fa اثرات پرتودهی گاما بر صفات جوانه‌زنی و بنیه بذر گیاه دارویی لگجی (Capparis spinosa var. parviflora) فیزیولوژی بذر Seed Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;">در این پژوهش، اثرات دزهای مختلف پرتو گاما بر فیزیولوژی و جوانه‌زنی بذر گیاه لگجی بررسی گردید. پرتودهی گاما با استفاده از کبالت 60 و با سرعت پرتوتابی 018/0 گری در ثانیه با 5 سطح اشعه گاما (0، 20، 40، 60، 100 گری) در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که پرتو دهی گاما، برخی خصوصیات جوانه‌زنی بذر را به طور معنی‌داری تحت تأثیر قرار می‌دهد. به طوری که دز 100 گری در مقایسه با سایر سطوح، درصد جوانه‌زنی را 2/43 درصد افزایش داد. میانگین زمان جوانه‌زنی در تیمارهای گاما نسبت به شاهد نیز 91/0 روز کاهش نشان داد. طول ساقه‌چه در تیمارهای گاما نسبت به شاهد افزایش 3/62 درصدی نشان داد؛ به طوری که وزن‌تر و خشک ساقه‌چه در دز 100 گری به ترتیب نسبت به شاهد 4/171 و 2/27 درصد افزایش داشت. وزن‌تر و خشک ریشه‌چه به ترتیب 9/417 و 668 درصد نسبت به شاهد افزایش داشتند. شاخص بنیه بذر نیز در دز 100 گری در مقایسه با شاهد 3/32 درصد افزایش داشت. در بین دزهای مورد بررسی، دز 100 گری گاما با مقادیر هر چند اندک، دارای بیشترین تأثیر بر جوانه‌زنی و فیزیولوژی بذر گیاه لگجی بود. این تحقیق آشکار ساخت که پرتودهی گاما تأثیر قابل توجهی بر ارتقاء اکثر صفات جوانه‌زنی بذور لگجی ندارد.</p> <p style="text-align: justify">In this study, the effect of different doses of gamma radiation was investigated on seed germination factors of Caper species. Gamma irradiation was performed using a cobalt-60 radiation with the radiation speed of 0.018 Gray/second and five doses of gamma radiation (0, 20, 40, 60 and 100 Gray) in a completely randomized design with 4 replication. The results showed that gamma radiation significantly affects some of the seed germination factors. So that the 100 Gray treatment increased the germination percentage up to 43.2% as compared with other treatments. The average time of germination in seeds treated with gamma decreased 0.91 days rather than control. Length of the stem let in gamma treatments increased 62.3% rather than control; so that the fresh and dry weight of stem let at 100 Gray were respectively increased 171.4 and 27.3% in comparison with the control. The fresh and dry weight of rootlets were respectively increased 417.9% and 668% rather than the control one. Seed vigor at 100 Gray was 32.3% higher than the control. From among the different studied doses, 100 Gray showed the highest influence on the seed germination and physiology although the induced changes were in low amounts. This study revealed that gamma irradiation has not major influences on improving seed germination characteristics of Caper shrubs.</p> بنیه بذر, پرتو گاما, جوانه‌زنی, لگجی, وزن خشک ریشه‌چه Seed vigor, Gamma ray, Germination, Caper, Rootlet dry weight 15 26 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-137-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Bahmani محمد بهمنی m_bahmani@rocketmail.com 10031947532846004260 10031947532846004260 No Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران Sonia Yousefi سونیا یوسفی sonia.yosefi@gmail.com@rocketmail.com 10031947532846004261 10031947532846004261 No Semnan University, Semnan, Iran گروه جنگلداری دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان Davoud Kartolinezhad داود کرتولی نژاد kartooli58@profs.semnan.ac.ir 10031947532846004262 10031947532846004262 Yes Professor of Forestry, Faculty of Desert Studies, Semnan University, Semnan, Iran گروه جنگلداری دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان