دانش بیماری شناسی گیاهی

بیماری اسکالد جو

مهدی ارزنلو

کریمی ک.، ارزنلو م. و میرابی ف. 1393. بیماری اسکالد جو. دانش بیماری شناسی گیاهی 4(1):12-1.

جو یکی از غلات پرمصرف در جهان به شمار می رود. بیماری سوختگی برگ یا اسکالد ناشی از قارچ Rhynchosporium commune یکی از مخرب ترین بیماری های این گیاه به شمار می رود که در شرایط مساعد میزان خسارت آن می تواند به 40 درصد محصول برسد. آلودگی اولیه از هاگ های آزاد شده از بقایای بوته های بیمار سال زراعی قبل پدید می آید. آلودگی ثانویه نیز از طریق پراکنده شدن زادمایه بیمارگر توسط باران و باد صورت می گیرد. جمعیت بیمارگر با وجود عدم شناسایی شکل جنسی، از تنوع ژنتیکی بالایی برخوردار است، که به سازوکارهای جریان ژنی، چرخه شبه جنسی و نوترکیبی میتوزی نسبت داده شده است. مدیریت بیماری با روش های زراعی، شیمیایی و ارقام مقاوم عملی است. در این مقاله نشانه های بیماری، آرایه بندی و چرخه زندگی عامل بیماری و روش مدیریت بیماری شرح داده شده است.

روش‌های تولید انبوه مایه قارچ‌های همزیست درون ریشه

مهدی صدروی

صدروی م. و طلایی ف. 1393. روشهای تولید انبوه مایه قارچهای همزیست درون ریشه. دانش بیماریشناسی گیاهی 4(1):22-13.

قارچ های همزیست درون ریشه یا آربوسکول دار، نقش مهمی در زندگی اکثر گیاهان زراعی، باغی، سبزی، صیفی و زینتی دارند. آن ها باعث افزایش جذب عناصر غذایی، مقاومت گیاهان در برابر بیمارگرهای خاکزاد و محصول می شوند. از آنجا که این قارچ های مفید همزیست اجباری ریشه هستند، تکثیر و تولید انبوه مایه آن ها تنها روی بافت های زنده امکان پذیر است. اولین روشی که برای این منظور به کار رفت کشت های گلدانی بود، سپس روش های آبکشت، هواکشت و سرانجام تکثیر آن ها روی ریشه های کشت شده روی محیط های خاص ابداع شده اند. این روش ها و عوامل موثر در تکثیر و تولید انبوه مایه این قارچ های سودمند شرح داده شده اند.

عامل‌های بیماری‌زایی و پرآزاری در باکتری‌های بیمارگر گیاهی

رسول رضائی

رضائی ر. 1393. عامل های بیماری زایی و پرآزاری در باکتری های بیمارگر گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 4(1):33-23.

باکتری های بیمارگر گیاهی از راهبردهای اختصاصی جهت ایجاد بیماری در میزبان خود استفاده می کنند. از عامل های مهم پرآزاری در آن ها می توان به پروتیین های عملگر، آنزیم های تجزیه کننده دیواره یاخته ای، زهرابه ها، پلی ساکاریدهای خارج یاخته ای و هورمون ها اشاره کرد. همکنش هایی که بین باکتری ها و گیاهان میزبان شان اتفاق افتاده سبب شده که یک سیستم دفاعی هدفمند در برابر ژن های پرآزاری بیمارگر در گیاهان تکامل یابد. باکتری های بیمارگر همواره برای تغییر سازوکارهای غلبه بر نظام دفاعی میزبان و جذب مواد غذایی از یاخته گیاه، تحت فشار هستند. در مقابل، این سازوکارهای بیماری زایی و پرآزاری باکتری ها، باعث تکامل نظام دفاعی گیاهان نیز شده است. در این مقاله عامل های بیماری زایی و پرآزاری باکتری های بیمارگر شرح داده شده اند.

معرفی ده قارچ‌ بیمارگر بذرزاد

مهدی صدروی

شرفی ز. و صدروی م. 1393. معرفی ده قارچ بیمارگر بذرزاد. دانش بیماریشناسی گیاهی 4(1): 45-34.

اکثر محصولات کشاورزی توسط بذر تکثیر می شوند. تعداد زیادی از قارچ های بیمارگر گیاهان نیز همراه با بذر منتقل و منتشر شده، باعث بروز و شیوع بیماری های مخرب در مزرعه می شوند. با شناسایی قارچ های بذرزاد می توان از بروز بیماری های آن ها پیش گیری نمود. در این مقاله خصوصیات ریخت شناسی ده قارچ بیمارگر بذرزاد متعلق به جنس های Alternaria، Aspergillus و Bipolaris، که می توانند باعث پوسیدگی و یا کاهش قوه جوانه زنی بذر و یا بیماری لکه قهوه ای یا سوختگی برگ غلات شوند، شرح داده شده اند.

باکتری‌های کمکی قارچ‌های همزیست‌ ریشه گیاهان

علی برادر

برادر ع.، صابریریسه ر.، صداقتی ا. و اخگر ع. 1393. باکتری های کمکی قارچ های همزیست ریشه گیاهان.دانش بیماری شناسی گیاهی 4(1):53-46.

قارچ های همزیست ریشه جذب آب و عناصر غذایی را برای گیاه بهبود می بخشند و گیاه نیز کربوهیدرات های لازم برای قارچ را فراهم می کند و این رابطه ای سودمند برای هر دو طرف است. بسیاری از گیاهان به قارچ های همزیست ریشه برای جذب بعضی عناصر معدنی مورد نیاز خود و مقاومت به تنش های محیطی مانند خشکی، آلودگی خاک به فلزات سنگینی مانند سرب، روی و کادمیم نیازمند هستند. برخی از باکتری های خاکزی نیز به عنوان جزء سوم مجموعه ی قارچ ریشه، شناخته شده اند، که باعث بهبود عملکرد این رابطه همزیستی می شوند و به عنوان باکتری های کمکی قارچ ریشه نامیده شده اند.

کاربرد کیتوزان در مدیریت بیماری‌های گیاهی

سید کاظم صباغ

قاضیمحسنی و.، صباغ ک. و اسمعیل زاده بهابادی ص. 1393. کاربرد کیتوزان در مدیریت بیماری های گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 4(1):63-54.

کیتوزان یک ماده طبیعی تجزیه پذیر مشتق شده از پوست میگو و خرچنگ است، که نقش ضد میکروبی دارد و کاربرد آن در مبارزه با قارچ ها و باکتری ها گزارش شده است. کیتوزان به طور مستقیم بر خصوصیات ریختی بیمارگرهای تیمار شده اثر می گذارد و توانایی قارچ ایستایی و قارچ کشی دارد. کیتوزان همچنین تولید گلوکانوهیدرولازها، مواد فنلی و فیتوآلکسین های ضد قارچی را افزایش و آنزیم های مرتبط با پوسیدگی نرم مثل پلی گالاکترونازها را کاهش می دهد. علاوه بر این کیتوزان باعث ایجاد موانع ساختاری از طریق تشکیل مواد لیگنینی در گیاهان در برابر بیمارگرها می شود. بنابراین کیتوزان به عنوان یک ماده زیستی جدید ، غیرسمی، القاکننده مقاومت گیاهان در برابر بیماری ها، مورد توجه قرار گرفته است.