fa تأثیر تنش خشکی بر عملکرد ژنوتیپ‌های سویا در شرایط شمال خوزستان تخصصي Special پژوهشي Research <p>مطالعه ارقام سویا تحت تأثیر عوامل تنش‌زای غیرزنده با هدف بهبود تولید آن حائز اهمیت می‌باشد. این پژوهش به‌صورت کرت‌های خرد شده نواری در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی‌آباد در سال 1388 به مورد اجرا گذاشته شد. عامل عمودی شامل سطوح مختلف آبیاری در 4 سطح (آبیاری پس از 50، 90، 130 و 170 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) و عامل افقی نیز شامل 6 ژنوتیپ 504، کتول، صفی آبادی، BP692×Safiabadi، میگمات و سال‌اند بود. نتایج نشان داد که تأثیر تنش خشکی، ژنوتیپ و اثر متقابل آن‌ها بر عملکرد دانه معنی‌دار بود. مقایسه میانگین‌های مربوط به اثر متقابل تنش خشکی×ژنوتیپ نشان داد که حداکثر عملکرد دانه (4522 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری پس از 50 میلی‌متر تبخیر از تشتک به ژنوتیپ میگمات و حداقل عملکرد دانه (1017 کیلوگرم در هکتار) نیز به ژنوتیپ کتول و آبیاری پس از 170 میلی‌متر تبخیر از تشتک اختصاص یافت. با افزایش دور آبیاری تعداد غلاف در بوته نیز کاهش یافت، به‌گونه‌ای که این میزان کاهش در تیمارهای آبیاری پس از 90، 130 و 170 میلی‌متر تبخیر از تشتک در مقایسه با آبیاری پس از 50 میلی‌متر تبخیر از تشتک به ترتیب % 16، % 28 و % 51 بود. بود. تعداد دانه در غلاف تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. با توجه با نتایج آزمایش برای ژنوتیپ‌های میگمات و BP×Safiabadi آبیاری پس از 50 میلی‌متر تبخیر از تشتک مناسب می‌باشد. برای ژنوتیپ‌های 504، سال‌اند، کتول و صفی‌آبادی می‌توان آبیاری پس از 90 میلی‌متر تبخیر از تشتک را نیز اعمال نمود.</p> <p>Studyign of soybean cultivars under abiotic stress conditions to improve their yield is important. This experiment was carried out as a strip plot based on a randomized complete block design with three replications in the Safiabad Argicultural Research Center. Vertical factor consisted of foure levels of irrigation (Irrigation after 50, 90, 130 and 170 mm evaporation from class A pan) and horizontal factor was 6 soybean genotypes (504, Katoul, Safiabadi, BP×Safiabadi, Migmat and Salend). Results showed that the effect of drought stress, genotypes and their interactions were significant on grain yield. The mean comparison of drought stress × genotype interaction showed that the highest grain yield (4522 Kg ha-1) achieved in irrigation after 50 mm evaporation from class A pan in Migmat and the lowest grain yield (1017 Kg ha-1) belonged to Katoul genotype with irrigation after 170 mm evaporation from class A pan. Pod number per plant decreased by 16%, 28% and 51% with increasing irrigation intervals to 90, 130 and 170 mm compared to irrigation after 50 mm evaporation. The treatments did not have any significant effect on the number of grain per pod. It is concluded that, irrigation after 50 mm evaporation from class A pan would be suitable for Migmat and BP×Safiabadi genotypes. Irrigation after 90 mm evaporation from class A pan appropriate for 504, Salend, Katoul and Safiabadi genotypes.</p> آبیاری, رقم, سویا, عملکرد دانه, غلاف Cultivar, Grain yield, Irrigation, Pod, Soybean 57 69 http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_code=A-10-51-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ahmad Kalantar Ahmadi سید احمد کلانتر احمدی kalantar.ahmadi@gmail.com 1003194753284600522 1003194753284600522 Yes Seed and Plant Improvement Institute, Iran محقق مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول و دانشجوی دکتری دانشگاه محقق اردبیلی Jahanfar daneshian جهانفر دانشیان j_daneshian@yahoo.com 1003194753284600523 1003194753284600523 No تحقیقات کشاورزی Seyed Hossein Mahmoodinezhad Dezfully سید حسین محمودی نژاد دزفولی shmn178@yahoo.com 1003194753284600524 1003194753284600524 No تحقیقات کشاورزی