fa بررسی ساختار و تنوع گونه‌های چوبی در رویشگاه بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl)، مطالعه موردی: منطقه دشتک، یاسوج، غرب ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify "><span dir="RTL">پیدایش پوشش گیاهی، حاصل کنش متقابل بین عناصر رویشی و عوامل </span><span dir="RTL">اکولوژیک مختلفی است که در شکل‌گیری، پایداری و تنوع پوشش گیاهی نقش دارند.</span><span dir="RTL"> این مطالعه با هدف بررسی </span><span dir="RTL">تأثیر جهت جغرافیایی بر</span> <span dir="RTL">ساختار و تنوع گونه‌های چوبی در رویشگاه‌های بلوط ایرانی </span><span dir="RTL">در منطقه دشتک استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شد. ابتدا رویشگاه مورد نظر در هر یک از دامنه‌های شمال شرقی و جنوب غربی به سه طبقه ارتفاع از سطح دریا (2200 تا 2400 متر) تقسیم و در نهایت در هر یک از طبقات سه قطعه نمونه، هر یک با مساحت 2500 مترمربع به روش انتخابی پیاده شد. </span><span dir="RTL">در مجموع 5 گونه درختی شامل بلوط ایرانی، زالزالک زرد، بنه، شن و بادام تلخ و سه گونه درختچه‌ای شامل خشک، ارژن و راناس شناسایی شدند. در لایه درختی و تجدیدحیات بیشترین مقدار از مجموع سطح مقطع برابر سینه درختان </span><span dir="RTL">و میانگین تعداد تجدیدحیات در هکتار </span><span dir="RTL">به گونه بلوط ایرانی در جهت جنوب غربی تعلق داشت. </span><span dir="RTL">نتایج بررسی شاخص‌های تنوع در لایه درختی نشان داد که میانگین شاخص‌های تنوع شانون- وینر، یکنواختی اسمیت- ویلسون و غنای گونه‌ای در جهت جنوب غربی بالاتر از جهت شمال شرقی است. همچنین در لایه درختچه‌ای و تجدیدحیات، میانگین تمام شاخص‌های تنوع </span><span dir="RTL">در جهت جنوب غربی به‌طور معنی‌داری بالاتر بود.</span> <span dir="RTL">به‌طور کلی مشخص شد </span><span dir="RTL">که در شرایط مطلوب اکولوژیکی، محیطی و ساختاری، مقادیر شاخص‌های تنوع افزایش یافته است. در این راستا، </span><span dir="RTL">برای حفاظت و افزایش تنوع زیستی در منطقه، </span><span dir="RTL">پیشنهاد می‌شود تا حد امکان</span><span dir="RTL">، بهره‌برداری محلی و چرای دام محدود شود تا زمینه برای مساعد شدن شرایط رویشگاهی به‌منظور افزایش تنوع گونه‌ای فراهم شود.</span>&nbsp;</p> <p style="text-align: justify ">This study was conducted to investigate the effect of aspect on woody species structure and diversity in the Persian oak (<em>Quercus brantii </em>Lindl.) site, Dashtak area, Kohkiloye and Boyer Ahamd province in western Iran. Measurements were carried out in 3 elevation classes range from 2200 m to 2400 m a.s.l. Then, three sampling plots with area of 2500- m² were selected in each elevation class. In total, five tree species, including <em>Quercus brantii</em>, <em>Crataegusdavisii</em><em>, Pistacia atlantica</em>. Subsp. mutica, <em>Lonicera nummulariifolia</em> and <em>Amygdalus communis</em>and three shrub species such as <em>Cerasus microcarpa</em>, <em>Amygdalus</em><em> orientalis</em> and <em>Daphne mucronata</em> were identified in the study area. In regeneration and tree layers the sum of basal area and average of regeneration&#39;s density was higher in southwestern aspect and belonged to <em>Quercus brantii</em>. The results of diversity indices in the tree layer indicated that the average of H^&rsquo; (Shannon-Wiener index), E_var (Smith-Wilson index) and species richness were higher in southwestern aspect than in the northeastern aspects. In addition, the values of all diversity, evenness and richness indices were significantly higher in southwestern aspect the in shrub and regeneration layers. In general, the results indicated that the diversity indices increased under favorable conditions of ecological, environmental and structural factors. Furthermore, livestock access and exploitation of local people should be restricted off, providing favorable conditions in order to increase the diversity of species.</p> بلوط ایرانی, تنوع گیاهی, جهت جغرافیایی, زاگرس, یاسوج Quercus brantii Lindl., Plant diversity, Aspect, Zagros, Yasouj 1 17 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-152-1&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Pourbabaei حسن پوربابائی Hpourbabaei@gmail.com 1003194753284600666 1003194753284600666 Yes Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, Someh Sara, Iran گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران rasoul cheraghi رسول چراغی cheraghirasoul@yahoo.com 1003194753284600667 1003194753284600667 No University of Guilan دانشگاه گیلان sepide sadat ebrahimi سپیده سادات ابراهیمی sepid6638@yahoo.com 1003194753284600668 1003194753284600668 No University of Guilan دانشگاه گیلان