نماتد سیستی غلات یکی از عوامل تهدید کننده تولید گندم در جهان مخصوصاً در شرایط دیم است. یکصد و پنجاه نمونه خاک و ریشه بطور تصادفی طی سالهای 1396-1399، ازمزرعه های گندم استان کهگیلویه و بویراحمد، همراه با ثبت مختصات جغرافیایی محل نمونه برداری، جمع آوری گردید. شناسایی گونه نماتدهای سیستی بر اساس مشخصات ریخت شناسی، ریخت سنجی و مولکولی انجام پذیرفت. از مجموع نمونههای خاک جمع آوری شده از مزرعه های گندم دیم و آبی استان ،42 نمونه خاک (56 درصد) حاوی سیست نماتد سیستی غلات Heterodera filipjevi بودند. درصد آلودگی مزرعه های گندم دیم و آبی استان به ترتیب 55 و 6/57 با میانگین6/2 تخم و لاروسن دوم در گرم خاک برآورد گردید. حداقل جمعیت شمارش شده به میزان 5/0 تخم و لارو سن دوم H. filipjevi در گرم خاک مربوط به روستاهای تلخسرو شهرستان بویر احمد بود. حداکثر جمعیت شمارش شده به میزان 7/13 تخم و لارو سن دوم H. filipjevi در گرم خاک مربوط به یکی از نمونههای خاک جمع آوری شده از رقم دیم دهدشت و از روستای لیراب شهرستان باشت بود. همچنین میانگین جمعیت تخم و لارو سن دوم به تفکیک مزرعه های گندم دیم و آبی آلوده به گونه مذکور در کل شهرستانهای استان به ترتیب 6/2 و 51/2 تخم و لارو سن دوم در گرم خاک برآورد شد. در مجموع مزرعه های دیم و آبی گندم به تفکیک شهرستانها، بیشترین وکمترین میانگین جمعیت به ترتیب با 9/4 و 18/1 تخم و لارو سن دوم گونه H. filipjevi متعلق به شهرستان های باشت و گچساران بود.
