http://yujs.yu.ac.ir/jopp سامانه نشریات دانشگاه یاسوج - مجله تولید گیاهان روغنی - مقالات نشریه - سال 1395 جلد3 شماره1 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1395/6/11 http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_id=63&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور بررسی اثر مقادیر اسید هیومیک بر صفات عملکردی و کیفیت پنبه دانه در شرایط شور، آزمایشی مزرعه ای در کاشان به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی ۹3-1392 انجام شد. تیمارها شامل: سه رقم پنبه ورامین، لاین 43200 و خرداد به عنوان عامل اول و شش تیمار محلول پاشی شامل، بدون اسید هیومیک بدون کود شیمیایی (</strong><strong><span dir="LTR">T₁</span></strong><strong>)، بدون اسید هیومیک با کود شیمیایی (</strong><strong><span dir="LTR">T₂</span></strong><strong>)، ۳ لیتر اسید هیومیک در هکتار بدون کود شیمیایی (</strong><strong><span dir="LTR">T₃</span></strong><strong>)، ۱ لیتر اسید هیومیک در هکتار با کود شیمیایی (</strong><strong><span dir="LTR">T₄</span></strong><strong>)، ۳ لیتر اسید هیومیک در هکتار با کود شیمیایی (</strong><strong><span dir="LTR">T₅</span></strong><strong>) و ۶ لیتر اسید هیومیک در هکتار با کود شیمیایی (</strong><strong><span dir="LTR">T₆</span></strong><strong>) به عنوان عامل دوم بود. نتایج نشان داد کاربرد اسید هیومیک باعث افزایش معنی دار صفات درصد روغن و پروتئین، عملکرد وش، عملکرد بذر، عملکرد الیاف و وزن هزار دانه گردید. مصرف 3 لیتر در هکتار اسید هیومیک با کود شیمیایی موجب افزایش 74/32 درصد عملکرد وش، 31 درصد عملکرد الیاف، 69/33 درصد عملکرد دانه، 32/5 درصد وزن هزار دانه و 7/2 درصدی میزان روغن شد. استفاده از 3 لیتر اسید هیومیک بدون کود شیمیایی افزایش 63/4 درصدی میزان پروتئین پنبه دانه را به همراه داشت.</strong></p> محمودرضا تدین http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_id=65&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور تعیین مطلوب ترین تاریخ کاشت و میزان بذر سویا رقم ساری و تأثیر آن ها بر روی اجزاء عملکرد، عملکرد دانه و میزان روغن و پروتئین دانه، آزمایشی به صورت کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال 1388 در ایستگاه تحقیقات زراعی قراخیل اجرا گردید. پنج تاریخ کاشت شامل: 25 اردیبهشت، 10 و 25 خرداد، 10 و 25 تیر به عنوان عامل اصلی و مقادیر بذر شامل 60، 75 و 90 کیلوگرم در هکتار نیز به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد کلیه اجزای عملکرد دانه تحت تأثیر تاریخ کاشت قرار گرفتند، در صورتی که مقادیر مختلف بذر فقط بر تعداد نیام در بوته دارای اثر معنی داری بوده است. گرچه با افزایش میزان بذر مصرفی اجزای عملکرد دانه از جمله تعداد نیام در بوته روند کاهشی داشته است، ولی به علت افزایش تعداد بوته در واحد سطح عملکرد حاصل تفاوت آماری معنی داری نداشته است. بدین ترتیب به لحاظ صرفه جویی اقتصادی، مصرف میزان بذر 60 کیلوگرم در هکتار در اولویت خواهد بود. در این بررسی تاریخ کاشت اول جهت دستیابی به عملکرد زیستی، وزن هزار دانه و عملکرد دانه مناسب تر بوده است و با تأخیر در کاشت صفات فوق الذکر کاهش یافت. شاخص برداشت با تأخیر در زمان کاشت افزایش یافت. در صورتی که صفت مزبور تحت تأثیر معنی دار میزان بذر قرار نگرفت. درصد روغن و پروتئین دانه تحت تأثیر تاریخ کاشت و مقادیر مختلف بذر قرار نگرفت، ولی به لحاظ اثر عمده تیمارهای مزبور بر عملکرد دانه، عملکرد روغن و پروتئین تحت تأثیر معنی دار تاریخ کاشت قرار گرفت. در این بررسی از نظر میزان عملکرد دانه، میزان بذر 60 کیلوگرم در هکتار در تاریخ های کاشت اول و دوم در زمره تیمارهای برتر بوده و از نظر آماری نیز اختلاف معنی داری نداشتند.</strong></p> ولی اله رامئه http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_id=70&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>این مطالعه جهت ارزیابی تأثیر باکتری های حل کننده فسفر، تلقیح با ریزوبیوم و محلول پاشی روی بر سویا رقم کتول، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1393 در مزرعه کنترل شده در دلند</strong> <strong>(استان گلستان) اجرا شد. عامل های این آزمایش شامل باکتری های حل کننده فسفر </strong><strong><span dir="LTR">(PSB)</span></strong><strong> در دو سطح شامل (بدون تلقیح و تلقیح با</strong><strong> باکتری های حل کننده</strong><strong> فسفر)، تلقیح با ریزوبیوم ژاپونیکم در دو سطح شامل</strong><strong><span dir="LTR">:</span></strong><strong> (بدون تلقیح ریزوبیومی و تلقیح با ریزوبیوم) و در نهایت فاکتور سوم محلول پاشی روی در سه سطح </strong><strong>(</strong><strong>بدون محلول پاشی و محلول پاشی با غلظت 5/1 و 3 در هزار سولفات روی) بود. نتایج نشان داد، اثرات باکتری های حل کننده فسفر بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعی، طول غلاف، تعداد دانه در غلاف، درصد آماس برگ، تعداد غلاف در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و درصد روغن معنی دار بود. تلقیح بذر سویا با ریزوبیوم نیز بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعی، طول غلاف، تعداد دانه در غلاف، درصد آماس برگ، تعداد غلاف در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و درصد روغن تأثیر معنی داری داشت. عملکرد دانه مربوط به تیمار تلقیح با باکتری حل کننده فسفر با 2954 کیلوگرم در هکتار نسبت به عدم تلقیح با 2752 کیلوگرم برتری معنی دار داشت. همچنین محلول پاشی روی با غلظت 3 در هزار با عملکرد 2990 کیلوگرم بر عدم محلول پاشی با 2684 کیلوگرم برتری داشت.</strong></p> صدیقه غنایی http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_id=72&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>کنجد از دانه های روغنی</strong> <strong>و دارویی با ارزش مناطق گرم و نیمه گرم است، ولی کشت ارقام جدید آن به مناطق معتدله نیز گسترش یافته است.</strong> <strong>جهت ارزیابی اثر تراکم بر شاخص های رشد، درصد روغن بذر و عملکرد دانه 3 ژنوتیپ کنجد، آزمایشی در تابستان سال 1393 به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در منطقه رستم، استان فارس انجام شد. عامل اول تراکم های بوته 15، 25، 35، 45 و 55 بوته در مترمربع، و عامل دوم توده های کنجد نورآباد، توده برازجان و رقم داراب 14 بودند. بیشترین و کمترین شاخص سطح برگ به ترتیب از توده نورآباد و رقم داراب 14 و همچنین در تراکم های 55 و 15 بوته در مترمربع به دست آمد. مقادیر شاخص های رشدی در توده نورآباد بیشتر از دو توده دیگر بوده است؛ حداکثر سرعت رشد محصول بین 62/2-96/1 گرم بر مترمربع بر درجه-روز-رشد متغیر بود. به طور کلی توده نورآباد و برازجان با مقدار 009/0 گرم بر گرم بر درجه-روز-رشد بیشترین سرعت رشد نسبی را در ابتدای فصل رشد به خود اختصاص دادند. با افزایش تراکم بوته از 15 به 55 بوته در مترمربع، محتوای روغن بذر کاهش یافت و توده برازجان بیشترین مقدار درصد روغن بذر (6/57 درصد) را به خود اختصاص داد. با توجه به نتایج این تحقیق، توده نورآباد با تراکم 55 بوته در مترمربع در منطقه رستم بهتر از سایر توده ها از لحاظ عملکرد دانه عمل کرد. از میان دو توده دیگر، توده برازجان با تراکم 55 بوته در مترمربع می تواند جایگزین خوبی برای توده نورآباد باشد.</strong></p> محسن موحدی دهنوی http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_id=74&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>آزمایشی جهت بررسی اثر تاریخ کاشت و مصرف بور بر صفات ریخت شناسی، عملکرد و کیفیت کلزای بهاره (</strong><strong><em><span dir="LTR">Brassica napus</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> L.</span></strong><strong>)، به صورت کرت های خردشده در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 93-1392 در دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان اجرا شد. چهار تاریخ کاشت (۲۷ آبان، ۱۲ آذر، ۲۶ آذر و نهم دی) در کرت های اصلی و تیمارهای مصرف بور (شاهد، ۱۰ کیلوگرم بور در هکتار به صورت مخلوط با خاک، محلول پاشی در مراحل هشت برگی و غنچه دهی با غلظت سه در هزار) در کرت های فرعی جای گرفتند. تاریخ کاشت و مصرف بور تأثیر معنی داری بر صفات ریخت شناسی و عملکرد و اجزای عملکرد و صفات کیفی کلزا داشتند. عملکرد دانه در کشت دیرهنگام (نهم دی ماه) برابر با ۷۶۸ کیلوگرم در هکتار بود که با مصرف خاک کاربرد ۱۰ کیلوگرم بور در هکتار، به ۲۱۸۶ کیلوگرم در این تاریخ کاشت افزایش یافت. بیش ترین عملکرد دانه (2/3692 کیلوگرم در هکتار) از تاریخ کاشت 27 آبان به دست آمد و با تأخیر در کاشت در تاریخ کاشت 9 دی عملکرد دانه به میزان 5/60 درصد کاهش یافت. مصرف 10 کیلوگرم در هکتار بور، عملکرد دانه را از طریق افزایش تعداد دانه در خورجین به میزان 23 درصد نسبت به شرایط عدم مصرف کود افزایش داد. تأخیر در کاشت سبب کاهش صفات ریخت شناسی در گیاه از قبیل ارتفاع ساقه و تعداد شاخه فرعی شد. کشت دیرهنگام همچنین سبب کاهش درصد روغن و نیتروژن برگ و افزایش درصد نیتروژن دانه گردید. مصرف بور سبب افزایش معنی دار محتوی بور در گیاه گردید، ولی تأثیری بر درصد روغن و نیتروژن دانه و برگ نداشت. همچنین در آزمایش حاضر، مصرف بور اثر معنی داری در جبران کاهش عملکرد ناشی از تأخیر در کاشت نشان نداد.</strong></p> محمدرضا مرادی تلاوت http://yujs.yu.ac.ir/jopp/browse.php?a_id=81&sid=1&slc_lang=fa <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور بررسی اثرات دو گونه قارچ میکوریزا بر عملکرد و کارایی مصرف آب هشت توده محلی کنجد در سطوح مختلف تنش خشکی آزمایشی به صورت فاکتوریل- اسپلیت پلات با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی هنرستان کشاورزی ارومیه در سال زراعی 1393 اجرا گردید. عامل اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری نرمال: آبیاری بعد از 70 میلی متر تبخیر و تعرق گیاه یا </strong><strong><span dir="LTR">ETc</span></strong><strong>، تنش ملایم: آبیاری بعد از 90 میلی متر </strong><strong><span dir="LTR">ETc</span></strong><strong> و تنش شدید: آبیاری بعد از 110 میلی متر </strong><strong><span dir="LTR">ETc</span></strong><strong>)، و سه سطح (عدم تلقیح و تلقیح با دو گونه قارچ میکوریزای </strong><strong><em><span dir="LTR">Glomus mosseae</span></em></strong><strong>، </strong><strong><em><span dir="LTR">Glomus intraradices</span></em></strong><strong>) و عامل فرعی شامل هشت ژنوتیپ کنجد (جیرفت 13، محلی طارم زنجان،</strong> <strong>محلی مغان،</strong> <strong>ناز چند شاخه، </strong><strong><span dir="LTR">TC-25</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">TS-3</span></strong><strong>، داراب 14 و دشتستان 5) بود. نتایج نشان داد تأثیر آبیاری، میکوریزا و ژنوتیپ بر صفات مورد مطالعه معنی دار بود. مقایسه میانگین نشان داد تنش شدید خشکی کارایی اقتصادی و زیستی مصرف آب را به ترتیب به میزان 62 و 49 درصد کاهش داد. تلقیح با </strong><strong><em><span dir="LTR">G.</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> <em>mosseae</em></span></strong><strong> در مقایسه با عدم تلقیح، عملکرد دانه، عملکرد زیستی و کارایی اقتصادی مصرف آب را به ترتیب به میزان 33، 42 و 33 درصد بهبود بخشید. ژنوتیپ های مغان و طارم زنجان از نظر عملکرد و کارایی مصرف آب در هر سه شرایط آبیاری، برتر از سایر توده ها بودند. میکوریزا سبب بهبود رشد توده های محلی کنجد شد و در مجموع در شرایط تنش خشکی شدید گیاهان وابستگی میکوریزایی بالاتری را نشان دادند.</strong></p> اسماعیل قلی نژاد