fa واکنش کمی و کیفی بادام زمینی (Arachis hypogaea L.) به کاربرد نیتروژن اولیه تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify; "><strong>این آزمایش، به‌منظور ارزیابی عملکرد کمی کیفی بادام زمینی در واکنش به نیتروژن اولیه در سال‌های زراعی 1392 و 1393 به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه آزمایشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان (رشت) انجام شد. تیمار آزمایشی شامل چهار سطح عدم مصرف نیتروژن </strong><strong><span dir="LTR">(N₁)</span></strong><strong>، 100</strong><strong><span dir="LTR"> (N₂)</span></strong><strong>، 150 </strong><strong><span dir="LTR">(N₃)</span></strong><strong> و 200 </strong><strong><span dir="LTR">(N₄)</span></strong><strong> کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره 46 درصد بود. نتایج این تحقیق نشان داد که با افزایش کاربرد نیتروژن اولیه طول مراحل نموی بادام زمینی افزایش پیدا کرد. بیشترین عملکرد غلاف (3561 کیلوگرم در هکتار) و دانه بادام زمینی (1740 کیلوگرم در هکتار)، محتوای روغن (84/49 درصد) و نیتروژن دانه (91/3 درصد) و عملکرد روغن (867 کیلوگرم) و پروتئین (5/426 کیلوگرم در هکتار) در سطح کودی 100 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از نظر تعداد غلاف در بوته (30/21) و تعداد دانه در غلاف (39/1) برتری نشان داد. همچنین، کاربرد 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار سبب افزایش ارتفاع بوته (35/73 سانتی‌متر) و محتوای فسفر دانه (437/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم) بادام زمینی گردید. به‌علاوه، همبستگی منفی و معنی‌دار بین عملکرد دانه و برخی صفات نظیر تعداد روز تا شروع گلدهی، تعداد روز تا پایان گلدهی و رسیدگی وجود داشت. ضریب همبستگی بین عملکرد دانه و عملکرد روغن (</strong><strong><span dir="LTR">**</span></strong><strong>99/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)</strong> <strong>و پروتئین (</strong><strong><span dir="LTR">**</span></strong><strong>89/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)</strong> <strong>مثبت و معنی‌دار بود. در این آزمایش، عملکرد روغن و پروتئین بادام زمینی در واحد سطح بیشتر وابسته به عملکرد دانه بود. نتایج نشان داد که کاربرد نیتروژن اولیه تا 100 کیلوگرم در هکتار عملکرد غلاف و دانه بادام زمینی و عملکرد روغن و پروتئین را در شرایط اقلیمی استان گیلان افزایش داد.</strong></p> <p>In order to evaluate the quantitative and qualitative yield of peanut (<em>Arachis hypogaea</em> L.) in response to starter nitrogen rates two separate experiments were performed in 2013 and 2014 cropping season as randomized complete block design with three replications, in experimental field of Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Guilan Province, Rasht, Iran. Four rates of nitrogen including of zero, 100, 150 and 200 kg/ha comprised the experimental treatment. The results of this research showed that with increment of starter nitrogen application, duration of developmental stages in peanut enhanced. The greatest pod (3561 kg/ha) and seed yield (1740 kg/ha) of peanut, grain oil (49.86 percent) and nitrogen content (3.91 percent), oil yield (867 kg/ha) and protein yield (426.5 kg/ha) were obtained at 100 kg N/ha level. Application of 150 kg N/ha showed superiority for pod number per plant (21.30) and grain number per pod (1.39). Also, application of 200 kg N/ha caused to enhance plant height (73.35 cm) and grain phosphorus content (0.437 ppm) in peanut. In addition, there was negative and significant correlation between grain yield and some traits such as day number to initial flowering, day number to the end of flowering and maturity. The correlation coefficient between grain yield and oil (r= 0.99^**) and protein yield (r= 0.89^**) was positive and significant. In this experiment, oil and protein yield of peanut per unit area mostly related to grain yield. In general, results showed that the application of starter nitrogen up to 100 kg/ha enhanced pod and grain yield of peanut and oil and protein yield in Guilan province climatic condition.</p> بادام زمینی, عملکرد, محتوای پروتئین و روغن, مراحل رشد, نیتروژن Growth stages, Peanut, Protein and oil content, Yield 59 75 http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_code=A-10-54-3&slc_lang=fa&sid=1 Marefat Mostafavi Rad معرفت مصطفوی راد mmostafavirad@gmail.com 1003194753284600757 1003194753284600757 Yes Department of Agronomy and Horticulture Research, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Guilan Province, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت Amin Nobahar امین نوبهار nobaharamin@yahoo.com 1003194753284600758 1003194753284600758 No Agicultural and Nutural Resourses Research and Education Center og Guilan مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان Mehran Gholami مهران غلامی mehrangholami@yahoo.com 1003194753284600759 1003194753284600759 No Agicultural and Nutural Resourses Research and Education Center og Guilan مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان Ali Ajili Lahigy علی آجیلی لاهیجی lahigy123@gmail.com 1003194753284600760 1003194753284600760 No Agicultural and Nutural Resourses Research and Education Center og Guilan مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان Iraj Boniadi ایرج بنیادی bonyadiir@gmail.com 1003194753284600761 1003194753284600761 No Guilan Agricultural Organization سازمان جهاد کشاورزی گیلان Shayegan Adibi شایگان ادیبی adibi703@gmail.com 1003194753284600762 1003194753284600762 No Guilan Agricultural Organization سازمان جهاد کشاورزی گیلان Mohammad Reza Rahimian محمدرضا رحیمیان rahimian154@yahoo.com 1003194753284600763 1003194753284600763 No Guilan Agricultural Organization سازمان جهاد کشاورزی گیلان Ebrahim Akbarzadeh ابراهیم اکبرزاده ebrahim.akbarzadeh9@gmail.com 1003194753284600764 1003194753284600764 No Guilan Agricultural Organization سازمان جهاد کشاورزی گیلان