دانش بیماری شناسی گیاهی

مبارزه زیستی با سفیدک‌های پودری

مهدی صدروی

صدروی، م. 1391. مبارزه زیستی با سفیدک های پودری. دانش بیماری شناسی گیاهی 2(1): 7-1.

سفیدک های پودری از قارچ های انگل های اجباری مهم گیاهان هستند، که با به وجود آمدن پوشش سفیدرنگ روی قسمت های هوایی آن ها باعث زردی، خشکی و کاهش کمی و کیفی محصول گیاهان زراعی، درختان میوه، جالیز و زینتی می شوند. از بین روش های مبارزه با این بیمارگرها تنها امکان استفاده از قارچ کش ها بعد از بروز آن ها وجود دارد، ولی به دلیل خطرات زیست محیطی استفاده از سموم شیمیایی، امکان باقیماندن آن ها در محصول و گزارش مقاومت به قارچ کش ها در بعضی از سفیدک های پودری، مبارزه زیستی با این بیمارگرها مورد توجه قرار گرفته است. قارچ های Ampelomyces quisqualis، Pseudozyma flocculosa و Lecanicillium longisporum، باکتری Bacillus subtilis ، کنه Tydeus lambi و کفشدوزک 20 نقطه ای Psyllobora vigintimaculata به طرز موثری در مبارزه با سفیدک های پودری خیار، کدو، گوجه فرنگی، فلفل، انگور و رز استفاده شده اند و تعدادی از آن ها به شکل تجارتی به بازار نیز عرضه شده اند.

پیام‌رسانی هورمون اتیلن در پاسخ گیاهان به بیمارگرها

اسد معصومی اصل

معصومی اصل، ا. 1391. پیام رسانی هورمون اتیلن در پاسخ گیاهان به بیمارگرها . دانش بیماری شناسی گیاهی 2(1): 15-8.

گیاهان با دامنه ای از سازوکارهای مولکولی - بیوشیمیایی ذاتی یا القایی، استراتژی هایی را برای سازگاری به تغییرات محیطی ایجاد کرده اند. پاسخ مناسب گیاه، از طریق دریافت پیام خارج سلولی و انتقال آن به درون سلول های گیاهی ظهور می یابد. اتیلن به عنوان هورمونی شناسایی شده است که واکنش های گیاهی را تحت شرایط محدودکننده رشدی کنترل می کند. تولید اتیلن در واکنش به تنش های زیستی مثل آلوده شدن گیاه با بیمارگرها یا حمله گیاه خواران افزایش می یابد. اکثر ژن های مقاومت توسط مسیر پیام رسانی اتیلن القا می شوند. مسیر بیوسنتز اتیلن از اسید آمینه متیونین به خوبی شناخته شده است و اتیلن تولیدی باعث فعال شدن ژن های مقاومت و بروز واکنش های دفاعی گیاهان می شود. ژن های موثر در پیام رسانی اتیلن در برنج و نیز ژن های مقاومت که با تیمار اتیلن افزایش بیان نشان می دهند، معرفی شده اند

ردیابی گیاهان بیمار از طریق واکاوی ترکیبات آلی فرار

رضا مستوفی زاده قلمفرسا

ملکی، م. و مستوفی زاده قلمفرسا، ر. 1391. ردیابی گیاهان بیمار از طریق واکاوی ترکیبات آلی فرار. دانش بیماری شناسی گیاهی 2(1): 24-16.

امروزه با توجه به نیاز به بهبود کمیت و کیفیت محصولات کشاورزی، مسئله حفاظت از گیاهان بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. یکی از راه های رسیدن به مدیریت موفقیت آمیز بیماری های گیاهی یافتن راهی برای شناسایی و ردیابی دقیق بیمارگر های گیاهی است. از روش هایی که در تشخیص بیماگر های گیاهی به کار می رود، واکاوی ترکیبات آلی فرّار منتشر شده از گیاهان بیمار است. در این روش باید به اختصاصی بودن ترکیبات آلی فرار منتشر شده، عوامل مؤثر بر شناسایی بیماری از طریق این ترکیبات و روش های مؤثر بر تعادل این ترکیبات توجه نمود. به این منظور ابتدا این ترکیبات باید جمع آوری شده، سپس واکاوی شوند. مناسب ترین روش برای واکاوی این ترکیبات در محصولات کشاورزی نمونه برداری پویا به همراه انجام کروماتوگرافی گازی و استفاده از ردیاب مناسب است. اگرچه به دلیل هزینه زیاد تجهیزات، استفاده از این روش در کشاورزی دشوار است، اما با استفاده از روش ها و برآورد های آماری می توان این هزینه را کاهش داد.

فنآوری ریزآرایه‌ها‌ی دی‌اِن‌اِی و کاربرد آن در بیماری‌شناسی گیاهی

رضا مستوفی زاده قلمفرسا

صفایی فراهانی، ب. و مستوفی زاده قلمفرسا، ر. 1391. فنآوری ریزآرایه ها ی دی اِن اِی و کاربرد آن در بیماری شناسی گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 2(1): 33-25.

فنآوری ریزآرایه های دی اِن اِی، روشی برای اندازه گیری بیان ژن ها در مقیاس بزرگ است که بر پایه بررسی دورگ سازی بین توالی های کاوشگر و هدف استوار شده است. همچنین از این فنآوری می توان برای شناسایی موجودات مختلف نیز استفاده کرد. در ریزآرایه های دی اِن اِی مجموعه ای از کاوشگرها به صورت نقاط ریز میکروسکوپی به یک سطح جامد متصل می شوند، پس از انجام دورگ سازی بین توالی های کاوشگر و هدف، میزان دورگ سازی با استفاده از روش های مختلفی مانند اندازه گیری میزان تابش رنگ های فلورسان مشخص می شود. بخش های مختلف یک آزمایشِ مبتنی بر فنآوری ریزآرایه های دی اِن اِی شامل ساخت تراشه دی اِن اِی، آماده کردن توالی هدف، انجام دورگ سازی، جمع آوری و واکاوی داده ها است. فنآوری ریزآرایه های دی اِن اِی درزمینه های مختلف بیماری شناسی گیاهی، از جمله تشخیص گونه های قارچ ها، باکتری ها، نماتدها و ویروس ها و بررسی برهم کنش گیاه- بیمارگر کاربرد دارد.

نماتدهای مرتبط با حشرات با تاکید بر گونه‌های بیمارگر

محمد عبدالهی

عبدالهی، م. 1391. نماتدهای مرتبط با حشرات با تاکید بر گونه های بیمارگر . دانش بیماری شناسی گیاهی 2(1) : 49-34.

اغلب نماتدها آزادزی هستند. آن ها در دریاها، آب های شیرین و خاک زندگی و از باکتری ها، قارچ ها و سایر نماتدها تغذیه می کنند. بعضی شکارچی و عده ای انگل گیاهان و جانوران هستند. از بین نماتدهای انگل جانوری، برخی با حشرات در ارتباط هستند. نوع ارتباط نماتد با حشره در گروه های مختلف متفاوت است. نماتدهای مفیدی که موجب ایجاد بیماری در حشره می شوند، اصطلاحاٌ بیمارگر حشرات نام دارند که توانایی کشتن حشرات را دارند. ثابت شده نماتدهای بیمارگر از جنس های Stein ernema و Heterorhabditis موثرترین عوامل مهارزیستی حشرات هستند. لاروهای این نماتدها قادرند در خاک زندگی کرده، حشره میزبان را بیابند و به درون بدن آن نفوذ کنند. در این مقاله انواع رابطه موجود بین نماتدها و حشرات، با تاکید بر نماتدهای بیمارگر حشرات بیان شده است.

تولیدمثل جنسی و ساختار ژن‌های تیپ آمیزشی در قارچ‌های بیمارگر گیاهان

مهدی ارزنلو

بخشی، م.، ارزنلو،م. و بابای اهری، ا. 1391. تولید مثل جنسی و ساختار ژن های تیپ آمیزشی در قارچ های بیمارگر گیاهان. دانش بیماری شناسی گیاهی 2(1): 63- 50.

در سلسله قارچ ها، تولید مثل جنسی با ژن گاه خاصی تحت عنوان ژن گاه تیپ آمیزشی تنظیم می شود. این ژن گاه از نظر ساختاری غیرمعمول است، زیرا 2 فرم متناوب (آلل) با توالی کاملا غیر مشابه را شامل می شود که فاکتورهای نسخه برداری متفاوت را رمزگذاری می کنند، اما در عین حال یک موقعیت کروموزومی را اشغال می کنند. این مشخصه ژنومی مهم به صورت گسترده در بزرگترین شاخه قارچ ها، Ascomycota که بسیاری از قارچ های بیمارگر گیاهی را شامل می شود، مطالعه شده است. در مقاله حاضر سعی براین است تا جنبه های مختلف ژن های تیپ آمیزشی مورد بررسی قرار گرفته و ساختار این ژن ها در این شاخه بحث شود. آشنایی با این مقوله می تواند کمک شایانی به افزایش دانش ما از پتانسیل تشکیل چرخه تولید مثل جنسی در قارچ های بیمارگر گیاهی و بدنبال آن تنوع ژنتیکی در جمعیت های قارچی داشته باشد. کسب دانش لازم در زمینه تولید مثل جنسی و تنوع ژنتیکی قارچ های بیمارگر گیاهی از جنبه های مختلف در مدیریت بیماری های گیاهی مفید است.