fa تأثیر رنگ پوسته و تیمارهای مختلف بر خواب و ویژگی‌های جوانه‌زنی بذر خردل وحشی (Sinapis arvensis) اکولوژی بذر Seed Ecology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">رنگ پوسته بذر به‌عنوان یک شاخص ساده و مهم، بر درصد جذب آب، خواب و جوانه‌زنی بذر مؤثر است. گیاه خردل بذرهایی با رنگ پوست متفاوت تولید می‌کند، به‌منظور بررسی تأثیر رنگ پوسته بذر و تیمارهای مختلف بر خواب، درصد و سرعت جوانه‌زنی بذرهای خردل (<em><span dir="LTR">Sinapis arvensis </span></em><span dir="LTR">L<em>.</em></span>) آزمایشی به‌صورت دوعاملی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل دو نوع بذر با رنگ پوسته متفاوت (قهوه‌ای و سیاه) و تیمارهای شکستن خواب (شاهد، نیترات پتاسیم 2/0 درصد، اسید جیبرلیک 250 و 500 پی‌پی‌ام و تیمار یک، دو و سه هفته پیش سرمادهی) بودند. نتایج آزمایش نشان داد که در بذرهای سیاه درصد و سرعت جوانه‌زنی بیشتر از بذرهای قهوه‌ای بود اما میزان خواب بذرهای قهوه‌ای بیشتر از بذرهای سیاه بود. تیمار یک هفته پیش سرمادهی بیشترین تأثیر بر شکست خواب بذرها را داشت به‌طوری‌که در این تیمار درصد جوانه‌زنی برای بذرهای سیاه و قهوه‌ای به ترتیب 75 و 58 درصد و سرعت جوانه‌زنی در بذرهای سیاه و قهوه‌ای به ترتیب 54/0 و 43/0 بود. تیمار اسید جیبرلیک 500 پی‌پی‌ام کمترین تأثیر را در بین تیمارهای اعمال شده داشت، در این تیمار درصد جوانه‌زنی برای بذرهای سیاه و قهوه‌ای به ترتیب 16 و 7 درصد بود. همچنین، درصد جذب آب در بذرهای قهوه‌ای بیشتر از بذرهای سیاه بود، به‌طوری ‌که بذرهای قهوه‌ای بعد از گذشت سه ساعت 1/105 درصد و بذرهای سیاه بعد از گذشت سه ساعت 3/74 درصد آب جذب کردند. به‌طور کلی، نتایج نشان داد که بذرهای هترومورفیک خردل دارای تنوع در طول مدت خواب، جوانه‌زنی و درصد جذب آب هستند.</p> <p style="text-align: justify;">Seed coat color as a perfect and simple index is effective in water absorption, seed dormancy and germination. The mustard plant produces seeds with different coat color. So, in order to investigate the effect of seed coat color on germination rate, the percentage of germination and dormancy of Mustard (<em>Sinapis arvensis</em> L.) seeds an experiment was carried out based on a completely randomized design with four replications. Treatments were included two types of seed coat color (brown and black) and dormancy breaking treatments (Control, Potassium nitrate 0.2%, GA₃ 250, GA₃ 500 ppm and one, two and three weeks prechilling). The results showed that the differences between germination indices traits in brown and black seeds were significant. So that, the germination rate and germination percent in black seed were greater than brown seeds, but the duration of dormancy in brown seeds was greater than black seed. One week prechilling treatment had the most effect on breaking dormancy. So that germination percentage and germination rate for black seed was 75% and 0.54 respectively and these amounts for brown seeds were 58% and 0/43 respectively. Potassium nitrate and GA₃ (250 and 500 ppm) reduced germination rate and germination percent in both types of seeds. In addition, water absorption percent in brown seeds was more than black seeds. The final results showed that heteromorphic seeds of Mustard have variation in duration of dormancy, germination and water absorption percent.</p> بذرهای چندشکلی, خردل, درصد جوانه‌زنی, سرعت جوانه‌زنی, شکست خواب Dormancy breaking, Heteromorphic seeds, Percentage and Rate of Germination, Mustard 47 57 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-111-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Sharifi حمید شریفی h.sharifi.h@gmail.com 10031947532846004181 10031947532846004181 Yes Student and Asociated Professor, Department of Crop Science, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد Morteza Goldani مرتضی گلدانی morteza_goldani@yahoo.com 10031947532846004182 10031947532846004182 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد