تنها معافی ز. و حیدری ر. 1394. مروری بر وضعیت نماتد سیست سویا در ایران. دانش بیماریشناسیگیاهی 4(2):16-1.
نماتد سیست سویا در اکثر کشورهای تولید کننده سویا در دنیا گسترش داشته و بهعنوان یکی از مهمترین عوامل خسارتزای این محصول محسوب میگردد. در ایران نماتد سیست سویا اولین بار در سال 1378 از شمال کشور گزارش شد. در حال حاضر این نماتد در استانهای گلستان و مازندران گسترش دارد، میزان آلودگی در مزارع از دامنه وسیعی برخوردار است و در اکثر مزارع آلوده در هر دو استان در زمان برداشت محصول و همچنین قبل از کاشت سویا میزان جمعیت بالاتر از حد آستانه زیان اقتصادی است که برای این نماتد ذکر شده است. نژادشماره 3 یا Hg Type 0 بهعنوان نژاد غالب و رقم کتول (DPX) تنها رقم مقاوم سویا به این نماتد در ایران تعیین شده است. در این مقاله اهمیت نماتد سیست سویا، پراکنش و شدت آلودگی، شکل شناسی نماتد و نشانههای آلودگی در مزرعه، نژاد یا تیپ (Hg Type)، چرخه زندگی، واکنش ارقام سویا نسبت به نژاد غالب در ایران و مدیریت آن براساس پژوهشهای انجام شده در ایران و جهان شرح داده شده است.
نماتد سیستی غلات یکی از عوامل تهدید کننده تولید گندم در جهان مخصوصاً در شرایط دیم است. یکصد و پنجاه نمونه خاک و ریشه بطور تصادفی طی سالهای 1396-1399، ازمزرعه های گندم استان کهگیلویه و بویراحمد، همراه با ثبت مختصات جغرافیایی محل نمونه برداری، جمع آوری گردید. شناسایی گونه نماتدهای سیستی بر اساس مشخصات ریخت شناسی، ریخت سنجی و مولکولی انجام پذیرفت. از مجموع نمونههای خاک جمع آوری شده از مزرعه های گندم دیم و آبی استان ،42 نمونه خاک (56 درصد) حاوی سیست نماتد سیستی غلات Heterodera filipjevi بودند. درصد آلودگی مزرعه های گندم دیم و آبی استان به ترتیب 55 و 6/57 با میانگین6/2 تخم و لاروسن دوم در گرم خاک برآورد گردید. حداقل جمعیت شمارش شده به میزان 5/0 تخم و لارو سن دوم H. filipjevi در گرم خاک مربوط به روستاهای تلخسرو شهرستان بویر احمد بود. حداکثر جمعیت شمارش شده به میزان 7/13 تخم و لارو سن دوم H. filipjevi در گرم خاک مربوط به یکی از نمونههای خاک جمع آوری شده از رقم دیم دهدشت و از روستای لیراب شهرستان باشت بود. همچنین میانگین جمعیت تخم و لارو سن دوم به تفکیک مزرعه های گندم دیم و آبی آلوده به گونه مذکور در کل شهرستانهای استان به ترتیب 6/2 و 51/2 تخم و لارو سن دوم در گرم خاک برآورد شد. در مجموع مزرعه های دیم و آبی گندم به تفکیک شهرستانها، بیشترین وکمترین میانگین جمعیت به ترتیب با 9/4 و 18/1 تخم و لارو سن دوم گونه H. filipjevi متعلق به شهرستان های باشت و گچساران بود.