fa تأثیر اسید جیبرلیک، دما و کشت جنین بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذر در گونه‌های مختلف زرشک (Berberis spp.) فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">گیاه دارویی زرشک، متعلق به تیره زرشک است. بذرهای گیاه زرشک دارای دوره خواب طولانی هستند؛ بنابراین، غلبه بر خواب و افزایش میزان جوانه‌زنی بذرها به روش‌های مختلف می‌تواند مفید واقع گردد. این مطالعه به‌صورت دو آزمایش جداگانه انجام گردید. در آزمایش اول، تأثیر سطوح مختلف اسید جیبرلیک در دمای 8 درجه سانتی‌گراد (0، 600 و 900 میلی‌گرم در لیتر) و دما (5، 10 و 25 درجه سانتی‌گراد به مدت 50 روز) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و در آزمایش دوم تأثیر غلظت‌های مختلف محیط کشت ام اس (ام‌اس کامل، یک‌دوم و یک‌چهارم) در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بر کشت جنین بذر چهار گونه زرشک بومی ایران (زرافشان، معمولی، راست خوشه و زالزالکی) بررسی شد. بر اساس نتایج حاصله در آزمایش اول، تیمار سرمادهی بذرها در مقایسه با تیمار اسید جیبرلیک، بیشترین اثر را در افزایش درصد جوانه‌زنی (88 درصد) بذرها نشان داد. در آزمایش دوم، بهترین ترکیب عناصر غذایی جهت کشت جنین، محیط کشت ام‌اس کامل بود. به‌گونه‌ای که در هر چهار گونه بعد از دو یا سه روز جوانه‌زنی 100 درصد مشاهده گردید. در مجموع بهترین روش برای جوانه‌زنی سریع زرشک، در همه گونه‌های مورد مطالعه استفاده از کشت جنین در محیط کشت ام‌اس کامل تشخیص داده شد.</p> <p style="text-align: justify">Medicinal barberry plants, belong to Berberidaceae family. Seeds of barberry have long period dormancy. Therefore, overcome to seed dormancy and increasing germination rate of seeds due to different methods will be useful. In this regard, two separate experiments were designed. In the first experiment, effect of different levels of Gibberellic acid (0, 600 and 900 mg.l^-1 at 8˚C) and temperatures (25 (control), 10 and 5 &deg;C at 50 days) in a factorial experiment based on the completely randomized design with three replications and in the second experiment, effect of different nutrition concentrations of MS medium (full strength MS, 1/2MS and 1/4 MS) in a completely randomized design with three replications on embryo culture of four native species of barberry (<em>Berberis integrima</em>, <em>B. vulgaris</em>, <em>B. crataegina</em> and <em>B. orthootrys</em>) were investigated. Based on the results obtained from the first experiment, chilling treated seeds showed the greatest effect (88%) on seed germination in comparison with gibberellic acid treatment. The results of the second experiment showed that the best MS concentration for embryo culture was full strength MS medium with%100 seed germination in four above mentioned barberry species after 2-3 days. In general, the best method to overcome barberry seed dormancy was an embryo culture in full-strength MS nutrition.</p> جیبرلیک اسید, خواب بذر, گیاه دارویی, محیط کشت Gibberellic acid, Seed dormancy, Medium culture, Medicinal plant 27 37 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-143-1&slc_lang=fa&sid=1 Zaynab Taghinezad زینب تقی نژاد Taghinezhadzeynab@gmail.com 10031947532846004263 10031947532846004263 No Yasouj University دانشگاه یاسوج Massoud Dehdari مسعود دهداری adehdari@yu.ac.ir 10031947532846004264 10031947532846004264 Yes Professor, Faculty of Agriculture, University of Yasouj, Yasouj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج Amin Mirshekari امین میرشکاری a_mirshekari@yu.ac.ir 10031947532846004265 10031947532846004265 No University of Yasouj دانشگاه یاسوج Hossain Zainali حسین زینلی hoszeinali@yahoo.com 10031947532846004266 10031947532846004266 No Research center of Isfahan مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان