دانش بیماری شناسی گیاهی

نقش قارچ‌های میکوریز آربوسکولار در مدیریت بیماری‌های گیاهی

مهدی صدروی

صدروی، م. 1390. نقش قارچهای میکوریز آربوسکولار در مدیریت بیماریهای گیاهی. دانش بیماریشناسی گیاهی 1(1) : 13-1.

قارچ های میکوریز آربوسکولار، همزیست ریشه 80% گیاهان، از جمله اغلب گیاهان زراعی و درختان میوه هستند. آن ها ضمن استقرار درون بافت ریشه و تولید آربوسکول درون سلول های پوست داخلی آن، شبکه ظریف ریسه های خارج ریشه ای نیز تولید می کنند. این قارچ ها با افزایش جذب آب و عناصر غذایی برای گیاهان، تغییر در مواد شیمیایی بافت های گیاهی، رقابت با بیمارگرها برای محل استقرار و مواد غذایی، تغییر در ساختار ریشه ، کاستن از تنش های محیطی و افزایش جمعیت باکتری های مفید خاک به مدیریت بیماری های قارچی، شبه قارچی، نماتدی، باکتریایی، فیتوپلاسمایی و فیزیولوژیک گیاهان کمک می نمایند. جمع آوری، شناسایی، خالص سازی ، تکثیر و تلقیح این قارچ ها به گیاهان می تواند مصرف کودها و سموم شیمیایی را کاهش دهد.

کاربرد بومادران، زیتون تلخ و چریش در مبارزه با نماتد غده ریشه Meloidogyne incognita

عباس صلاحی اردکانی

صلاحی اردکانی، ع. و حسینی نژاد، س. ع. 1390. کاربرد بومادران، زیتون تلخ و چریش در مبارزه با نماتد غده ریشه Meloidogyne incognita . دانش بیماری شناسی گیاهی 1(1): 26-14.

استفاده از سموم شیمیایی برای مبارزه با نماتدهای انگل گیاهی، علاوه بر صرف هزینه زیاد، می تواند باعث باقی ماندن آن ها در محصول، از بین رفتن دشمنان طبیعی نماتدها و آلودگی محیط زیست شود. بر اساس پژوهش های انجام شده روغن، عصاره و پودر مغز بذر و کنجاله چریش، عصاره و پودر بذر کامل زیتون تلخ، عصاره و پودر قسمت های هوایی بومادران باعث مرگ لاروهای سن دوم نماتد مولد غده ریشه گیاهان Meloidogyne incognita می شوند. تاثیر این مواد گیاهی بر مرگ و میر این نماتد در مقایسه با شاهد بیمار، از نظر آماری و در سطح 1 درصد اختلاف معنی دار دارند. با کاربرد این مواد گیاهی می توان مصرف سموم شیمیایی و خطرات استفاده از آن ها، را کاهش داد.

بیماری لکه‌ برگی و نکروز باکتریایی موز

مجید امانی

امانی، م.، حسن زاده، ن. و رضائی، س. 1390. بیماری لکه برگی و نکروز باکتریایی موز. دانش بیماری شناسی گیاهی 1(1): 33-27.

موز یکی از میوه های مهم مناطق گرم و مرطوب است، که در زیر پوشش پلاستیک در استان های مازندران و گلستان پرورش داده می شود. از این استان ها بیماری لکه برگی و نکروز باکتریایی موز گزارش شده است. نشانه های این بیماری لکه های نکروزه روی برگ های مرکزی و جوان درخت است، که با گسترش آن ها و پوسیدگی کامل برگ های آلوده، رشد و تولید محصول گیاه متوقف می شوند. عامل بیماری باکتری Xanthomonas campestris pv. musacearum ، با کلنی زرد لعاب دار، گرم منفی، غیرفلورسانت، اکسیداز منفی و کاتالاز مثبت است. بیماری-زایی باکتری با مایه زنی آن روی برگ های موز قابل اثبات است. نشانه های کامل بیماری، روش های نمونه برداری، جداسازی و اثبات بیماری زایی باکتری و مدیریت بیماری شرح داده شده اند.

نقش گونه‌های Trichoderma در افزایش رشد گیاهان

میر معصوم عراقی

عراقی، م. م. 1390. نقش گونه هایTrichoderma در افزایش رشد گیاهان. دانش بیماری شناسی گیاهی 1(1): 42-34.

در دهه های اخیر، با افزایش جمعیت دنیا، تقاضای روز افزون مواد غذایی و اهمیت حفظ سلامت محیط زیست باعث گردیده تا محققین به استفاده از ریزجانداران برای افزایش میزان محصول در واحد سطح بیش از گذشته توجه نمایند. برخی گونه های Trichoderma به عنوان محرک رشد گیاهان شناخته شده اند. گونه های Trichoderma با استقرار و هاگ زایی فراوان در محیط خاک و به ویژه اطراف ریشه اغلب گیاهان زراعی، سبزی، صیفی و زینتی نه تنها باعث کاهش عوامل بیماری زا در خاک می شوند، بلکه با مکانیسم های بیوشیمیایی باعث تحریک به رشد اندام های زیرزمینی یا هوایی این گیاهان می گردند. با توجه به این که گونه های متعدد Trichoderma در سال های اخیر از خاک های داخل کشور جداسازی و معرفی شده اند، اهمیت انجام پژوهش های بیشتر در مورد اثر آن ها در افزایش رشد گیاهان بیش از گذشته نمایان می شود.

کـاربرد شبه‌قارچ Pythium oligandrum به عنوان یک قارچ‌کش زیستی

رضا مستوفی زاده قلمفرسا

میرسلیمانی، ز. و مستوفی زاده قلم فرسا، ر. 1390. کـاربرد شبه قارچ Pythium oligandrum به عنوان یک قارچ کش زیستی. دانش بیماری شناسی گیاهی 1(1): 52-43.

اهمیت حفاظت از گیاهان، هم زمان با نیاز به افزایش تولید محصولات کشاورزی با کیفیت مناسب، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. جستجو برای یافتن ریزجانداران مناسب و کاربردی برای مبارزه زیستی، مطالعه روی نحوه‏ عمل و شرایط بهینه استفاده از آن‏ها، برای مدیریت موفق بیماری های گیاهی ضروری است. یکی از این ریزجانداران، شبه قارچ Pythium oligandrum است، که قادر به زندگی پوده رستی در خاک می باشد و دارای خاصیت تعارضی و فراانگلی روی تعدادی از بیمارگرهای خاک زاد است. این شبه قارچ روی 12 گونه از گیاهان زراعی، متعلق به شش تیره بیماری زا نیست و تنها در سطح ریشه‏ آن ها حضور دارد. آن که برای مبارزه با طیف وسیعی از بیمارگرهای گیاهان زراعی استفاده شده، اثر معنی داری روی تحریک رشد گیاهان نیز دارد و در نتیجه می تواند سبب افزایش محصول نیز گردد

روش تعیین باقی‌مانده قارچ‌کش مانکوزب در میوه خیار

صفر علی مهدیان

مهدیان، ص. ع.، کاظمی، س. ی. و امیری، ب. 1390. روش تعیین باقی مانده قارچ کش مانکوزب در میوه خیار. دانش بیماری شناسی گیاهی 1(1): 62-53.

خیار در بعضی مناطق مرطوب کشور برای مبارزه با بیماری سفیدک کرکی با قارچ کش مانکوزب سم پاشی و پس از گذشت مدت زمان کوتاهی برداشت می شود. بنابراین تعیین میزان باقی مانده این قارچ کش در میوه خیار، از نظر حفظ سلامت مصرف کنندگان اهمیت دارد. مقدار باقی مانده این قارچ کش در نمونه های میوه خیار که به طور تصادفی جمع آوری می شوند، تعیین می گردد. از هر نمونه 100 گرم وزن و در دستگاه سوکسله با حلال ان- هگزان، عصاره آن استخراج می شود. میزان جذب نور با طول موج 280 نانومتر این عصاره در دستگاه اسپکتروفتومتر اندازه-گیری و در نمودار خطی، نشان دهنده رابطه بین میزان جذب نور توسط یک عصاره با رقت ماده موثره این قارچ کش موجود در آن، قرار داده می شود و مقدار باقی مانده قارچ کش مانکوزب در عصاره هر نمونه تعیین می شود. بیشینه باقی-مانده مجاز این قارچ کش 2 میلی گرم در هر کیلوگرم میوه خیار است.

معرفی پنج بیماری‌ اندام‌های هوایی فلفل‌دلمه‌ای

مهدی نصراصفهانی

نصراصفهانی، م.، کاسب، غ. و شفیع زاده، ش. 1390. معرفی پنج بیماری اندام های هوایی فلفل دلمه ای. دانش بیماری شناسی گیاهی 1(1):70- 63.

فلفل دلمه ای، یکی از گیاهانی است که با توجه به ارزش غذایی و میزان مصرف آن، اخیراً کشت آن در استان اصفهان گسترش یافته است. در طی بازدید مزارع و گلخانه های تحت کشت این گیاه در این استان، بوته های بیمار نمونه برداری و در کیسه های پلاستیکی تمیز جمع آوری و به آزمایشگاه انتقال داده شدند. بررسی نشانه های بیماری ها، جداسازی، خالص سازی و خصوصیات ریخت شناسی بیمارگرها نشان داد که 5 بیماری سفیدک کرکی، سفیدک پودری، پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه، سوختگی آلترناریایی و کپک خاکستری، که عوامل آن ها : Peronospora tabacina ،Levielulla taurica ، Sclerotinia sclerotiorum ، Alternaria alternata و Botrytis cinerea هستند، روی اندام های هوایی فلفل دلمه ای در این استان شایع می باشند. روش های نمونه برداری، جداسازی و خالص سازی بیمارگرها، نشانه های بیماری ها و خصوصیات ریخت شناسی عوامل آن ها شرح داده شده است.