fa اثر تنش خشکی و آبیاری معمول طی گل‌دهی تا رسیدگی بذر بر جوانه‌زنی بذر 10 ژنوتیپ بهاره کلزا (Brassica napus) فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL">&nbsp;به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی و آبیاری معمول طی رسیدن </span><span dir="RTL">بر </span><span dir="RTL">جوانه‌زنی بذر و بنیه گیاهچه 10</span> <span dir="RTL">ژنوتیپ بهاره کلزا </span>RGS003<span dir="RTL">، ساریگل، </span>Option500<span dir="RTL">، </span>RGS006<span dir="RTL">، </span>19_H<span dir="RTL">،</span>ORS 3150-3006<span dir="RTL">،</span>ORS 3150-3008<span dir="RTL">،</span>RG 4403<span dir="RTL">،</span>RG 405/03<span dir="RTL"> و </span>RGAS 0324<span dir="RTL">، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر اساس طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار، </span><span dir="RTL">در سال 1392 </span><span dir="RTL">در آزمایشگاه تجزیه کیفی بذر مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج اجرا شد.</span> <span dir="RTL">نتایج نشان داد، ژنوتیپ‌های </span>RG4403<span dir="RTL"> و </span>RGS006<span dir="RTL"> به ترتیب با 498/3 و 082/3 گرم بیشترین و کمترین وزن هزار دانه را داشتند</span><span dir="RTL">. بذرهای ژنوتیپ‌های ساریگل و </span>Option500<span dir="RTL"> و </span>RGS006<span dir="RTL"> تولید شده به ترتیب با آبیاری معمول و تنش خشکی دارای بیشترین طول ریشه‌چه، ساقه‌چه و گیاهچه و بذرهای ژنوتیپ‌های </span>ORS3150-3008<span dir="RTL"> و </span>RGAS0324<span dir="RTL"> تولید</span> <span dir="RTL">شده با آبیاری معمول به ترتیب بیشترین وزن خشک ریشه‌چه و گیاهچه و وزن خشک ساقه‌چه و گیاهچه را داشتند. بذرهای ژنوتیپ‌های ساریگل و </span>RGAS0324<span dir="RTL"> تولید شده با آبیاری معمول دارای بیشترین درصد جوانه‌زنی نهایی بودند</span>.<span dir="RTL"> بیشترین متوسط زمان، ضریب سرعت و متوسط جوانه‌زنی روزانه نیز به‌ترتیب به بذرهای ژنوتیپ </span>RGS003<span dir="RTL"> تولید با تنش خشکی و ژنوتیپ‌های </span>19-H<span dir="RTL"> و </span>RGAS0324<span dir="RTL"> تولید شده با آبیاری معمول تعلق داشت. </span><span dir="RTL">همچنین ژنوتیپ‌های</span><span dir="RTL"> ساریگل و </span>RGAS0324<span dir="RTL"> به ترتیب دارای بیشترین شاخص‌های بنیه طولی و وزنی گیاهچه بودند. به‌طورکلی نتایج نشان داد تنش خشکی در دوره گل‌دهی و رسیدگی سبب</span> <span dir="RTL">کاهش کیفیت بذر ش</span><span dir="RTL">د، ولی بذر برخی ژنوتیپ‌ها مانند </span>RGS006<span dir="RTL">،</span>19-H<span dir="RTL"> و </span>&nbsp;ORS3150-3006<span dir="RTL">از خصوصیات کیفی جوانه‌زنی و بنیه گیاهچه نسبتاً مطلوبی برخوردار بودند.</span></p> <p style="text-align: justify;">In order to study of drought stress and normal irrigation effect on seed germination and seedling vigor of 10 oilseed rape spring genotypes, RGS003, Sarigol, Option 500, RGS006, 19_H, ORS3150-3006, ORS3150-3008, RG4403, RG405/03 and RGAS0324, an experiment was conducted as factorial, based on a completely randomized design with four replications, in the seed analysis laboratory of Seed and Plant Certification and Registration Institution at Karaj during 2013. Results indicated that RG4403 genotype by 3.498 gr. and RGS006 genotype by 3.082 gr had the highest and lowest one thousand seeds weight respectively. Seeds of Sarigol, Option500 and RGS006 genotype, respectively, by normal irrigation and drought stress, had the most primary root, shoot and seedling length and seeds of ORS3150-3008 and RGAS0324 genotypes by normal irrigation respectively had the most primary root and seedling and primary shoot and seedling dry weight. Seeds of Sarigol and RGAS0324 genotypes by normal irrigation had the highest final germination percent. The highest mean germination time, the coefficient of the velocity of germination and mean daily germination, also respectively belonged to seeds of RGS003genotype by drought stress and19-H and RGAS0324 genotypes by normal irrigation. Besides, Sarigol and RGAS0324 had the most length and weight vigor indices. Generally, results showed that drought stress at flowering and maturity duration caused a decrease in seed quality of&nbsp;<span style="text-align: justify;">studied genotypes</span>, but under what conditions, some genotypes like RGS006, 19-H and ORS3150-3006 seed had relatively optimum germination quality and seedling vigor traits.</p> بنیه گیاهچه, تشکیل بذر کلزا, گل‌دهی Seedling vigor, Rape seed setting, Flowering 1 14 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-108-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Reza Badrooj حسین رضا بادروج ho.badrooj@gmail.com 10031947532846004168 10031947532846004168 No student of Takestan Islamic Azad University دانش آموخته کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه آزاد اسلامی تاکستان Aidin Hamidi آیدین حمیدی a.hamidi@spcri.ir 10031947532846004169 10031947532846004169 Yes of Seed and Plant Certification and Registration Institute Research (SPCRI), Karaj, Iran پژوهش، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج Amir Hossein Shirany Rad امیر حسین شیرانی راد shirani.rad@gmail.com 10031947532846004170 10031947532846004170 No Research t Professor of Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Karaj مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر و نهال-کرج