Iranian Journal of Seed Research

fa برهمکنش خراش‌دهی بذر و ترکیبات نیتروژنی مختلف بر جوانه‌زنی و رشد دانه‌رست گون گزی (Astragalus adscendens) The Interactive Effects of Seed Scarification and Different Nitrogenous Compounds on the Germination and Seedling Growth of Astragalus adscendens فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف: این  پژوهش با هدف بررسی اثر تیمارهایی مانند خراشدهی بذر و ترکیبات نیتروژنی بر شکست خواب و شاخصهای جوانهزنی بذر و رشد دانهرست گون گزی اجرا شد. روش پژوهش: در تحقیق حاضر در اولین آزمایش تاثیر خیساندن بذرها در آب جوش 95 درجه سلیسیوس به مدت 5، 10،  و20 دقیقه و همچنین خراشدهی با تیغ بر جوانهزنی دانه در یک طرح کاملا تصادفی بررسی شد. در دومین آزمایش، اثر خراشدهی با انواع ترکیبات شیمیایی (آب، اسید کلریدریک، اسید سولفوریک، اسید استیک، و پراکسید هیدروژن با غلظت 50 درصد) در مدت زمانهای مختلف (2، 5 و10 دقیقه) بر شکست خواب بذر مورد ارزیابی قرار گرفت. در سومین آزمایش، اثر برهمکنش خراشدهی دانه با تیغ یا اسید سولفوریک و انواع ترکیبات نیتروژنی بر شکست خواب بذر و رشد دانهرست گون گزی بررسی شد. یافته‌ها: نتایج آزمایش اول و دوم نشان داد بذرهای دست نخورده شاهد فقط حدود 20 درصد جوانهزنی داشتند اما 10 دقیقه تیمار با آب جوش و خراش با تیغ جوانهزنی را به 57/60  و 70 درصد رساند و بهترین مقادیر میانگین روزانه جوانهزنی، عدد پیک و ارزش جوانهزنی با تیمارهای 5 دقیقه در اسید سولفوریک و پس از آن 5 دقیقه در اسید کلریدریک حاصل شد. نتایج آزمایش سوم نشان داد تیمار با تیوره، نیترات پتاسیم و سدیم نیتروپروساید روی جوانهزنی بذرهای دست نخورده گون گزی اثر معنیداری نداشت، اما درصد و سرعت جوانهزنی بذرهای خراشدهی شده با تیغ یا اسید سولفوریک و همچنین طول ریشهچه و ساقهچه دانهرست را به طور معنیداری افزایش داد. بیشترین اثر بر درصد جوانهزنی با کاربرد سدیم نیتروپروساید (به عنوان یک ترکیب تولید کننده نیتریک اکساید) بر روی بذرهای خراشدهی شده با تیغ (90 درصد) و با اسید سولفوریک (79 درصد) به دست آمد. همچنین، نیترات پتاسیم موجب بیشترین افزایش طول ریشهچه در دانهرست حاصل از دانههای خراشدهی شده با تیغ یا اسید سولفوریک &rlm;شد و بالاترین طول ساقهچه با کاربرد سدیم نیتروپروساید به دست آمد. نتیجه‌گیری: نتایج به دست آمده نشان میدهد که بذرهای گون گزی دارای دو نوع خواب فیزیکی و فیزیولوژیکی هستند و خراشدهی با تیغ و سپس تیمار با سدیم نیتروپروساید برای رفع این خواب دوگانه مناسب است. جنبه‌های نوآوری:</div> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right: 48px; text-align: justify;">تیمار با اسید سولفوریک یا تیغ، خواب فیزیکی گون گزی را بهتر از آب جوش می‌شکند.</li> <li dir="RTL" style="margin-right: 48px; text-align: justify;">برای اولین بار، خواب ترکیبی گون گزی با خراش‌دهی + ترکیبات نیتروژنی رفع شد.</li> <li dir="RTL" style="margin-right: 48px; text-align: justify;">خراش‌دهی با تیغ و سدیم نیتروپروساید موثرترین تیمار بود.</li> </ul> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;">Objective: This research aimed to investigate the effect of treatments such as seed scarification and nitrogenous compounds on seed dormancy breaking, germination indices, and seedling growth of Astragalus adscendens Boiss. & Hausskn. Method: In the first experiment of this study, the effect of soaking seeds in 95°C boiling water for 5, 10, and 20 minutes, as well as scarification with a razor, on seed germination was investigated based on a completely randomized design. In the second experiment, the effect of scarification with a 50% solution of various chemical compounds (water, hydrochloric acid, sulfuric acid, acetic acid, and  hydrogen peroxide) for different durations (2, 5, and 10 minutes) on seed dormancy breaking was evaluated. In the third experiment, the interactive effect of seed scarification with a razor or sulfuric acid and various nitrogenous compounds on seed dormancy breaking and seedling growth of A. adscendens was investigated. Results: The results of the first and second experiments showed that intact control seeds had only about 20% germination, but 10 minutes of treatment with boiling water and razor scarification increased germination to 60.57% and 70%, respectively. The best values for mean daily germination, peak value, and germination value were obtained with 5 minutes of sulfuric acid treatment, followed by 5 minutes in hydrochloric acid. The results of the third experiment showed that treatment with thiourea, potassium nitrate, and sodium nitroprusside had no significant effect on the germination of intact A. adscendens seeds, but significantly increased the percentage and rate of germination of seeds scarified with a razor or sulfuric acid, as well as the root and shoot length of seedlings. The greatest effect on germination percentage was achieved with the application of sodium nitroprusside (as a nitric oxide-producing compound) on seeds scarified with a razor (90%) or sulfuric acid (79%). Also, potassium nitrate caused the greatest increase in the root length of seedlings from seeds scarified with a razor or sulfuric acid, and the highest shoot length was obtained with the application of sodium nitroprusside. Conclusion: The obtained results indicate that A. adscendens seeds have both physical and physiological dormancy, and scarification with a razor followed by treatment with sodium nitroprusside is suitable for breaking this dual dormancy. Highlights <ul> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify">Sulfuric acid or razor scarification breaks physical dormancy more effectively than boiling water in A. adscendens.</li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify">For the first time, scarification + nitrogenous compounds overcame combined dormancy in A. adscendens.</li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify">Razor scarification followed by sodium nitroprusside was the most effective treatment. </li> </ul> </div> اسید سولفوریک, تیغ, تیوره, سدیم نیتروپروساید, نیترات پتاسیم Potassium nitrate, Razor, Sodium nitroprusside, Sulfuric acid, Thiourea 133 156 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-646-2&slc_lang=fa&sid=1 Negin Moein نگین معین neginmf4@gmail.com 100319475328460013358 0009-0006-8402-4158 No Plant Science Department, Faculty of Science دانشگاه شهرکرد Rayhaneh Amooaghaie ریحانه عمواقایی amooaghaie@sku.ac.ir 100319475328460013359 100319475328460013359 Yes Biotechnology Research Institute, Shahrekord University دانشگاه شهرکرد