میردریکوند م، درویش‌نیا م، بازگیر ع، پاکباز س (1399) معرفی گونه‌های Fusarium همراه طوقه و ریشه کانولا در استان لرستان ایران. دانش بیماری‌شناسی گیاهی 10(1): 75-64.
Doi: 10.2982/PPS.10.1.64.
مقدمه: کانولا یکی از گیاهان روغنی مهم در جهان است. گونه‌های Fusarium میتوانند باعث پوسیدگی ریشه و طوقه کانولا شوند. مواد و روش‌ها: به‌منظور شناسایی گونه‌های Fusarium همـراه کانولا، در طول فصل زراعی سال 1397 از ریشـه و طوقـه گیـاهان آلوده و مشکوک به آلودگی از مزرعههای کانولا حومه شهرستان‌های استان لرستان نمونه‌برداری صورت گرفت. نمونه‌ها به آزمایشگاه منتقل شده و عوامل مولد بیماری، با استفاده از محـیط کشـت‌های اختصاصی و عمومی جداسازی و خالص‌سازی و سپس با استفاده از کلیدهای معتبر شناسایی شدند. یافته‌ها: از نمونـه‌هـای جمـع‌آوری شــده، در مجموع 88 جدایــه به دســت آمــد کــه بر اســاس مشخصــات ریخــتشناختـی شش گونه شامل:Fusarium acuminatum، F. culmorum، diversisporumF.،F. oxysporum، F. sambucinumو F. solaniشناسایی شدند و گونه F. culmorum با 21 جدایه (86/23 درصد)و F. solani با 7 جدایه (95/7 درصد) به ترتیب بیش‌ترین وکم‌ترین درصد فراوانی را داشتند. نتیجه‌گیری: کانولا برای نخستین بار به عنوان میزبان جدیدی برای F. diversisporum و F. sambucinum در ایران گزارش می‌شود.
کلزا یکی از گیاهان روغنی مهم در جهان است که به‌دلیل توانایی تولید زیاد محصول در واحد سطح ، کشت آن در سه دهه اخیر در بیشتر کشورها از جمله ایران توسعه یافته است . بعضی از قارچهای خاکزی میتوانند باعث پوسیدگی ریشه این گیاه شوند. این پژوهش با هدف شناسایی قارچهای همراه با ریشه و طوقه بوته‌های بیمار مزرعههای کلزا در استان لرستان در غرب ایران انجام شد. طی سال زراعی ۱۴۰۲–۱۴۰۳، ۶۱ نمونه از ریشه و طوقه بوته¬های بیمار کلزا از شهرستان‌های معمولان، خرمآباد، سلسله دراستان لرستان جمع‌آوری شدند. قارچها با استفاده از محیط‌های کشت اختصاصی جداسازی و خالص‌سازی شده و ویژگی‌های ریختی آنها مطالعه و توالی نواحی ژنومی ITS و TEF-1α آنها تعیین و قرابت آنها با سایر گونه‌های هر جنس تعیین شدند. چهار قارچ براساس مطالعه خصوصیات ریختی و فیلوژنتیکی آنها همراه با ریشه و طوقه بیمار کلزا در این منطقه به اسامی Fusarium clavum ، Bipolaris coffeana ، Alternaria alternata ، Alternaria tenuissima شناسایی شدند. قارچ F. clavum به عنوان عامل پوسیدگی ریشه و طوقه کلزا در ایران گزارش شده است. قارچ B. coffeana برای نخستین‌بار از کلزا در این لرستان گزارش می‌شود. نتایج این مطالعه، نشان می‌دهد که ترکیب روشهای ریخت‌شناسی و تعیین توالی نواحی ژنتیکی ITS و TEF-1α، دقت بالایی برای شناسایی گونه‌های Alternaria، Fusarium و Bipolaris دارند. خصوصیات ریختی این قارچها شرح داده شده و میزان قرابت ژنتیکی آنها با سایر گونه‌های هر جنس نشان داده شده است. این پژوهش ضرورت پایش مستمر عوامل بیماری‌زای خاکزی در مزرعههای کلزا برای مدیریت به موقع آنها نشان می‌دهد.
