طاهری ه، بازگیر ع (1400)نقش اتوفاژی درحفاظت گیاهان در برابر بیمارگرها. دانش بیماریشناسی گیاهی 11(1):133-145. Doi: 10.2982/PPS.11.1.133.
اتوفاژی به عنوان یک مکانیسم مهم سلولی نقش مهمی در فرآیند رشد و نمو و برهمکنش گیاه با بیمارگرهایی نظیر قارچها، باکتریها و ویروسهای گیاهی دارد. اتوفاژی از طریق مهار مرگ برنامه ریزی شده سلولی با ایمنی و مقاومت به بیماریها مرتبط است و به عنوان یکی از اجزای مهم دفاعی در گیاهان شناخته شده است. اتوفاژی همچنین به صورت انتخابی از طریق برهمکنشهای اختصاصی به حذف بیمارگرها کمک می کند. تعدادی از بیمارگرها توانایی مقابله یا فرار از اتوفاژی را کسب نمودهاند و آن را جهت توسعه بیماری به کار میگیرند. حال آن که تعدادی دیگر از بیمارگرها نیز از سیستم اتوفاژی به عنوان فاکتور بیماریزایی خود استفاده میکنند. بنابراین درک فرآیندهای سلولی نظیر واکنشهای مرتبط با ژنهای اتوفاژی در مطالعه فیزیولوژی بیماریشناسی و ایمنی گیاه بسیار مهم است. نقش اتوفاژی در سیستم ایمنی و پاسخ دفاعی گیاه به بیمارگرها در این مقاله شرح داده شده است.
نماتد سیستی غلات یکی از عوامل تهدید کننده تولید گندم در جهان مخصوصاً در شرایط دیم است. یکصد و پنجاه نمونه خاک و ریشه بطور تصادفی طی سالهای 1396-1399، ازمزرعه های گندم استان کهگیلویه و بویراحمد، همراه با ثبت مختصات جغرافیایی محل نمونه برداری، جمع آوری گردید. شناسایی گونه نماتدهای سیستی بر اساس مشخصات ریخت شناسی، ریخت سنجی و مولکولی انجام پذیرفت. از مجموع نمونههای خاک جمع آوری شده از مزرعه های گندم دیم و آبی استان ،42 نمونه خاک (56 درصد) حاوی سیست نماتد سیستی غلات Heterodera filipjevi بودند. درصد آلودگی مزرعه های گندم دیم و آبی استان به ترتیب 55 و 6/57 با میانگین6/2 تخم و لاروسن دوم در گرم خاک برآورد گردید. حداقل جمعیت شمارش شده به میزان 5/0 تخم و لارو سن دوم H. filipjevi در گرم خاک مربوط به روستاهای تلخسرو شهرستان بویر احمد بود. حداکثر جمعیت شمارش شده به میزان 7/13 تخم و لارو سن دوم H. filipjevi در گرم خاک مربوط به یکی از نمونههای خاک جمع آوری شده از رقم دیم دهدشت و از روستای لیراب شهرستان باشت بود. همچنین میانگین جمعیت تخم و لارو سن دوم به تفکیک مزرعه های گندم دیم و آبی آلوده به گونه مذکور در کل شهرستانهای استان به ترتیب 6/2 و 51/2 تخم و لارو سن دوم در گرم خاک برآورد شد. در مجموع مزرعه های دیم و آبی گندم به تفکیک شهرستانها، بیشترین وکمترین میانگین جمعیت به ترتیب با 9/4 و 18/1 تخم و لارو سن دوم گونه H. filipjevi متعلق به شهرستان های باشت و گچساران بود.