http://yujs.yu.ac.ir/pps دانشگاه یاسوج دانش بیماری شناسی گیاهی - مقالات نشریه - سال 1392 جلد3 شماره1 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1392/12/10 http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=56&sid=1&slc_lang=fa <div><div style="text-align: right "><span style="font-family: 'B Lotus' font-size: 12pt direction: rtl ">امجدی، ز. و حمزه­زرقانی، ح. 1392. متابولومیکس و کاربرد آن در بیماری­شناسی­گیاهی. </span><i style="direction: rtl font-family: 'B Lotus' font-size: 12pt ">دانش بیماری­شناسی­گیاهی </i><span style="direction: rtl font-family: 'B Lotus' font-size: 12pt ">3(1): 16-1</span></div></div> متابولومیکس یا واکاوی متابولیت های سلولی، دانش مطالعه ی مولکول های کوچک درون سلولی و تغییرات آن ها در شرایط مختلف است. اندازه گیری کمّی و کیفی این متابولیت ها اطلاعات مفیدی از وضعیت بیوشیمیایی سلول و فعالیت ژن ها را فراهم می کند. متابولومیکس امروزه کاربرد وسیعی در کشاورزی پیدا کرده و در بیماری-شناسی گیاهی با استفاده از آن پاسخ گیاهان به تنش های زیستی و غیرزیستی، بیماری های انباری و ارقام مقاوم شناسایی می شوند. از آنجایی که متابولیت ها محصولات نهایی بیان ژن ها هستند، بررسی پروفیل متابولیتی موجب درک کامل-تری از سازوکار های دفاعی گیاه در برابر بیمارگرها می شود. این روش ابزاری سریع، آسان و دقیق برای شناسایی متابولیت های مرتبط با مقاومت به عنوان نشانگرهای زیستی برای شناسایی ارقام مقاوم به بیماری ها است. علاوه بر این دانستن سازوکار مقاومت در سطح مولکولی، درک بهتری را از عملکرد ژن های مقاومت به بیماری ها ایجاد کرده و هرمی کردن ژن های مقاوم مناسب در یک رقم منتخب را امکان پذیر می کند. این مقاله مروری بر روش های مطالعه متابولیت ها، مشکلات اجرایی آن ها و کاربردهای آن در بیماری شناسی گیاهی است. حبیب اله حمزه زرقانی http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=57&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: right ">شعله ور فرد، ع. و موسوی، س. م. 1392. نقش عناصر غذایی در مدیریت بیماری های گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 3(1): 36-17.</div><div style="text-align: right "> عناصر غذایی معمولا برای افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی مصرف می شوند. این عناصر قادر به افزایش سطح تحمل یا مقاومت گیاهان به بعضی بیماری ها نیز هستند. تصحیح و تعدیل مواد غذایی خاک می تواند به عنوان یک روش موثر مدیریت بیماری های گیاهی در کشاورزی پایدار در نظر گرفته شود. عناصر غذایی اولین و مهمترین خط دفاعی را در برابر بیماری های گیاهی تشکیل می دهند که روی تمام اجزای مثلث بیماری تاثیر می گذارند. مواد غذایی می توانند بیماری ها را تاحد رضایت بخشی کاهش دهند یا حداقل آنها را تا سطحی تقلیل دهند که مهارشان توسط سایر روش ها موفقیت آمیز تر و ارزان تر باشد. در این مقاله تاثیر عناصر غذایی روی میزان تحمل یا مقاومت، ساختار بافتی و ظاهری گیاه، بیماری زایی و بقای بیمارگر بررسی شده است. </div> سیدمحمدرضا موسوی http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=58&sid=1&slc_lang=fa زال، م. و مستوفی زاده قلمفرسا، ر. 1392 ردیابی مولکولی مقاومت قارچ های بیمارگر گیاهان به قارچ کش ها . دانش بیماری شناسی گیاهی 3(1): 53-37. بیماری های قارچی برای محصولات کشاورزی تهدید عمده ای ایجاد می کنند، که برای مدیریت آن ها از تعداد زیادی قارچ کش استفاده می شود. ظهور مقاومت عامل مهمی در محدود شدن کارایی قارچ کش ها است. به طور کلی، قارچ کش های جذبی نسبت به قارچ کش های محافظتی بیشتر با مقاومت روبه رو می شوند. این مقاله سازوکارهای مقاومت به قارچ کش ها، مانند تغییر جایگاه هدف، کاهش جذب قارچ کش، حذف، سم زدایی یا تجزیه ی متابولیکی قارچ کش، را در سطح مولکولی در چند قارچ بیمارگر گیاهی و روش های مورد استفاده در تشخیص مولکولی مقاومت قارچ ها به قارچ کش ها، مانند چندشکلی طولی قطعات برشی همراه با پی سی آر و پی سی آر اختصاصی آلل، را شرح می دهد. رضا مستوفی زاده قلمفرسا http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=59&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: right ">     <span style="text-align: right ">رهجو، و.، حاتم زاده، م.، ماهرخ، ع. و مفیدیان، س. م. ع. 1392. روش انتخاب اکوتیپ های یونجه مقاوم به بیماری سفیدک کرکی. دانش بیماری شناسی گیاهی 3(1):61-54. </span></div><div style="text-align: right ">یکی از عوامل کاهش عملکرد یونجه بیماری سفیدک کرکی ناشی از شبه قارچ Peronospora trifoliorum است. این بیماری در شرایط مساعد در فصل بهار و چین اول یونجه شیوع می یابد و باعث زرد و خشک شدن برگهای یونجه می-شود. برای انتخاب اکوتیپ های مقاوم به بیماری از روش استاندارد آزمون گلخانه ای و نیز غربال طبیعی ارقام در شرایط مزرعه استفاده می شود. در آزمون گلخانه ای گیاهچه های 7 روزه یونجه با سوسپانسیون اسپور شبه قارچ اسپورپاشی می شوند و پس از طی مراحل انکوباسیون به محض ظهور نشانه های بیماری، درصد گیاهچه های فاقد نشانه در مقایسه با شاهد تعیین می گردد. آزمون مزرعه ای نیز در قالب یک طرح آماری با حد اقل 3 تکرار برای اکوتیپ های مختلف در مناطقی که بیماری در شرایط طبیعی آن منطقه شایع می شود، انجام می پذیرد. جهت انتشار بیشتر بیماری، رقمی حساس نیز در مزرعه کشت می گردد . واکنش ارقام بر اساس شاخص شدت بیماری، بر مبنای درصد آلودگی برگ ها، از 5 کلاس مختلف 1 تا 5 تعیین می گردد. با این آزمایش ها، ارقام KS224و Saranac به عنوان مقاوم و اکوتیپ هایی نظیر کیسوردای، نیک شهری، ملک کندی و قارقلوق به عنوان متحمل به بیماری شناخته شده اند. </div> وحید رهجو http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=60&sid=1&slc_lang=fa صدروی م. 1392. مدل پیش آگاهی زنگ زرد گندم. دانش بیماری شناسی گیاهی 3(1): 74-62. <div> زنگ زرد مهمترین بیماری گندم در ایران است. هاگ های هوازاد قارچ عامل بیماری منبع اولیه آلودگی هستند. دما، رطوبت، شدت و جهت وزش باد، واکنش ارقام تحت کشت به بیماری، وجود بوته های گندم در تابستان، زمان کاشت گندم و وضعیت تغذیه گیاه در هر منطقه نیز عوامل موثر در شیوع بیماری هستند. در مدل پیش آگاهی بیماری، بر اساس ردیابی بیماری و شدت آن در طی سال، بررسی عوامل آب وهوایی موثر بر بیماری، واکنش ارقام تحت کشت در منطقه و مرحله رشد گیاه به هنگام بروز بیماری، زمان مناسب سمپاشی و تعداد دفعات آن تعیین می شود. اهمیت بیماری در ایران و جهان، نشانه های آن، عامل بیماری، عوامل موثر در شیوع بیماری، مدل پیش آگاهی و مراحل اجرایی آن و سموم مناسب برای مبارزه با بیماری شرح داده شده اند. </div> مهدی صدروی http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=61&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify ">علی شیری ا. و رخشنده رو ف. 1392. نقش اسید سالیسیلیک در دفاع گیاهان در برابر بیمارگرها. دانش بیماری شناسی گیاهی 3(1):82-75.  </div><div style="text-align: justify ">اسید سالیسیلیک نوعی اسید فنلی است، که توسط گیاهان در پاسخ به تعدادی از بیمارگرهای گیاهی تولید و برای القای مقاومت اکتسابی فراگیر ضروری می باشد. این اسید بیان پروتئین های مرتبط با واکنش فوق حساسیت و مقاومت اکتسابی فراگیر را القا می کند. تغییراتی که مانع تولید ویا غیرفعال شدن این اسید در گیاهان شوند، حساسیت به بیماری ها را افزایش می دهند. نقش اسید سالیسیلیک و مسیرهای پیام رسان آن در القای مقاومت به بیماری ها و افزایش محصول گیاهان شرح داده شده است. </div> اطهر علی شیری http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=62&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify direction: rtl ">قاسم نژاد ع.، باقری فرد ا. ا.، نصرالله نژاد س. و باقری نجف آباد ع. 1392. تاثیر قارچ Piriformospora indica بر عملکرد گیاهان. دانش بیماری شناسی گیاهی 3(1): 87-83.  </div><div style="text-align: justify direction: rtl "><br></div><div style="text-align: justify direction: rtl ">قارچ‏های همزیست ریشه با افزایش توان جذب آب و مواد غذایی به رشد بهتر و بیشتر گیاه میزبان کمک می‏کنند. در این‏میان قارچ Piriformospora indica پتانسیل ویژه‏ای دارد. این قارچ که به عنوان محرک رشد گیاهان شناخته شده است، با استقرار در بافت ریشه باعث افزایش ریشه های موئین و تحریک به رشد اندام های زیرزمینی و هوایی گیاهان می گردد. اثر این قارچ بر رشد رویشی بعضی از گیاهان دارویی و تجمع متابولیت های ثانویه آن ها مورد بحث قرار گرفته است.</div> امین اله باقری فرد