دانش بیماری شناسی گیاهی

مروری بر بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته‌دار

عبداله احمدپور

احمدپور ا. 1397. مروری بر بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته دار. دانش بیماری شناسی گیاهی 7(2):13-1. DOI: 10.2982/PPS.7.2.1

لکه غربالی ناشی از Stigmina carpophila یک بیماری مهم درختان میوه هسته دار در ایران و جهان است. بیمارگر اسپورودوکیومهای با کنیدیوم بر های سمپودیال و کنیدیوم های 5-3 سلولی تولید می کند و دامنه ی میزبانی وسیعی دارد و تقریباً به تمام گونه های درختان میوه هسته دار حمله می کند. بیمارگر به صورت میسلیوم در شاخه ها یا به شکل کنیدیومها در جوانه ها، زمستانگذرانی می کند. رطوبت و دما نقش مهمی در شیوع و شدت بیماری دارند. قارچ به بافت های گیاهی به صورت مستقیم با کمک چنگک و یا غیرمستقیم از طریق روزنه ها نفوذ می کند. بیماری لکه غربالی درختان میوه هسته دار در ایران اهمیت زیادی دارد، بنابراین در این مقاله نشانه ها، مشخصات عامل، نحوه ی شیوع و روشهای مدیریت بیماری شرح داده شده اند.

بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی، بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی

عزیز باقری

باقری ع. 1397. بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی . دانش بیماری شناسی گیاهی 7(2): 21-14. DOI: 10.2982/PPS.7.2.14

بیماری شانکر باکتریایی از بیماری‏های مهم و اقتصادی گوجه‏ فرنگی است که توسط باکتری Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis ایجاد می‏شود. بوت ه های بیمار برگ های رنگ پریده، زرد و خشک و ساقه هایی با نشانه های نوارهای کم رنگ تا بی رنگ و در حالت پیشرفت شانکر دارند و پژمردگی بوته ها مشاهده می شود. کشت بذر و نشا های عاری از بیمارگر ، رعایت بهداشت گلخانه و مزرعه و مقررات قرنطینه در مناطق آلوده، آیش و تناوب با گیاهان غیر از تیره Solanaceae شخم زدن زمین پس از برداشت محصول، آبیاری قطره ای و محلول پاشی بوته های بیمار با ترکیبات مسی از راهکارهای مدیریت بیماری هستند.

مروری بر آفلاتوکسین در پسته و راهبردهای مهار آن

محمد مرادی

مرادی م. و فانی س. ر. 1397. مروری بر آفلاتوکسین در پسته و راهبردهای کاهش آن. دانش بیماری شناسی گیاهی 7(2): 33-22. DOI: 10.2982/PPS.7.2.22

آلودگی پسته به آفلاتوکسین، یک چالش بهداشتی است که ارزش اقتصادی بزرگ ترین محصول صادراتی غیرنفتی کشور را می تواند تحت تأثیر قرار دهد. این زهرابه ی بالقوه سرطان زای کبد، توسط برخی گونه های قارچ Aspergillus به ویژه Aspergillus flavus تحت شرایط ویژه، در طول مدت تشکیل میوه، در مرحله برداشت، حمل و نقل و انبارداری ممکن است تولید شود. عامل کلیدی در بروز آلودگی پسته به آفلاتوکسین، قرار گرفتن مغز پسته در معرض آلودگی قارچی در باغ است. این وضعیت با تشکیل پسته های زودخندان و آسیب های مکانیکی ناشی از عوامل زنده و غیرزنده روی می دهد. دما و رطوبت نسبی محیط و میزان رطوبت مغز پسته طی مراحل مختلف تولید و فرآوری پسته، در بروز و اشاعه آلودگی قارچی و افزایش تولید آفلاتوکسین نقش به سزایی دارند. مهار عوامل یادشده با روش های مختلف زراعی، مکانیکی، فیزیکی و بیولوژیک امکان پذیر است. احداث اصولی باغ و رعایت فواصل کاشت، یکنواختی ارقام و در مراحل بعدی، هرس، آبیاری صحیح و اصولی، تغذیه مناسب، برداشت به موقع، فرآوری و انبارداری صحیح می تواند تولید محصولی سالم، بازارپسند و ارزشمند را تضمین نماید. مهارزیستی با استفاده از سویه های غیرتوکسین زای A. flavus و مخمرها نیز راهبردی موفق در کاهش آفلاتوکسین پسته بوده است.

خصوصیات ویروس خربزه ی ارومیه (OuMV)

مینا راستگو

راستگو م. 1397. خصوصیات ویروس خربزه ی ارومیه (OuMV). دانش بیماری شناسی گیاهی 7(2): 46-34. DOI :10.2982/PPS.7.2.34

ویروس خربزه ی ارومیه یکی از عوامل بیماری موزاییک خربزه (Cucumis melo L.) در استان آذربایجان غربی و سایر نقاط ایران از جمله استانهای گیلان، فارس و البرز است. این ویروس اولین بار در سال 1978 از روی کدوییان دارای نشانه موزاییک و لکه حلقوی در ارومیه شناسایی شد. از همان ابتدای تحقیق روی این ویروس مشخص شد که ویروس دارای خصوصیات منحصر به فردی است که آن را از سایر ویروس های آلوده کننده کدوییان متمایز می کند. پیکره های ویروس تا اندازه ای باسیلی شکل هستند و دو انتهای آن ها زاویه دار است. ژنوم ویروس به صورت سه قطعه آر. ان.ای تک رشته ای با قطبیت مثبت می باشد که هر کدام یک پروتیین کد می کنند. دامنه میزبانی ویروس در طبیعت بیشتر شامل گیاهان تیره کدوییان و بادمجانیان است. ناقل طبیعی برای ویروس مشخص نشده است. ویروس خربزه ی ارومیه همراه با ویروس اپیروس گیلاس و ویروس سی کاساوا در جنس اورمیاویروس (Ourmiavirus) قرار داده شده است.

بیوسنسورها و کاربرد آن‌ها در بیماری شناسی‌گیاهی

داود کولیوند

آبادخواه م. و کولیوند د. 1397. بیوسنسورها و کاربرد آن ها در بیماری شناسی گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 7(2): 59-47. DOI:10.2982/PPS.7.2.47

پیشگیری از خسارت بیماریهای گیاهی نیازمند استفاده از ابزارهای جدید، توانمند، ساده و قابل حمل برای تشخیص سریع عوامل بیماریزا است. امروزه فناوری بیوسنسور ابزاری توانمند برای ارزیابی روش های مرسوم در علوم کشاورزی است. از ویژگی های مهم بیوسنسورها حساسیت، گزینندگی و قابل حمل بودن آن ها می باشد که برای تجزیه و تحلیل سریع ترکیبات پیچیده با مقدار کم نمونه بکار می روند. هر بیوسنسور مرکب از سه بخش عنصر زیستی، مبدل و آشکارساز است. مهم ترین کاربرد آنها در بیماری شناسی گیاهی تشخیص سریع بیمارگرهای گیاهی برای کاهش مصرف مواد شیمیایی گران قیمت و آسیب رسان به محیط زیست است. این مقاله به معرفی انواع بیوسنسورها و کاربردهای آنها در بیماری شناسی گیاهی می پردازد.

بازدارنده‌های پروتئازی و کاربرد آن‌ها بر علیه بیمارگرهای گیاهی

مهدی داوری

عرفانی م. و داوری م. 1397. بازدارنده های پروتئازی و کاربرد آن ها بر علیه بیمارگرهای گیاهی. دانش بیماری شناسی گیاهی 7(2): 72-60. DOI: 10.2982/PPS.7.2.60

پروتئازها باعث شکستن پیوندهای پپتیدی شده و مانع فعالیت پروتیینها و باعث تخریب آن ها می گردند. این مولکول ها به چهار گروه پروتئازهای سرین، سیستئین، آسپارتیک و متالوپروتئازها تقسیم می شوند. بیمارگرهای گیاهی از این مولکول ها برای بیمار نمودن گیاهان استفاده می کنند. در مقابل، گیاهان نیز موادی تولید می کنند که بازدارنده پروتئازهای بیمارگری است. مهار کننده پروتئازی سرین یکی از مهم ترین این مهارکننده ها است. این مولکول ها در سلول های گیاهی و در هنگام حمله ریزجانداران بیماریزا و ویروس ها تولید می گردند. بازدارنده های پروتئازی بر اساس تشابه توالی ژنی و ساختاری خود به خانواده های مختلفی تقسیم می شوند. با شناخت نحوه عمل این نوع مولکول ها و انتقال ژن های تولید کننده آن ها به گیاهان مهم می توان از این مواد به عنوان یک روش مبارزه زیستی با بیمارگرهای گیاهی استفاده کرد، چرا که احتمال مقاوم شدن بیمارگرها به این روش دفاعی خیلی کم است.