Iranian Journal of Seed Research

fa تأثیر پیش‌تیمار بذر با اسید سالیسیلیک روی جوانه‌زنی و صفات بیوشیمیایی گیاهچه گندم نان (Triticum aestivum) رقم سائین تحت تنش شوری Effect of seed priming with salicylic acid on germination and biochemical traits of bread wheat (Triticum aestivum cv. Sain) under salinity stress فیزیولوژی بذر Seed Physiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه: انتظار می‌رود جمعیت جهان تا سال 2050 به سرعت افزایش یابد، به همین دلیل، تصور می‌شود که زمین‌های موجود برای رشد غلات جهت تامین نیازهای غذایی فزاینده در آینده ناکافی باشند. کاهش اراضی کشاورزی در نتیجه افزایش عوامل تنش زیستی و غیرزیستی از جمله موانع مهم کشاورزی است. گندم یک گیاه علفی یکساله به عنوان یک ماده غذایی اساسی و راهبردی هم در ایران و هم در جهان استفاده می‌شود. شوری یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیرزیستی است که امنیت غذایی را در جهان با تأثیر بر تولیدات کشاورزی، به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان تهدید می‌کند. پیش‌تیمار بذر روشی برای به حداقل رساندن زمان سبز شدن، تضمین جوانه‌زنی مداوم و بهبود عملکرد محصول است، پیش‌تیمار یک تیمار قبل از کاشت است که منجر به شرایط فیزیولوژیکی می‌شود که جوانه‌زدن بذر را بهبود می‌بخشد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پیش‌تیمار بذر با اسید سالیسیلیک روی جوانه‌زنی و صفات بیوشیمیایی گیاهچه گندم تحت تنش شوری اجرا گردید.</div> <div style="text-align: justify;">مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1403  انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح شوری (صفر، 50، 100 و 200 میلی‌مولار کلریدسدیم) و چهار سطح اسیدسالیسیلیک (صفر، 1/0، 5/0 و 1 میلی‌مولار) بود.</div> <div style="text-align: justify;">یافته‌ها: نتایج نشان داد که تنش شوری موجب کاهش درصد جوانه‌زنی و افزایش مقدار پرولین و محتوای قندهای محلول گردید، ولی هیدرو پیش‌تیمار، و پیش‌تیمار با اسید سالیسیلیک 1/0 و 5/0 میلی‌مولار به‌ویژه اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار این صفات را بهبود بخشید. مقدار پرولین و محتوای قندهای محلول در پیش‌تیمار با اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار به ترتیب در حدود 22 و 43 درصد نسبت به شاهد (آب مقطر) بیشتر بود. فعالیت آنزیم کاتالاز در تیمار با اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار و شوری 200 میلی‌مولار نسبت به شاهد در حدود 61 درصد افزایش نشان داد. هم‌چنین، بیش‌ترین فعالیت آنزیم آلفاآمیلاز (40/4 میلی‌گرم مالتوز بر گرم وزن تر بذر در دقیقه) در تیمار با اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار و بدون شوری به‌دست آمد.  نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که هیدروپیش‌تیمار بذر، و پیش‌تیمار با سطوح مختلف اسید سالیسیلیک به‌ویژه اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار با تحریک آنزیم‌های پاداکسیدانت و خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد می‌تواند به ‌عنوان بهبوددهنده رشد و کاهنده اثرات نامطلوب شوری در گیاه گندم مطرح شود. جنبه‌های نوآوری:</div> <ol> <li class="CxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-right: 47px; text-align: justify;">پیش‌تیمار بذر با آب و اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار سبب بهبود درصد جوانه‌زنی بذر گندم تحت شرایط شوری گردید. </li> <li class="CxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-right: 47px; text-align: justify;">پیش‌تیمار بذر با آب و اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، آلفا آمیلاز، پرولین و قندهای محلول را افزایش داد. </li> <li class="CxSpMiddle" dir="RTL" style="margin-right: 47px; text-align: justify;">پیش‌تیمار با اسید سالیسیلیک یک میلی‌مولار تأثیر بهتری نسبت به سایر تیمارها بر شاخص‌های جوانه‌زنی و صفات بیوشیمیایی نشان داد.</li> </ol> <div style="text-align: justify;">Extended abstract Introduction: The world population is expected to increase rapidly until 2050. For this reason, it is thought that the existing lands will be insufficient for growing grains in order to meet the increasing food needs in thefuture. The decrease in agricultural lands as a result of the increase in biotic and abiotic stress factors are among the important obstacles to agriculture. Wheat, an annual herbaceous plant, is used as a basic and strategic nutrient both in Iran and in the world. Salinity is one of the major abiotic stresses that threaten global food security by impacting agricultural production, particularly in arid and semi-arid regions of the world. Seed pretreatment is a technique for minimizing emergence time, ensuring consistent germination, and improving crop performance. It is a treatment at pre-sowing, leading to a physiological condition that improves the seed to germinate. The aim of this study was to evaluate the effect of seed priming with salicylic acid on germination and biochemical traits of wheat under salinity stress. Materials and Methods: The experiment was conducted as factorial arrangement based on a completely randomized design with four replications at the laboratory of the Faculty of Agriculture University of Mohaghegh Ardabili in 2024. Experimental treatments included four salinity levels (0, 50, 100, and 200 mM NaCl) and four levels of salicylic acid (0, 0.1, 0.5 and 1 mM). Results: The results showed that salinity stress decreased germination percentage and increased the amount of proline and soluble sugars content, but priming with hydro, salicylic acid 0.1 and 0.5 mM especially salicylic acid 1mM improved these traits. The proline and soluble sugars content in priming with 1mM salicylic acid application were 22% and 43% higher than the control (distilled water). The activity of catalase enzyme in 1 mM salicylic acid treatment and salinity of 200 mM compared with the control showed an increase about 61%. Also the highest amount of α-amylase enzyme activity (4.40 mg maltose g-1 FW seed min-1) was obtained in the treatment with 1 mM salicylic acid and without salinity. Conclusions: The results of this research showed that seed hydropriming (distilled water), and different levels of salicylic acid, especially 1mM salicylic acid by stimulating antioxidant enzymes and neutralizing free radicals can be considered as a growth enhancer and reduce the adverse effects of salinity in wheat plant. Highlights: <ol> <li class="CxSpMiddle" style="margin-left:17px; text-align:justify">Seed priming with distilled water, and 1mM salicylic acid improved germination percentage of wheat seed under salinity.</li> <li class="CxSpMiddle" style="margin-left:17px; text-align:justify">Hydropriming and 1mM salicylic acid increased the activity of catalase, α-amylase, proline and soluble sugars content.</li> <li class="CxSpMiddle" style="margin-left:17px; text-align:justify">Priming with 1mM salicylic acid showed a better effect than other treatments on germination indices and biochemical characteristics.</li> </ol> </div> اسید سالیسیلیک, آمیلاز, پرولین, قندهای محلول, کلرید سدیم Amylase, Proline, Salicylic Acid, Sodium Chloride, Soluble Sugars 111 124 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-561-12&slc_lang=fa&sid=1 Haniyeh Saadat هانیه سعادت t.saadat2020@gmail.com 1466184272 100319475328460012867 Yes Agronomy Department, Faculty of Agriculture, University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mohmmad Sedghi محمد صدقی m_sedghi@uma.ac.ir 100319475328460012868 100319475328460012868 No Agronomy Department, Faculty of Agriculture, University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی