ابوترابی، ا. 1392. کاربرد روش پیوندزدن در مدیریت بیماریهای خاکزاد گوجهفرنگی گلخانهای.
دانش بیماریشناسی گیاهی 2(2): 11-1.
مدیریت عوامل بیماریزای خاکزاد گوجهفرنگی با هدف کاهش مصرف سموم شیمیایی و تولید محصول سالم، ارائه راهکار مناسبی را میطلبد. استفاده از روش پیوند بهعنوان یکی از کارآمدترین روشهای مدیریتی در جهت دستیابی به این هدف میباشد و میتواند راهکار مناسبی برای حذف و یا کاهش مصرف سموم آلاینده که اثرات زیست محیطی نامطلوبی را به دنبال دارد، محسوب گردد. بر اساس پژوهشهای انجام شده، در این روش با بهرهگیری از پایههای مقاوم بذری و پیوند رقم زراعی روی این پایهها، علاوه بر دستیابی به محصول بیشتر با کیفیت مطلوب و رشد بهینه گیاه، میتوان خسارت بیماریها را بدون مصرف سموم و یا با مصرف کمتر سم مدیریت نمود.
ابوترابی ا. 1395. معرفی چهار گونهی گل جعفری مهارکنندهی نماتدهای غده ریشه. دانش بیماریشناسی گیاهی 6(1): 79-68.
نماتدهای غده ریشهMeloidogyne spp.) ) از عوامل بازدارنده کشت محصولات کشاورزی هستند. کشت برخی از گیاهان با داشتن خاصیت آللوپاتی، همراه با گیاه میزبان نماتد، یکی از روشهای مدیریتی در جهت مهارعوامل بیمارگر خاکزاد و تولید محصول سالم است و میتواند جایگزین مناسبی برای حذف و یا کاهش مصرف سموم آلاینده باشد. گلهای جعفری (Tagetes spp.)گیاهانی یکساله از تیره Astraceaeو شامل بیش از 50 گونه میباشند که بهعنوان گیاهان زینتی پوششی کشت میشوند. اثر مهارکنندگیاین گیاهان روی جنسهای مختلف نماتدها به اثبات رسیده است. بنابراین گلهای جعفری میتوانند جایگزین مناسبی برای نماتدکشها باشند. گلهای جعفری با ترشح آنزیم آلفا- ترتینیل علاوه بر اثر بازدارندگی روی نماتدهای غده ریشه، سایر بیمارغدهای موجود در خاک از جمله قارچها، باکتریها و حشرات را نیز مهار نموده و نقش مثبتی در رشد رویشی گیاه همراه دارند. در این مقاله اثر مهارکنندگی مهمترین گونههای گل جعفری شامل Tagetes tenuiifolia Cav., Tagetes minuta L., Tagetes patula L., Tagetes erecta L.روی نماتدهای غده ریشهشرح داده شده است.
ابوترابی ا، ابراهیمی ل (1400) معرفی سه نماتد بیمارگر حشرات بومی ایران و تاثیر آنها بر شب پره موم خوار زنبورعسل. دانش بیماریشناسی گیاهی 11(1):99-89.
Doi: 10.2982/PPS.11.1.89.
مقدمه: این پژوهش با هدف جمع آوری و شناسایی نماتدهای بیمارگر حشرات بومی ایران و ارزیابی قدرت بیمارگری آنها روی لارو شب پره مومخوار زنبورعسل (Galleria mellonella)، اجرا شد. مواد و روشها: سیزده جدایه نماتدهای بیمارگر حشرات از استانهای مختلف ایران جمع آوری و بر اساس صفات ریختی، شناسایی شدند. درصد مرگومیر لارو G. mellonellaآلوده شده به این جدایهها در دمای 1±25 و 1±32 درجه سلسیوس در آزمایش یک به روی یک و هدفیابی جدایهها و درصد تلفات آفت در آزمایش ستون شنی، تعیین شدند. یافتهها: هفت جدایه نماتدها Heterorhabditis bacteriophora، دو جدایه Steinernema feltiae و پنج جدایه Steinernema carpocapsae شناسایی شدند. توانایی نفوذ جدایههای هر سه گونه نماتد به بدن حشره، ظرف مدت 72-48 ساعت پس از آلودگی در دمای 1±25 درجه سلسیوس و بیمارگری جدایهها، تا 93 درصد ثابت شد. دمای بهینه برای فعالیت زیستی جدایههای شناسایی شده، 1±25 درجه سلسیوس بود. سرعت هدفیابی گونه S. carpocapsae در مقایسه با دو گونه دیگر در آزمایش ستون شنی، بیشتر بود.نتیجهگیری: جدایههای S. carpocapsae نسبت به دو گونه دیگر نماتد توان بالاتری در هدفیابی و بیمارگری لارو شب پره موم خوار زنبورعسل دارند.
مقدمه:این پژوهش با هدف تعیین واکنش 32 ژنوتیپ گوجه فرنگی از بانک ژن گیاهی ایران به نماتد غده ریشهMeloidogyne javanica ، برای شناسایی ژنوتیپهای مقاوم طی دو سال در شرایط گلخانه انجام شد. مواد و روشها:پس از خالصسازی جمعیت نماتد و کاشت بذرهای 32 ژنوتیپ گوجه فرنگی و رسیدن نشاها به مرحله 4-3 برگی، هر تیمار در قالب پنج تکرار با 6000 تخم و لارو M. javanica ، تلقیح گردید و 60 روز پس از آلوده سازی، صفات رویشی و صفات وابسته به جمعیت نماتد در هر تیمار تعیین شد و براساس شاخص گال (GI) و فاکتور تولیدمثلی نماتد (Rf)، واکنش ژنوتیپها نسبت به نماتد، تعیین گردید.یافته ها: هیجده ژنوتیپ با Rf>1 وGI>2 حساس، 23 ژنوتیپ با Rf<1و GI>2 نیمه مقاوم، و سه ژنوتیپ TN-72-938، TN-72-1041 و
TN-72-1012 با≤1 Rf و GI≤2 مقاوم به این نماتد مخرب شناساییشدند. نتیجه گیری: از این سه ژنوتیپ مقاوم میتوان در برنامه مدیریت M. javanica استفاده کرد.
بذر سالم بهعنوان مهمترین نهاده کشاورزی، نقشی کلیدی در تأمین امنیت غذایی ایفا میکند. نماتدهای انگل گیاهی، از ریشه، جوانه، ساقه، طوقه، برگ و بذر در حال رشد تغذیه نموده و باعث ایجاد خسارت به گیاه میشوند. نماتدهای بذربرد، با چسبیدن به بذر و یا ایجاد گال درون بذر منتقل میشوند. فعالیت این گونه نماتدها، زمانیکه بذر خشک میشود، کاهش یافته و وارد مرحله خواب یا کمون میشوند. در طول این مدت، لاروها که مرحله آلوده کننده نماتد هستند از پروتئین ذخیره در بدن خود استفاده نموده و ادامه حیات میدهند. به هنگام مساعد شدن شرایط (رطوبت یا ترشحات گیاه میزبان)، لاروها از حالت کمون خارج شده و شروع به فعالیت میکنند. برخی گونههای جنس Anguina spp.، Aphelenchoides spp.، Ditylenchus spp. و Globodera spp. قادرند درون بذرها یا بافتهای گیاهی به حالت نهفته باقی بمانند و با کاشت بذرهای آلوده، به مناطق جدید منتقل و باعث کاهش قدرت جوانهزنی، ایجاد ناهنجاریهای رشدی، لکههای نکروز، پوسیدگی و در نهایت کاهش چشمگیر عملکرد گردند. مدیریت این نماتدها بر پایه تلفیقی از روشها استوار است که مهمترین آنها عبارتند از: استفاده از بذر سالم و گواهیشده، بوجاری و حذف گالهای آلوده، تیمار بذر با آب گرم، ضدعفونی بذر با نماتدکشهای مناسب، تناوب زراعی با گیاهان غیرمیزبان، استفاده از ارقام مقاوم، حذف علفهای هرز میزبان و رعایت مقررات قرنطینهای. اتخاذ رویکرد مدیریت تلفیقی و بهرهگیری از فناوریهای نوین مانند نانوتکنولوژی و روشهای مولکولی در تشخیص، نقش مؤثری در کاهش خسارت این نماتدها و جلوگیری از انتشار آنها ایفا میکند.