دانش بیماری شناسی گیاهی

معرفی ده گونه‌ی مفید Penicillium

مهدی صدروی

صدروی م. و رحیمی زاده م. 1394. معرفی ده گونه ی مفید Penicillium . دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1):13-1.

گونه های Penicillium ، اغلب به حالت گندرو در بقایای گیاهی در خاک، فرآورده های گیاهی، میوه های تازه و آبدار آسیب دیده یا میوه ها و دانه های انباری زندگی می کنند. این قارچ ها را می توان براساس ویژگی های پرگنه، کنیدیوم بر، فیالیدها و کنیدیوم ها، روی محیط کشت های اختصاصی شناسایی کرد. توانایی بعضی جدایه های ده گونه ی
P. aurantiogriseum ،P. bilaiae ،P. chrysogenum ،P. citrinum ،P. funiculosus ،P. glabrum ،
P. griseofulvum ،P. oxalicum ،P. purpurogenum و P. simplicissimum برای مهار بیماری های پژمردگی فوزاریومی و ورتیسلیومی گوجه فرنگی، کپک سفید و پوسیدگی خاکستری حبوب، پوسیدگی قهوه ای و سوختگی سرشاخه هلو، سوختگی دیرهنگام و سیست سیب زمینی و یا به عنوان عامل افزایش دهنده رشد گیاهان به اثبات رسیده است. خصوصیات ریخت شناسی کلیدی این قارچ ها در این مقاله شرح داده شده است. اکثر این قارچ ها از ایران نیز گزارش شده اند، بنابراین شناسایی و کاربرد جدایه های موثر آن ها برای مبارزه با بیماری های گیاهی و یا افزایش رشد گیاهان را می توان پیشنهاد کرد.

مهار زیستی بیماری‌های پس از برداشت مرکبات

صفرعلی مهدیان

رمضانی ا. و مهدیان ص. ع. 1394. مهار زیستی بیماری های پس از برداشت مرکبات. دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1): 25-14.

پوسیدگی پس از برداشت میوه مرکبات مهم ترین عامل کاهش عمر این محصولات و از بیماری های مهم اقتصادی آن ها در نواحی تولید مرکبات دنیا است. قارچ های بیمارگر، کپک های سبز و آبی به اسامی Penicillium digitatum و Penicillium italicum هستند، که معمولا با استفاده از قارچ کش های شیمیایی مدیریت می شوند. با توجه به اینکه مصرف سموم شیمیایی ضمن داشتن خطرهای سوء محیط زیستی، سبب بروز جدایه های مقاوم در بیمارگرها نیز می شوند، مبارزه زیستی از طریق کاربرد قارچ ها و باکتری های متعارض به عنوان روش جایگزین مصرف قارچ کش ها مطرح شده است. در این خصوص، کارآیی قارچ هایی نظیر Candida guilliermondii، Pichia guilliermondi، Candida saitoan، Aureobasidium pullulans، Muscodor albus و باکتری های Pseudomonas fluorescens، Bacillus subtilis و Pantoea agglomerans در مهار کپک های سبز و آبی مرکبات مثبت گزارش شده است. بنابراین می توان کاربرد آن ها را برای مبارزه با این بیماری ها پیشنهاد کرد.

روش مدیریت بیماری سرخشکیدگی مرکبات

موسی نجفی نیا

نجفی نیا م. 1394. روش مدیریت بیماری سرخشکیدگی مرکبات. دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1):36-26.

مرکبات به ویژه در جنوب ایران سطح زیر کشت نسبتاً وسیعی را به خود اختصاص داده و نقش بسیار مهمی در اقتصاد منطقه و کشور ایفا می کند. طی سال های اخیر یکی از عوامل تهدیدکننده باغ های مرکبات در مناطق گرم کشور، بیماری سرخشکیدگی مرکبات است. قارچ Neofusicoccum mangiferae به عنوان مهم ترین عامل ایجادکننده سرخشکیدگی درختان مرکبات است. نشانه های بیماری به صورت سرخشکیدگی، پژمردگی و زوال سرشاخه های درختان بیمار مشاهده می شود. آلودگی از شاخه های انتهایی به سمت پایین و نهایتاً تنه توسعه پیدا می نماید. در برخی موارد روی سرشاخه ها و تنه درختان آلوده شکاف های طولی در اندازه های متفاوت مشاهده می شود که غالباً با ترشح صمغ زردرنگ همراه است. در مراحل پیشرفته بیماری، پوست شاخه ها و تنه به صورت ورق های نازک جدا شده و توده سیاه رنگ قارچ عامل بیماری نمایان می گردد و در نهایت ممکن است موجب خشکیدگی کامل درخت آلوده گردد. بررسی های انجام شده بیانگر آن است که بیماری خشکیدگی سرشاخه اغلب در تابستان و در باغات با مدیریت ضعیف تر، تغذیه و آبیاری نامناسب و هرس های نامنظم خسارات شدیدتری وارد می سازد. اعمال یک مدیریت صحیح در زمینه آبیاری و تغذیه، تقویت باغ های مرکبات، ضدعفونی محل های هرس، عدم هرس درختان در طول ماه های گرم سال می تواند خسارت این بیماری را کاهش دهد.

بیماری میوه سبز مرکبات

رسول رضائی

پاراد م. و رضائی ر. 1394. بیماری میوه سبز مرکبات. دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1): 47-37.

بیماری میوه سبز یا هوانگ لانگ بینگ از مخرب ترین بیماری های مرکبات در سراسر جهان می باشد. این بیماری بومی جنوب شرق آسیا است ولی اخیراً وقوع آن از استان های جنوبی ایران نیز گزارش شده است. این بیماری توسط Liberibacter sp. ایجاد می شود که در آوندهای آبکش گیاهان میزبان فعالیت می کند. این باکتری به انواع مختلف مرکبات حمله کرده و باعث کاهش شدید محصول می شود. برخی از نشانه های بیماری شبیه به کمبود بعضی از عناصر غذایی مانند روی می باشد که این موضوع تشخیص بیماری را با مشکل مواجه می کند. مهترین ناقلین بیمارگر چند گونه ی پسیل می باشند. اصلی ترین روش اقتصادی برای پیشگیری از بیماری از بین بردن منابع آلودگی می باشد. روش مدیریت بیماری در این مقاله شرح داده شده است.

نقش قارچ درون‌رست Piriformospora indica در مدیریت بیماری‌های گیاهی

ابراهیم محمدی گل تپه

رحمانی ر.، محمدی گل تپه ا. و صفایی ن. 1394. نقش قارچ درون رست Piriformospora indica در مدیریت بیماری های گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1):61-48.

قارچ درون رست Pirifomospora indica از مهمترین ریزجانداران خاک است، که با ایجاد تغییراتی در فیزیولوژی گیاهان میزبان خود، عملکرد آن ها را در واحد سطح افزایش می دهد و امکان توسعه کشت آن ها را در خاک های شور، خشک یا اقلیم هایی با تنش های غیرزیستی و زیستی فراهم می آورد. این قارچ از طریق القای مقاومت فراگیر در گیاهان میزبان باعث ایجاد مقاومت به بیمارگرهای گیاهی نیز می گردد. همچنین با افزایش ظرفیت آنتی اکسیدانی در سلول های ریشه و افزایش سطح پروتیین های مقاومت به خشکی در گیاهان میزبان، باعث افزایش مقاومت آن ها نسبت به تنش شوری و خشکی می شود. بنابراین می توان کاربرد این قارچ را به عنوان جایگزین مناسبی برای کودها و سم های شیمیایی در جهت دستیابی به محصول ارگانیک و کشاورزی پایدار پیشنهاد نمود.

مدیریت بیماری پژمردگی باکتریایی سیب‌زمینی با سلامت‌سنجی غده‌های بذری

کبری مسلم خانی

مسلم خانی ک. و مظفری ج. 1394. مدیریت بیماری پژمردگی باکتریایی سیب زمینی با سلامت سنجی غده های بذری. دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1): 75-62.

باکتری Ralstonia solanacearum یکی از مهم ترین بیمارگرهای گیاهی است که باعث کاهش کمی و کیفی محصول سیب زمینی می شود. مبارزه با این باکتری به دلیل دامنه میزبانی گسترده و نیز انتشار وسیع آن در خاک های مناطق مختلف و انتقال آن از طریق آب آبیاری و غده هایی که آلودگی پنهان دارند، بسیار مشکل است. در حال حاضر این باکتری در اکثر نقاط ایران پراکنده شده است و با ایجاد پژمردگی و پوسیدگی قهوه ای به عنوان خطری بالقوه، محصول سیب زمینی کشور را تهدید می کند. تهیه و کاشت غده های بذری سالم و گواهی شده موثرترین روش مدیریت بیماری است. مدیریت موفق بیماری، مستلزم داشتن دانش کافی در مورد نحوه ی پراکنش و شیوع بیماری است. در این مقاله ضمن شرح یافته های نوین علمی در مورد بیماری، روش های جدید ردیابی باکتری برای سلامت سنجی غده های بذری سیب زمینی معرفی شده اند.

کاربرد فن‌آوری ریزآرایه‌ها در نماتدشناسی گیاهی

حبیب اله چاره گانی

چاره گانی ح. 1394. کاربرد فن آوری ریزآرایه ها در نماتدشناسی گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 5(1):89-76.

در طی یک واکنش سازگار، نماتدهای مولد غده ریشه (Meloidogyne spp.) با تحریک تولید سلول های غول آسای چند هسته ای منجر به ایجاد تمایز در ریشه گیاه میزبان می گردند. رشد و تکثیر بیش از اندازه سلول های اطراف سلول های غول منجر به تولید غده روی ریشه گیاه میزبان می شود. مطالعات مختلف نشان داده که تغییرات حاصل در سلول های ریشه و تولید مکان های تغذیه ای با کارکرد و شکل اختصاصی، نیازمند ایجاد تغییرات در میزان بیان تعداد زیادی از ژن ها درون سلول های میزبان می باشد. روش های قدیمی بررسی تغییرات در میزان بیان ژن ها، شامل تفاوت در بیان ژن ها در سلول های سالم و آلوده، ردیابی ژن های مشخص با استفاده از نشانگر GUS یا استفاده از روش دورگ سازی در محل و روش به دام اندازی راه انداز ژن، نشان داده اند که درون سلول های غول آسا در مقایسه با بافت های سالم ریشه در حدود 50 ژن گیاهی افزایش بیان و 10 ژن کاهش بیان پیدا می کنند. فن آوری ریزآرایه این امکان را به محققین می دهد که در یک مرحله آزمایش، تغییرات در بیان تعداد بسیار زیادی از ژن ها در همکنش گیاه-نماتد را مورد بررسی قرار دهند. ریزآرایه DNA مجموعه ای از نقاط میکروسکوپی DNA روی یک بستر جامد می باشد. هر کدام از نقاط DNA شامل ^12-10 مول از یک توالی DNA مشخص به نام پروب می باشد که می تواند تکه کوچکی از یک ژن باشد که با cDNA یا cRNA استخراج شده از نمونه مورد بررسی (نمونه هدف) هیبرید شود. پروب-هدف هیبرید شده معمولاً بوسیله هدف نشاندار شده با رنگ های فلورسانت یا نقره ردیابی و تشخیص داده می شود.