fa اثر هشت اسانس گیاهی بر بیماری شانکر باکتریایی مرکبات تخصصي Special پژوهشي Research <h1><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:B Nazanin;">رضائی ر (1398<strong>) </strong>اثر هشت اسانس گیاهی بر بیماری شانکر باکتریایی مرکبات. دانش بیماری‌شناسی گیاهی 9(1): 39-30.&nbsp;</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">DOI: 10.2982/PPS.9.1.30.</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></h1> <h1 style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:B Nazanin;">مقدمه:</span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"> شانکر باکتریایی مرکبات، ناشی از باکتری </span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Xanthomonas citri </span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">subsp<em>. citri</em></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> یک بیماری مهم اقتصادی در بسیاری از کشورهای نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری به شمار می‌آید. چندین پاتوتیپ از بیمارگر توصیف شده است که بر اساس منشاء جغرفیایی، دامنه میزبانی و همچنین برخی ویژگی‌های ژنوتیپی متمایز شده‌اند. این</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیماری</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ایران</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بسیار</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شایع</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است</span> <span style="font-family:B Nazanin;">و</span> <span style="font-family:B Nazanin;">تهدید جدی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">برای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">درختان لیموترش</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(<em>Citrus aurantifolia</em>)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> به شمار می‌آید، بنابراین</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مدیریت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیماری</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در مناطق</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کشت مرکبات‌، که بیماری مستقر شده، ضروری</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> یکی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اقدام&shy;های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مدیریتی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیماری</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سم&shy;های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مسی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است،</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ولی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">طولانی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مدت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">این</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سمها</span> <span style="font-family:B Nazanin;">منجر</span> <span style="font-family:B Nazanin;">به</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ظهور</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سویه‌های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مقاوم</span> <span style="font-family:B Nazanin;">می‌گردد.</span> <span style="font-family:B Nazanin;">امروزه</span> <span style="font-family:B Nazanin;">استفاده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">از</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اسانس‌ها و عصاره‌های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">گیاهی با</span> <span style="font-family:B Nazanin;">فعالیت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ضدمیکروبی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">به</span> <span style="font-family:B Nazanin;">عنوان</span> <span style="font-family:B Nazanin;">یک</span> <span style="font-family:B Nazanin;">روش</span> <span style="font-family:B Nazanin;">سازگار</span> <span style="font-family:B Nazanin;">با</span> <span style="font-family:B Nazanin;">محیط&shy;زیست</span> <span style="font-family:B Nazanin;">برای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مدیریت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیماری&shy;های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">گیاهی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اهمیت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ویژه‌ای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پیدا کرده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است.</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اخیرا</span> <span style="font-family:B Nazanin;">پژوهشهای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بسیاری</span> <span style="font-family:B Nazanin;">در</span> <span style="font-family:B Nazanin;">زمینه</span> <span style="font-family:B Nazanin;">اسانس‌های</span> <span style="font-family:B Nazanin;">گیاهی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">حاوی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ترکیبات</span> <span style="font-family:B Nazanin;">ضدمیکروبی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">متمرکز</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شده</span> <span style="font-family:B Nazanin;">است</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> <strong>مواد و روش‌ها: </strong>در این پژوهش اثر ضدباکتریایی اسانس‌های گیاهان <span style="background:white;">بومادران</span> ‌(‌</span><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Achillea millefolium</span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;">)، زنجبیل (</span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Zingiber offcinale</span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;">)، <span style="background:white;">بابونه</span> (</span><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Anthemis tinctoria</span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;">)،‌ <span style="background:white;">رازیانه</span> (</span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Foeniculum vulgare</span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;">)، مریم‌گلی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(<em>Salvia officinalis</em>)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;">،‌ گون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(<em>Astaraglus gossypinus</em>)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;">،‌ مرزه </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(<em>Satureja hortensis</em>)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> و هل </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(<em>Elettaria cardamomum</em>)</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> علیه دو پاتوتیپ باکتری عامل بیماری در شرایط آزمایشگاه و گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفت. <strong>یافته‌ها: </strong>همه اسانس‌های مورد استفاده تأثیر ممانعت‌کنندگی از رشد باکتری را داشتند. همچنین اسانس گیاهان زنجبیل و هل به خوبی از رشد دو پاتوتیپ باکتری به ویژه پاتوتیپ </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">A*</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"> جلوگیری کردند و سایر اسانس‌ها تأثیر متوسط تا ضعیف داشتند. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> اسانس‌های این هشت گیاه، مخصوصا زنجبیل و هل ، پتانسیل</span> <span style="font-family:B Nazanin;">خوبی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">برای</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مدیریت</span> <span style="font-family:B Nazanin;">بیماری</span> <span style="font-family:B Nazanin;">شانکر باکتریایی</span> <span style="font-family:B Nazanin;">مرکبات دارا می‌باشند.</span></span></h1> Rezaei R (2020) Effect of eight essential oils on bacterial canker disease in citrus. Plant Pathology Science 9(1):30-39. DOI: 10.2982/PPS.9.1.30.<br> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction:</strong> Citrus bacterial canker caused by <em>Xanthomonas citri </em>subsp<em>. citri</em> is an economically important disease in many tropical and subtropical countries. Several pathotypes of this pathogen have been described which, in addition to certain genotypic features, are distinguished above all by their geographical origin and their host range. Citrus bacterial canker disease is wide spread in Iran and a major threat to the production of Mexican lime (<em>Citrus aurantifolia</em>). Therefore, management of citrus canker is inevitable in citrus growing areas where citrus canker has been established. Application of copper-based bactericides is a standard control measure for management of citrus canker worldwide. Therefore, their long-term use leads to the development of resistant isolates. Plant extracts and essential oils with an antimicrobial effect have become particularly important as an environmentally friendly method for the treatment of plant diseases. Many researchers have recently focused on studying plant extracts and essential oils that contain antimicrobial compounds. <strong>Material and Methods:</strong> The present study was carried out on the antibacterial effect of <span dir="RTL">‌</span>Common yarrow (<em>Achillea millefolium</em>), Ginger (<em>Zingiber offcinale</em>), Golden marguerite (<em>Anthemis tinctoria</em>), Fennel (<em>Foeniculum vulgare</em>), Common sage (<em>Salvia officinalis</em>), Gum tragacanth (<em>Astaragalus gossypinus</em>), Summer savory (<em>Satureja hortensis</em>) and True cardamom (<em>Elettaria cardamomum</em>) against two pathotype of <em>Xanthomonas citri </em>subsp<em>. citri </em>under laboratory and greenhouse conditions. <strong>Results:</strong> All essential oils have an inhibitory effect on multiplication of <em>Xanthomonas citri </em>subsp<em>. citri</em>. The antibacterial test results showed that the essential oils of Ginger and True cardamom strongly inhibited the growth of <em>Xanthomonas citri </em>subsp<em>. citri</em> pathotype, especially the pathotype A*, whereas other essential oils showed moderate to weak activities. <strong>Conclusion:</strong> The essential oils of these eight plants, especially ginger and cardamom, have good potential for the management of citrus bacterial canker.</div> شانکر, مرکبات, Xanthomonas , زنجبیل Canker, Citrus, Xanthomonas, Ginger 30 39 http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_code=A-10-37-5&slc_lang=fa&sid=1 Rasool Rezaei رسول رضائی rrezaei@yu.ac.ir 10031947532846003117 10031947532846003117 Yes Department of Plant Protection, Yasouj University, Yasouj, Iran گروه گیاهپزشکی، دانشگاه یاسوج