سمیه وهابی، حبیب اله چاره گانی، محمد عبدالهی، رسول رضایی، جلد 10، شماره 2 - ( 6-1400 )
چکیده
وهابی س، چارهگانی ح، عبداللهی م، رضایی ر (1400) واکنش هشت رقم خربزه به نماتد Meloidogyne javanica . دانش بیماری شناسی گیاهی10(2):73- 65. Doi: 10.2982/PPS.10.2.65.
مقدمه: نماتدهای غده ریشه (.spp Meloidogyne) از زیانبارترین بیمارگرهای گیاهی با دامنه میزبانی وسیع میباشند که خسارت زیادی به محصولات کشاورزی وارد مینمایند. استفاده از رقمهای مقاوم به عنوان یک روش ایمن، کم هزینه و مؤثر برای مدیریت این نماتدها است. مواد و روشها: واکنش هشت رقم خربزه احلام، 105، تریسی، روناک، دلتاگرین، مک، هولار و ونو به گونه M. javanica در شرایط میکروپلات مورد ارزیابی قرار گرفت. بذرها در گلدانهای دو کیلوگرمی کشت و در شرایط میکروپلات در شهر خورموج، استان بوشهر نگهداری شدند. گیاهچهها در مرحله چهار برگی با 5000 تخم و لارو سن دوم نماتد M. javanica مایهزنی شدند. آزمایش بر پایه طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار انجام گرفت. شصت روز پس از مایهزنی نماتد گیاهان برداشت و شاخصهای رویشی گیاه و جمعیتی نماتد تعیین شدند. یافتهها: فاکتور تولیدمثل نماتد در رقمهای روناک، دلتاگرین و ونو به طور معنیداری از سایر رقمها کمتر بود. وزنتر شاخساره در رقم روناک آلوده به نماتد اختلاف معنیداری با گیاهان سالم نداشت. نتیجهگیری: رقمهای روناک، دلتاگرین و ونو حساسیت کمتری به نماتد M. javanica دارند.
مقدمه:این پژوهش با هدف تعیین واکنش 32 ژنوتیپ گوجه فرنگی از بانک ژن گیاهی ایران به نماتد غده ریشهMeloidogyne javanica ، برای شناسایی ژنوتیپهای مقاوم طی دو سال در شرایط گلخانه انجام شد. مواد و روشها:پس از خالصسازی جمعیت نماتد و کاشت بذرهای 32 ژنوتیپ گوجه فرنگی و رسیدن نشاها به مرحله 4-3 برگی، هر تیمار در قالب پنج تکرار با 6000 تخم و لارو M. javanica ، تلقیح گردید و 60 روز پس از آلوده سازی، صفات رویشی و صفات وابسته به جمعیت نماتد در هر تیمار تعیین شد و براساس شاخص گال (GI) و فاکتور تولیدمثلی نماتد (Rf)، واکنش ژنوتیپها نسبت به نماتد، تعیین گردید.یافته ها: هیجده ژنوتیپ با Rf>1 وGI>2 حساس، 23 ژنوتیپ با Rf<1و GI>2 نیمه مقاوم، و سه ژنوتیپ TN-72-938، TN-72-1041 و
TN-72-1012 با≤1 Rf و GI≤2 مقاوم به این نماتد مخرب شناساییشدند. نتیجه گیری: از این سه ژنوتیپ مقاوم میتوان در برنامه مدیریت M. javanica استفاده کرد.
حیدری، ف.، چارهگانی، ح.، عبداللهی، م.، و ادهمی، ا. (1402). تاثیر کودهای مرغی و کبوتر بر آلودگی لوبیا چیتی به نماتد غده ریشه.javanicaMeloidogyneدانش بیماریشناسی گیاهی، 13 (1)، 13-1. لوبیاچیتی با داشتنمقدار قابل توجهی پروتیین سهم مهمی در زندگی بشر دارد. نماتدهای غده ریشه (گونه های Meloidogyne) سالانهخسارت زیادی به مزرعه های حبوبات وارد میکنند. استفاده از کودهای شیمیایی منجر به عدم پایداری سیستمهای زراعی و به خطر افتادن سلامت بشر شده است و استفاده از کودهای دامی میتواند جایگزین مناسبی برای آن باشد. تأثیر نسبتهای مختلف کودهای کبوتری و مرغی بر گیاه لوبیا چیتی آلوده به نماتد M. javanicaدر شرایط گلخانه در پژوهش حاضر بررسی گردید. بدین منظور کود مرغی و کبوتری پوسیده شده به صورت جداگانه در سه نسبت وزن به وزن1، 2 و 3 درصد در گلدانهای 5/1 کیلوگرمی با خاک سترون مخلوط شد. بذور لوبیا چیتی در گلدانها کشت و گیاهچهها تا زمان پایان آزمایش در زمان مورد نیاز آبیاری و کوددهی شدند. گیاهچهها در مرحله چهار برگی با 4000 تخم نماتد M. javanica مایهزنی شدند. گیاهان بعد از گذشت 60 روز برداشت و شاخصهای رویشی گیاه و جمعیتی نماتد مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار انجام گرفت.نتایج نشان داد که استفاده از کود مرغی با نسبت 2 % وزن به وزن به عنوان بهترین تیمار آزمایش، باعث افزایش طول، وزن تر و خشک شاخساره و وزن تر ریشه در گیاهان آلوده به نماتدM. javanicaو همچنین باعث کاهش تعداد گال، کیسه تخم و تعداد تخم در سیستم ریشه، تعداد لارو سن دوم در خاک و فاکتور تولیدمثلی نسبت به گیاهان آلوده شاهد (بدون تیمار با کود) شد. یافته های این پژوهش نشان داد که استفاده از کود مرغی در مقایسه با کود کبوتر تأثیر بهتری بر کاهش خسارت نماتدjavanicaM.در گیاه لوبیا چیتی دارد.
فرشته دهقانی، حبیب الله چادگانی، محمد عبداللهی، رسول رضائی، جلد 14، شماره 2 - ( 2-1404 )
چکیده
اسید دی ال-بتا-آمینو-ان-بوتیریک (BABA) با فعالسازی سازوکارهای طبیعی دفاعی، باعث القای مقاومت در گیاهان علیه نماتدهای ریشهگرهی می شود. این مطالعه به منظور بررسی تأثیر BABA در گیاه بامیه (Abelmoschus esculentus) نسبت به Meloidogne javanica در شرایط گلخانه ای انجام شده است. بذر بامیه رقمClemson Spineless در گلدانهای پلاستیکی یک کیلوگرمی کشت و در دمای 3 ± 27 درجه سانتیگراد و 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی نگهداری شد. برگ گیاهچهها در مرحله چهار برگی، با BABA در غلظتهای صفر (شاهد بدون القاگر)، 5/0، 1 و 2 میلیمولارمحلولپاشی گردید. بعد از گذشت 24 ساعت، جمعیتهای اولیه صفر 1، 2، 4 و 8 لارو سن دو نماتد در گرم خاک به گیاهان مایهزنی شدند. شصت روز پس از مایهزنی نماتد گیاهان برداشت و شاخصهای رشدی گیاه و تولیدمثل نماتد بررسی شدند. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت BABA، شاخصهای رویشی گیاه افزایش و جمعیت نماتد در ریشه کاهش یافت. در گیاهان تیمار شده با 2 میلیمولار BABA و مایهزنی شده با هشت، چهار، دو و یک نماتد در گرم خاک، بهترتیب، میانگین طول شاخساره در مقایسه شاهد 9/43، 1/45، 5/32 و 2/32 درصد، میانگین وزن تر شاخساره 37، 2/38، 69 و 5/61 درصد و وزن خشک شاخساره 5/23، 5/24، 4/37 و 7/39 درصد افزایش و فاکتور تولیدمثل نماتد به ترتیب 1/25، 9/25، 1/14 و 4/38 درصد کاهش یافت. این مطالعه نشان داد که کاربرد BABA باعث بهبود شاخصهای رویشی گیاهان بامیه آلوده به نماتد M. javanica میشود. اگرچه BABA در بالاترین سطح جمعیت نماتد تأثیر معنیداری بر فاکتور تولیدمثل نداشت، اما همه غلظتها رشد گیاه را حتی در جمعیت بالای نماتد بهبود بخشیدند. محلول پاشی بوته های بامیه آلوده به سطوح مختلف جمعیتی نماتد M. javanica با 2 میلیمولار BABA باعث افزایش مقاومت آنها در شرایط گلخانه میگردد.
