاد نمود.
مبارزه با بیماریها در کشاورزی اغلب به آفتکشها و کودهای شیمیایی متکی است که بر میکروفلور طبیعی محیط اطراف ریشه گیاهان و تعادل اکوسیستم تأثیر منفی میگذارند.امروزه، محققان به دنبال جایگزین کردن این مواد شیمیایی با سایر عوامل سازگار با محیط زیست برای بهبود تولید محصولات کشاورزی و کنترل عوامل بیماریزای گیاهی هستند.تحقیقات در مورد برهمکنش اکسید نیتریک(NO) با عوامل بیماریزای گیاهی نشان داده است که NO یک پیامرسان کلیدی در پاسخ گیاهان به تنشهای زیستی و غیرزیستی است. به دلیل نقش NO در تنظیم ژنهای دفاعی گیاهان، به ویژه از طریق مرگ برنامه ریزیشده سلولی،توجه بسیاری از بیماریشناسان گیاهی را به خود جلب کرده است.اگرچه NO نقش مهمی درواکنش فوق حساسیت در پاسخ به انواع تنشهای زیستی و غیرزیستی ایفا میکند ولی مشخص شده است که NO در تنظیم بیان ژنهای مرتبط با مقاومت غیراختصاصی نیز نقش دارد.در این مقالهی مروری به پژوهش نقش اکسید نیتریک در برهمکنش گیاه با عوامل بیماریزا پرداخته شده است.
اسید هیومیک یکی از مهمترین و پرمصرفترین محرکهای زیستی در کشاورزی، ابزاری قدرتمند برای سلامت خاک و مقاومتر شدن گیاهان نسبت به تنشها محسوب میشود. این ترکیب آلی ایمن از طریق سازوکارهای مستقیم و غیرمستقیم به مهار بیماریها میپردازند. در بعد غیرمستقیم، اسید هیومیک با بهبود ساختار فیزیکی خاک از طریق افزایش تخلخل و تهویه، تقویت ظرفیت تبادل کاتیونی و حاصلخیزی شیمیایی خاک و همچنین تحریک جمعیت ریزجانداران مفید خاکزی محیطی نامساعد برای توسعه بیمارگرها ایجاد میکند. همچنین، اسید هیومیک با تقویت بنیه گیاه از طریق توسعه سیستم ریشه، تسهیل جذب آب و عناصر غذایی، و به ویژه فعالسازی مکانیسمهای القای مقاومت سیستمیک در گیاه، منجر به تولید و انباشت متابولیتهای دفاعی، افزایش فعالیت آنزیمهای دفاعی و پروتئینهای مرتبط با بیماریزایی میشود. این مقاله خلاصهای از اثر بخشی اسید هیومیک به عنوان یک محرک گیاهی بر بیمارگرهای گیاهی و چشمانداز استفاده از آن در جهت کاهش مصرف سمهای شیمیایی یا حتی جایگزینی آن در مهار بیماریهای گیاهی ارائه میکند. درک خوب از عملکرد محرکهای زیستی از جمله اسید هیومیک به کشاورزان و دانشمندان کشاورزی در کاربرد بهتر آنها کمک کند.
