پورعزیز، پ.، کولیوند، د. (۱۴۰۲). کاربرد پلیمرهای زیستی در مدیریت بیماریهای ویروسی گیاهان. دانش بیماریشناسی گیاهی، ۱۳(۱)، ۱۳۴-۱۲۵.
پلیمرهای با منشا طبیعی، پلیمر زیستی شناخته می شوند. پلیمرهای زیستی به دلیل ویژگیهای سازگاری زیستی و زیست تخریبی کاربردهای گسترده ای در زمینه های متفاوت از جمله کشاورزی⸲ پزشکی و صنعت دارند. پلیمرهای زیستی با افزایش سیستم ایمنی گیاهان از طریق تآثیر بر ژنهای مقاومت و همچنین فعال کردن مکانیسم های مربوط به مقاومت باعث محدود کردن فعالیتهای بیمارگرهای گیاهی می شوند. بنابراین استفاده از این مواد جهت مقابله با بیمارگرهای گیاهی کاربرد وسیعی در کشاورزی پیدا کرده است. استفاده از پلیمرهای زیستی جهت مقابله با بیمارگرهای گیاهی مانند قارچها و باکتریها راه حل مناسبی برای کاهش خسارت آنها است. همچنین تیمار گیاه آلوده به ویروس با پلیمرهای زیستی باعث کاهش علایم و خسارت بیماری می شود. مکانیسم‌های مولکولی ضد ویروسی برخی پلیمرهای زیستی مانند کیتوزان، کیتین، الیگوکیتوزان، بتاگلوکانها، لنتینان، آلژینات و هیدروژل و ترکیبهای آن در مدیریت بیماریهای ویروسی گیاهان در این مقاله شرح داده شده اند.
مقاومت فزاینده عوامل بیماری‌زای گیاهی به آفت‌کش‌های شیمیایی و نگرانی‌های ناشی از پیامدهای زیست‌محیطی مصرف آنها، ضرورت توسعه راهکارهای پایدار و سازگار با محیط‌زیست را افزایش داده است. کیتوزان، به‌عنوان یک زیست‌پلیمر طبیعی و زیست‌تخریب‌پذیر، به دلیل برخورداری از فعالیت ضدمیکروبی و توانایی تحریک سامانه‌های دفاعی گیاه، ظرفیت قابل‌توجهی برای مدیریت پایدار بیماریهای گیاهی دارد. منابع مختلف تولید کیتوزان شامل پوسته سخت‌پوستان، قارچها و کوتیکول حشرات و نیز روشهای استخراج و عوامل تعیین‌کننده کیفیت آن، به‌ویژه درجه استیل‌زدایی و وزن مولکولی، سازوکارهای چندگانه عملکرد کیتوزان شامل فعالیت مستقیم ضدمیکروبی از طریق اختلال در ساختار و نفوذپذیری غشای عوامل بیماری‌زا، القای مقاومت سیستمیک از طریق فعال‌سازی مسیرهای دفاعی و هورمونی، افزایش فعالیت آنزیم‌های دفاعی نظیر کیتیناز و گلوکاناز، و تقویت سدهای ساختاری مانند لیگنین و کالوز، نقش کیتوزان در کاهش برخی تنش‌های غیرزیستی و بهبود رشد و عملکرد گیاه در این مقاله شرح داده شدهاند. توسعه فرمولاسیون‌های هوشمند و نانوساختار، بهینه‌سازی تولید کیتوزان از منابع پایدار و تلفیق هدفمند آن با سایر روشهای مدیریت بیماریهای گیاهی، می‌تواند جایگاه این زیست‌پلیمر را در کشاورزی پایدار و افزایش تولید محصولهای گیاهی تقویت کند.
