کریمی ک.، بابای اهری ا. و ارزنلو م. 1394. بیماری آنتراکنوز توتفرنگی. دانش بیماریشناسیگیاهی 4(2):40-26.
بیماری آنتراکنوز یکی از مخربترین بیماریهای توتفرنگی است که توسط سه گونه قارچ Colletotrichum acutatum، C. gloeosporioides و C. fragariae ایجاد میشود. دو گونه C. acutatum و C. gloeosporioides دارای دامنه میزبانی وسیعتری هستند و بر اساس آخرین ارزیابیهای تبارزایی چند ژنی جدایههای متعدد عامل آنتراکنوز توتفرنگی جمع آوری شده از مناطق مختلف دنیا متعلق به این دو گونه، در چندین خوشه مختلف مربوط به گونههای مخفی دستهبندی میشوند. گونه C. acutatum علیرغم آلوده کردن اکثر اندامهای گیاه، عمدتاً عامل پوسیدگی میوه بوده و نسبت به دو گونه دیگر که در ارتباط با پوسیدگی طوقه شناخته شده هستند، فراگیرتر و خسارتزاتر میباشد. انتشار زادمایه بیماری توسط قطرات باران یا آبیاری بارانی، انسان و حیوانات صورت میگیرد. مدیریت تلفیقی بیماری شامل روشهای زراعی، شیمیایی، زیستی و استفاده از ارقام مقاوم است. با توجه به اهمیت بیماری آنتراکنوز توتفرنگی از لحاظ میزان خسارت و شیوع اخیر آن در مناطق کشت و پرورش این محصول در ایران در این مقاله نحوه تشخیص صحیح عامل بیماری، جنبههای زیستشناستی و روش مدیریت بیماری شرح داده شده است.
ویروس اس سیبزمینی از عوامل خسارتزا و محدود کننده کشت این گیاه در استان مازندران در شمال ایران است. این ویروس متعلق به جنس کارلاویروس با پیکره چند وجهی و ژنوم RNA تک رشتهای و دامنه میزبانی نسبتا محدود است. این ویروس معمولا دارای اثر افزایشی و همراه با سایر ویروسهای سیب زمینی در گیاه حضور دارد. نظر به مشاهده نشانههای شیوع و خسارت این ویروس در مزرعههای سیبزمینی استان مازندران این پژوهشبرای شناسایی مولکولی و تعیین مناطق انتشار ویروس، در این استان اجرا گردید. تعداد 94 نمونه گیاهی از مزرعههای سیبزمینی سه منطقه سوادکوه، گلوگاه و پرکوه در استان مازندران، طی سالهای 1402-1403 جمع آوری گردیدند. RNA کل ویروس از نمونههای دارای نشانههای شدید بیماری استخراج گردید و به روش RT-PCR ، ناحیه ژنی پوشش پروتئینی ویروس تکثیر گردید و باندی به اندازه 1118 جفت باز تشخیص داده شد. یک نمونه مثبت از هر منطقه انتخاب و برای تعیین توالی به شرکت ماکرو ژن کره ارسال گردیدند. پس از تعیین توالیها میزان تشابه آنها با توالی این ناحیه ژنی سایر جدایههای این ویروس با استفاده از نرم افزارهای تبارشناسی تعیین گردید. نتایج نشان داد که جدایههای ایرانی این ویروس در دو گروه قرار دارند، گروه یک شامل جدایههای ایران، سوریه، کره جنوبی، چین، آلمان و در گروه دو تنها دو جدایه ایرانی قرار گرفتند. شناسایی مولکولی جدایههای این ویروس در این استان، مناطق انتشار آنها و شباهت ژنتیکی آنها با جدایههای سایر کشورها برای نخستین بار گزارش میشود.
