Plant Pathology Science

fa بیماری‌های مهم نخل خرما و روش‌های نوین مدیریت آنها Major diseases of date palm and innovative management strategies روشهای مدیریت بیماریهای گیاهان Plants Diseases Management Methods ترویجی Extentional <div style="text-align: justify;">میوه خرما سرشار از کربوهیدرات، انرژی، فیبر، ویتامین‌ها و عناصر غذایی است و در بعضی کشورها به عنوان غذای اصلی یا مکمل مصرف می‌شود. ایران دومین تولیدکننده خرما در دنیا است و این محصول یکی از منابع مهم درآمد برای باغداران و صادرکنندگان است. عوامل محدود کنندهی متعددی بر تولید خرما اثر   می گذارند. قارچها، شبه قارچها و فیتوپلاسماها مهم ترین عوامل زیستی خسارت زای خرما هستند که مدیریت آن‌ها نیازمند رویکردهای نوین و پایدار است. مهم‌ترین بیماری‌های خرما، که از ایران و سایر کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا گزارش شده اند شامل: زوال، سوختگی سیاه، لکه برگی های پستالوتیایی و گرافیولایی، پوسیدگی گلآذین یا خامج و خشکیدگی و زردی نواری هستند. نشانه های این بیماریها و روشهای نوین مدیریت تلفیقی آنها شامل: رعایت بهداشت زراعی نخلستان،  کوددهی بهینه، استفاده از پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی برای پایش بیماری‌ها، به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته مانند ویرایش ژنوم برای ایجاد رقمهای مقاوم، روشهای میارزه زیستی و شیمیایی، در این مقاله شرح داده شده اند. </div> <div style="text-align: justify;">Date fruits are rich in carbohydrates, energy, fiber, vitamins, nutritional elements, and are consumed as a staple or supplementary food in several countries. Iran is the second-largest producer of dates globally, and this fruit serves as a significant source of income for orchard owners and exporters. Numerous limiting factors affect date production, among which fungi, oomycetes, and phytoplasmas are the most critical biological agents causing damage. Effective management of these pathogens requires modern and sustainable approaches. The most important date palm diseases reported from Iran and other countries in the Middle East and North Africa include: Decline, black scorch, Pestalotiopsis and Graphiola leaf spots, spathe rot or Khamj, and yellow stripe disease. The symptoms of these diseases and novel integrated management methods, such as orchard sanitation, optimized fertilization, the use of AI-equipped drones for diseases monitoring, advanced technologies like genome editing to develop resistant cultivars, and biological and chemical control strategies, are illustrated and discussed in this article. </div> Thielaviopsis, Pestalotiopsis, Graphiola, Mauginiella, Candidatus Candidatus, Graphiola, Mauginiella, Pestalotiopsis, Thielaviopsis 19 28 http://yujs.yu.ac.ir/pps/browse.php?a_code=A-10-56-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Amjadi زهرا امجدی 10031947532846005774 10031947532846005774 No Department of Plant Protection, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran بخش گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Farideh Farahbakhsh فریده فرح بخش 10031947532846005775 10031947532846005775 Yes Department of Plant Protection Research, Fars Agricultural and Natural Resources and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Darab, Iran بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران Zahra Zinati زهرا زینتی zahra.zinati@gmail.com 10031947532846005776 10031947532846005776 No Department of Agroecology, College of Agriculture and Natural Resources of Darab, Shiraz University, Shiraz, Iran گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Habiballah Hamzezarghani حبیب اله حمزه زرقانی habibhamze@gmail.com 10031947532846005777 10031947532846005777 No Department of Plant Protection, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran بخش گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران