http://yujs.yu.ac.ir/pps دانشگاه یاسوج دانش بیماری شناسی گیاهی - مقالات نشریه - سال 1395 جلد6 شماره1 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1395/11/13 http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=192&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">عبدالهی م. فاطمی ا. 1395. مروری بر رویکردهای نوین در آرایه بندی نماتدها. <em>دانش بیماری شناسی گیاهی</em> 6(1): 11-1. </span></span></span><strong><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;&nbsp;</span></span></strong>&nbsp;</p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">کاربرد روش های پیشرفته در آرایه بندی و تنوع زیستی نماتدها به سرعت گسترش یافته اند. با توجه به اینکه مشخصات ریخت شناسی و ریخت سنجی نماتدها برای تشخیص دقیق آن ها کافی نیست، روش های جدیدی برای خاتمه دادن به موارد بحث برانگیز ایجاد شده اند. با پیشرفت هایی که اخیراً حاصل شده، رویکردهای جدیدی چون روش های مولکولی تشخیص نماتدها را تسریع کرده اند. روش های مولکولی مختلف مثل</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">RAPD</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">RFLP</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">AFLP</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">ISSR</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">SCAR</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">به منظور تأیید تشخیص های سنتی، به ویژه برای گونه های توصیف نشده، ایجاد شده اند. در این مقاله مروری، هر یک از این روش ها بحث شده اند.</span></span></p> محمد عبدالهی http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=122&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="margin-bottom:6.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">نرمانی ا. و &nbsp;ارزنلو &nbsp;م. 1395. بیماری اسکای انگور<span style="background:white;">.</span><em> دانش بیماری شناسی</em></span></span> <em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گیاهی </span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">6(1):</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">21-12. </span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:6.0pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">اسکا یکی از مهم ترین و مخربترین بیماری های انگور در جهان&nbsp; است که باعث کاهش رشد و محصول در تمام مراحل کشت و پرورش آن می شود. قارچ </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Phaeoacremonium minimum</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، به عنوان عامل اصلی این بیماری در جهان شناخته شده و بیماری زایی آن روی انگور در ایران به اثبات رسیده است. در تاکستان ها، درختچه های مادری و مواد تکثیری آلوده و خاک منابع اصلی زادمایه به شمار می روند. مهم ترین راه ورود بیمارگر و شیوع آلودگی زخم های ناشی از هرس به شمار می رود. عوامل محیطی و فصلی مختلفی از جمله تنش خشکی و صدمات ناشی از یخبندان، در بروز نشانه های بیماری مؤثر هستند. روش مدیریت بیماری مبتنی بر پیشگیری از شیوع آن با هرس و معدوم کردن اندام های آلوده و تیمار زخم های ناشی از هرس با قارچ کش ها پیشنهاد شده اند. </span></span></p> مهدی ارزنلو http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=211&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">رحیمی زاده م. و صدروی م. 1395. معرفی هشت گونه ی مفید </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Aspergillus</span></span></em><em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">.</span></span></em><em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> دانش بیماری شناسی</span></span></em> <em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گیاهی </span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">6(1):</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">32-22.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گونه های</span></span> <em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Aspergillus</span></span></em> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">اغلب به حالت گندرو در بقایای گیاهی در خاک، آب، برخی فراورده های گیاهی، میوه های تازه و آب دار آسیب دیده یا میوه ها و دانه های انباری یافت می شوند. این قارچ ها را می توان بر اساس ویژگی های پرگنه، کنیدیوم بر، حباب، فیالید و کنیدیوم ها، روی محیط کشت های اختصاصی شناسایی کرد. توانایی برخی جدایه های هشت گونه </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A.</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> <em>flavus</em></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A.</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> <em>fumigatus</em></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A. niger</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A. piperis</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">. <em>repens</em></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">،&nbsp; </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">. <em>tamarii</em></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A. terrus</span></span></em> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">&nbsp;و </span></span>&nbsp;<em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">A.</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> tubingensis</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، برای مهار بیماری های سیاه شدن غلاف کاکائو، غده ریشه و پوسیدگی فوزاریومی ریشه گوجه فرنگی، لکه برگی آلترناریایی، پوسیدگی خشک فوزاریومی، پوسیدگی صورتی و نرم غده سیب زمینی و یا به عنوان عامل افزایش دهنده رشد گیاهان و عامل کاهنده تولید آفلاتوکسین در دانه ها و خشکبار به اثبات رسیده است. خصوصیات ریخت شناسی کلیدی این قارچ ها در این مقاله شرح داده شده است. اکثر این قارچ ها از ایران گزارش شده اند بنابراین شناسایی و کاربرد جدایه های مؤثر آن ها برای مبارزه با بیماری های گیاهی و افزایش رشد گیاهان پیشنهاد می شود.</span></span></p> مهدی صدروی http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=155&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">صفایی فراهانی ب. و </span></span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">مستوفی زاده قلمفرسا ر. 1395. </span></span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">دورگ های بین گونه ای </span></span></span><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;">Phytophthora </span></span></em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;">spp.</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> و خطر آن ها برای کشاورزی.</span></span></span><em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> دانش بیماری شناسی</span></span></em> <em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گیاهی </span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">6(1):</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">46-33.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">دورگ شدن بین گونه ای فرایند تکاملی مهمی است که منجر به سازگاری و گونه زایی می شود. در دهه ی اخیر، پیشرفت در روش های رده بندی مولکولی منجر به افزایش تعداد دورگ های بین گونه ای توصیف شده در جنس </span></span><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;">Phytophthora</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> شده است. در دورگ های </span></span><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;">Phytophthora</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">، توارث و نوترکیبی ژن های دو والد منجر به افزایش تهاجم و وسیع تر شدن دامنه ی میزبانی در مقایسه با هر یک از والدین می شود. تاکنون چندین دورگ بین گونه ای </span></span><em><span dir="LTR" style="background:white;"><span style="font-family:times new roman,serif;">Phytophthora</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> در ایران گزارش شده است. شناسایی و بررسی بیماری زایی و دامنه ی میزبانی دورگ های موجود در ایران و پیش گیری از تشکیل دورگ های جدید پیش از بروز خسارت اقتصادی شدید، برای مدیریت بیماری های ناشی از این شبه قارچ ها پیشنهاد می شود.</span></span></p> رضا مستوفی زاده قلمفرسا http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=162&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">باقری ع. 1395. وضعیت بیماری جرب معمولی سیب زمینی در ایران.</span></span><em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> دانش بیماری شناسی</span></span></em> <em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گیاهی </span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">6(1):&nbsp; </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">56-47.</span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">بیماری جرب معمولی سیب زمینی در تمامی کشورهای تولیدکننده سیب زمینی گسترش داشته و به عنوان یکی از مهم ترین عوامل خسارت زای این محصول محسوب می گردد. در ایران نیز تاکنون بیماری جرب معمولی سیب زمینی از تمامی مناطق کشت سیب زمینی گزارش شده است. کاهش خسارت بیماری جرب در مناطق سیب زمینی کاری کشور نیازمند شناسایی عوامل تأثیرگذار بر وقوع و گسترش این بیماری است. بر اساس پژوهش های انجام شده برنامه مدیریت تلفیقی بیماری شامل کشت در زمین های با اسیدیته حدود خنثی، رعایت تناوب، حفظ رطوبت زمین، استفاده از آبیاری بارانی، انتخاب زمین با بافت مناسب جهت کشت، کنترل دقیق علف های هرز به ویژه علف هرز پیچک، تقویت زمین با کودهای آلی و استفاده از ارقام متحمل پیشنهاد می شود. در این مقاله اهمیت بیماری جرب باکتریایی سیب زمینی، پراکنش و شدت آلودگی، نشانه های بیماری، عوامل تشدیدکننده بیماری، چرخه بیماری، واکنش ارقام رایج سیب زمینی، گونه های غالب باکتری عامل بیماری در ایران و مدیریت تلفیقی بیماری بر اساس پژوهش های انجام شده در ایران و جهان شرح داده شده است.</span></span></p> عزیز باقری http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=176&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">اعظمی ساردویی ذ.، میرزائی ع. و فکرت ف. 1395.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">نقش آفتاب دهی خاک در مدیریت بیماری های گیاهی خاکزاد. </span></span><em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">دانش بیماری شناسی</span></span></em> <em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گیاهی </span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">6(1):</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">67-57.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">امروزه مهار و مدیریت بیماری های خاکزاد و علف های هرز بسیار مشکل و هزینه بر می باشد. در دهه های اخیر به دلیل مدیریت نامناسب و استفاده ی بیش از حد سموم آفت کش و آلودگی های زیست محیطی، فلور و فون رو و زیر خاک به مخاطره افتاده است. به همین دلیل اکثر بوم شناسان و متخصصین بیماری های گیاهی به فکر یافتن راهی جایگزین جهت کاهش این عوامل برآمده اند. یکی از این رهیافت ها، ضدعفونی خاک با کمک نور خورشید است. آفتاب دهی یک روش غیر شیمیایی ساده، ارزان، پاک و کارا جهت مدیریت بیماری های گیاهی خاکز اد، بعضی از آفات و همچنین بذور بسیاری از علف های هرز محسوب می شود. این روش بر مبنای اصول زیست بوم شناسی در مدیریت بیماری ها، آفات و علف های هرز و حفظ محیط زیست و همچنین کاهش تأثیرات منفی علف کش ها و آفت کش ها بسیار مفید و کارا عمل می کند و در بسیاری از کشورهای توسعه یافته به وفور مورد استفاده قرار می گیرد. در این مقاله تاریخچه، مزایا و اصول انجام عملیات آفتاب دهی خاک، شرح داده شده است.</span></span></p> ذبیح الله اعظمی ساردویی http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_id=157&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">ابوترابی ا. 1395. معرفی چهار گونه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">ی گل جعفری مهارکننده ی نماتدهای غده ریشه. <em>دانش بیماری شناسی گیاهی</em> 6(1): 79-68.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;text-align:justify;line-height:normal;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">نماتد</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">های</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> غده ریشه</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Meloidogyne</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> spp.) </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">) از عوامل بازدارنده کشت محصولات </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">کشاورزی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">هستند. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">کشت برخی از گیاهان با داشتن خاصیت آللوپاتی، همراه با گیاه میزبان نماتد، یکی از روش های مدیریتی در جهت مهار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">عوامل بیمارگر خاکزاد و تولید محصول سالم است و می تواند جایگزین مناسبی برای حذف و یا کاهش مصرف سموم آلاینده باشد. گل های</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> جعفری (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">T</span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">agete<em>s</em> spp.</span></span><span style="background:white;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">)</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گیاهانی یک ساله از تیره </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Astraceae</span></span></em> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">و شامل بیش از</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> 50 گونه می باشند که </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">به عنوان گیاهان زینتی پوششی کشت</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> می شوند</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span></em><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> اثر مهار کنندگی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">این گیاهان</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> روی جنس های مختلف نماتدها به اثبات رسیده است. بنابراین گل های جعفری می توانند </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">جایگزین مناسبی برای نماتدکش ها باشند</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">گل های</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> جعفری</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;"> با ترشح آنزیم آلفا- ترتینیل </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">علاوه بر اثر بازدارندگی روی نماتدهای غده ریشه، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">سایر بیمارغدهای موجود در خاک از جمله قارچ ها، باکتری ها و حشرات را نیز مهار نموده و نقش مثبتی در رشد رویشی گیاه همراه دارند. در این مقاله اثر مهارکنندگی مهم ترین گونه های گل جعفری شامل </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Tagetes</span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> tenuiifolia </span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">Cav.<em>, Tagetes minuta </em>L.<em>, Tagetes patula </em>L.<em>, Tagetes erecta </em>L.</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">روی نماتدهای غده ریشه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:13.0pt;">شرح داده شده است.</span></span></p> المیرا ابوترابی