fa قارچ های عامل پوسیدگی ریشه و سوختگی غلاف برگ برنج در استان گلستان ایران قارچ Mycology پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><span lang="FA"><span b="" mitra="">برنج یک محصول غذایی مهم در آسیا است. بیماریهای قارچی پوسیدگی ریشه، طوقه و ساقه&nbsp; و سوختگی غلاف برگ برنج در بیشتر مناطق کشت برنج در ایران شایع هستند و خسارت اقتصادی می&shy;زنند. این پژوهش برای شناسایی قارچهای عامل این بیماری&shy;ها در استان گلستان ایران، که رتبه سوم تولید برنج کشور را دارد، صورت گرفت. شناسایی این عوامل بیماری&shy;زا زمینه را برای اجرای روش&shy;های مدیریت مناسب آنها&nbsp; و افزایش تولید&nbsp; محصول فراهم می&shy;کند. نمونه&shy; های دارای علائم پوسیدگی ریشه وساقه و سوختگی غلاف برگ از مزرعه های نقاط مختلف استان گلستان جمع آوری شدند.&nbsp; قارچها از بافت&shy;های بیمار روی محیط آب-آگار و سیب زمینی-دکستروز </span></span><span lang="FA"><span new="" roman="" times="">&ndash;</span></span><span lang="FA"><span b="" mitra="">آگار جداسازی و خالص&shy; سازی شدند. برای شناسایی دقیق مولکولی قارچ&shy;ها از واکنش زنجیره&shy;ای پلیمراز جهت تکثیر نواحی ژنی&nbsp; &nbsp;</span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">tef1-a</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra=""> و </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">ITS-rRNA</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra=""> با آغازگرهای </span></span><span dir="LTR" new="" roman="" times="">EF1728F/EF1-986R</span><span lang="FA"><span b="" mitra=""> و &nbsp;</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" times="">ITS5/ITS4</span><span lang="FA"><span b="" mitra=""> استفاده گردید. تست بیماری‌زایی قارچها روی گیاهچه های برنج در محیط گلخانه انجام شد. بر اساس اطلاعات ریخت&shy; شناسی و مولکولی و تست بیماریزایی قارچ&shy;های بیمارگر </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">Ceratorhiza hydrophila</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra="">، </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">Fusarium andiyazi</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra="">، </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">F. incarnatum</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra=""> و </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">Rhizoctonia solani</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra=""> در نمونه&shy; های بیمار جمع&shy; آوری&shy; شده شناسایی شدند. وقوع </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">C. hydrophila</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra="">،</span></span></span></span></span></span>&nbsp;<span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">F. andiyazi</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra=""> و </span></span><i><span dir="LTR" new="" roman="" times="">F. incarnatum</span></i><span lang="FA"><span b="" mitra=""> در مزرعه&shy; های برنج این استان برای نخستین بار گزارش می&shy; شوند</span></span><span lang="FA"><span b="" mitra="">.</span></span></span></span></span></span>&nbsp;</span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-size:12.0pt">Rice is a major food crop in Asia. Fungal diseases such as root, collar, and stem rot, as well as leaf sheath blight, are common in most rice-growing regions of Iran and cause significant economic losses. This study was conducted to identify the fungal pathogens responsible for these diseases in Golestan Province, which ranks third in rice production in the country. Identifying these pathogens provides a foundation for implementing effective management strategies and improving crop yield. Samples showing symptoms of root and stem rot and leaf sheath blight were collected from rice fields across various locations in Golestan Province. Fungi were isolated from diseased tissues using water agar and potato dextrose agar media and then purified. For precise molecular identification, the polymerase chain reaction (PCR) was used to amplify the tef1-&alpha; and ITS-rRNA gene regions with the primers EF1728F/EF1-986R and ITS5/ITS4, respectively. Pathogenicity tests were conducted on rice seedlings under greenhouse conditions.&nbsp;</span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-size:12.0pt">Based on morphological, molecular, and pathogenicity analyses, the following fungal pathogens were identified in the diseased samples: <i>Ceratorhiza hydrophila</i>, <i>Fusarium andiyazi</i>,&nbsp;<i>F. incarnatum</i>, and <i>Rhizoctonia solani</i>. This is the first report of <i>C. hydrophila</i>, <i>F. andiyazi</i>, and <i>F. incarnatum</i> occurring in rice fields in this province.</span></span></span></span></div> قارچ, برنج, پوسیدگی ساقه, tef1-a , ITS-rRNA Fungus, Rice, Stem Rot, tef1-a, ITS-rRNA 54 68 http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_code=A-10-476-1&slc_lang=fa&sid=1 Tahereh Soleimani طاهره سلیمانی taheresoleimani93@yahoo.com 10031947532846005808 10031947532846005808 No Department of Plant Pathology, University of Zabol, Zabol, Iran گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه زابل، زابل، ایران Mojtaba Keykhasaber مجتبی کیخاصابر mkeikhasaber@uoz.ac.ir 10031947532846005809 10031947532846005809 Yes Department of Plant Pathology, University of Zabol, Zabol, Iran گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه زابل، زابل، ایران Mohammad Ali Aghajani محمد علی آقاجانی maaghajanina@yahoo.com 10031947532846005810 10031947532846005810 No Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Plant Protection Research Department, Gorgan, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، بخش تحقیقات گیاهپزشکی، گرگان، ایران Mahdi Pirnia مهدی پیرنیا pirnia@ymail.com 10031947532846005811 10031947532846005811 No Department of Plant Pathology, University of Zabol, Zabol, Iran گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه زابل، زابل، ایران Leila Fahmideh لیلا فهمیده leila.fahmideh@yahoo.com 10031947532846005812 10031947532846005812 No Department of Plant Breeding and Biotechnology, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران