fa تأثیر تنش خشکی بر عملکرد دانه و روغن و پروتئین ارقام مختلف سویا (Glycine max) تخصصي Special پژوهشي Research <p>این تحقیق به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف رژیم آبیاری بر عملکرد دانه و صفات کیفی ارقام مختلف سویا در منطقه ارومیه، به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی هنرستان کشاورزی در سال زراعی 1391 اجرا شد. در این بررسی سه سطح آبیاری مطلوب 60 میلی‌متر تبخیر از سطح تشتک کلاس A، تنش ملایم 110 میلی‌متر تبخیر از سطح تشتک کلاس A و تنش شدید 160 میلی‌متر تبخیر از سطح تشت کلاس A در کرت‌های اصلی و سه رقم سویا کلارک، ویلیامز و آنیون در کرت‌های فرعی مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تأثیر تنش خشکی بر صفات عملکرد دانه، روغن و پروتئین در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بود، به‌طوری که بیشترین و کمترین مقدار عملکرد روغن و پروتئین به ترتیب در شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی شدید به دست آمد. با این حال از نظر محتوای رطوبت نسبی برگ و کلروفیل برگ تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. تنش خشکی شدید، عملکرد دانه را نسبت به آبیاری مطلوب و تنش ملایم به ترتیب 63 و 45 درصد کاهش داد. در هر شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی شدید بیشترین عملکرد دانه، عملکرد روغن و عملکرد پروتئین از رقم آنیون حاصل شد. رقم کلارک کمترین میزان عملکرد دانه را در شرایط تنش شدید نسبت به دیگر ارقام داشت.</p> <p>This research in order to evaluate the effect of different levels of irrigation regime on yield and yield components of soybean in Urmia region at the Urmia agricultural high school Research during 2012 using split plot based on a randomized complete block design with three replications. Drought treatments (optimum irrigation 60 mm, moderate drought stress 110 mm and severe drought stress 160 mm evaporation by evaporation pan Class A) were included in main plots and the Cultivars (Clark, Williams and Onion) were allocated in subplots. The results of variance analysis showed that the effect of drought stress on seed yield, oil and protein content was significant (P<0.01), so that the maximum and minimum oil and protein value obtained by optimum irrigation and severe drought stress conditions, respectively. However, for relative water content and leaf chlorophyll, there was no significant difference. Severe drought stress reduced the grain yield by 63 and 45% compared to the optimum irrigation and moderate stress conditions, respectively. In optimum irrigation and severe drought stress conditions, the highest seed yield, oil yield and protein yield, obtained by Onion genotype. A Clark genotype in comparison with other cultivars had the minimum seed yield, in severe drought stress conditions.</p> دانه روغنی, صفات کیفی, کمبود آب Oily Plant, Quality Traits, Water Deficit 99 113 http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_code=A-10-36-3&slc_lang=fa&sid=1 Nilofar Vahdi نیلوفر وحدی nilufarvahdi@yahoo.com 1003194753284600532 1003194753284600532 No esmaeil gholinezhad اسماعیل قلی نژاد gholinezhad1358@yahoo.com 1003194753284600533 1003194753284600533 Yes Assistant professor, Department of Agronomy, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه علمی علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران Sirous Mansourifar سیروس منصوری فر cyrusamf@yahoo.com 1003194753284600534 1003194753284600534 No Leyla Gheyrati Arani لیلا غیرتی آرانی lelagheyrati@yahoo.com 1003194753284600535 1003194753284600535 No Mehdi Rahimi مهدی رحیمی mrahimi@yahoo.com 1003194753284600536 1003194753284600536 No