fa تأثیر برخی عوامل محیطی بر زادآوری طبیعی گونه‌های درختی و درختچه‌ای در جنگل‌های زاگرس (مطالعه موردی: جنگل‌های منطقه بایه، استان ایلام) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify ">زادآوری طبیعی مهم‌ترین اصل در حفظ و استمرار پوشش گیاهی هر منطقه بوده و انجام تحقیقات در این زمینه و ارتباط آن با عوامل محیطی می‌تواند راهگشای مناسبی در جهت مدیریت بهتر جنگل‌ها باشد. بدین منظور این تحقیق با هدف بررسی اثر عوامل فیزیوگرافی و خاک بر زادآوری طبیعی گونه‌های درختی و درختچه‌ای در جنگل‌های منطقه کوه بایه در شهرستان ایوان واقع در استان ایلام انجام پذیرفت. با پیاده کردن تعداد 27 پلات به روش تصادفی سیستماتیک منظم با مساحت 900 مترمربع در منطقه، عوامل محیطی (فیزیوگرافی و خاک) و تعداد زادآوری طبیعی مورد مطالعه و اندازه‌گیری قرار گرفت. نتایج آنالیز همبستگی نشان داد که گونه آلبالوی وحشی با مواد آلی و کلسیم خاک همبستگی مثبت و با شوری خاک (<span dir="LTR">EC</span>) دارای همبستگی منفی است. گونه کیکم (<em><span dir="LTR">Acer monspessulanum</span></em>) با درصد رس همبستگی منفی و گونه تنگرس با درصد سیلت دارای همبستگی مثبت است، در صورتی که بین بقیه گونه‌ها با سایر عوامل خاکی همبستگی معنی‌داری دیده نشد. نتایج آشکار ساخت که فراوانی زادآوری گونه‌های زالزالک <span dir="LTR">(<em>Crataegus pontica</em>)</span> و تنگرس (<em><span dir="LTR">Amygdalus lycioides</span></em>) با افزایش ارتفاع از سطح دریا دارای همبستگی منفی است، در حالی که شیب اثر معنی‌داری بر زادآوری گونه‌ها ندارد. جهت دامنه تنها با تعداد زادآوری گونه آلبالوی وحشی <em><span dir="LTR">Cerasus microcarpa</span></em><span dir="LTR">)</span>) دارای ارتباط معنی‌دار است و زادآوری این گونه در جهت‌های شرقی و شمال غربی بیشتر از سایر دامنه‌هاست.</p> <p style="text-align: justify ">Natural regeneration is the most important principle to maintain and sustain of vegetation in each region, therefore, doing the research about the relationship between natural regeneration and environmental factors can be useful for conducting a better management in these regions.Therefore, this study aimed to investigate the effects of physiographic factors and soil parameters on natural regeneration of trees and shrubs species in the forest of Baye Mountain in Eyvan city, Ilam province. Using systematic random sampling, 27 plots were implemented in the area with a total area of 900 square meters. Then environmental factors (physiographic and soil) and the number of natural regeneration were studied and measured. Correlation analysis showed that <em>Cerasus microcarpa</em> regeneration had positive correlation with OM and Ca and negative with EC. Regeneration of <em>Acer monspessulanum </em>L. had negative correlation with clay, and <em>Amygdalus lycioides</em> regeneration had positive correlation with silt, while there was no significant correlation between other species and other soil factors. The results showed that elevation had significant effects on natural regeneration of <em>Cratagus pontica</em> and <em>Amygdalus lycioides</em>, while the slope of gradient hadn&#39;t any significant effect on regeneration. Only, aspect had significant effects on <em>Cerasus microcarpa</em> regeneration, and regeneration of this species in the eastern and northwestern direction was more than other aspects.</p> <p></p> ارتفاع از سطح دریا, جهت جغرافیایی, خاک, زادآوری طبیعی, شیب, شهرستان ایوان Elevation, Aspect, Soil, Natural regeneration, Slope, Eyvancounty 93 104 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-55-1&slc_lang=fa&sid=1 Hojat alah Omidi حجت الله امیدی omidihojat@yahoo.com 1003194753284600680 1003194753284600680 No جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران javad mirzaei جواد میرزایی mirzaei.javad@gmail.com 1003194753284600681 1003194753284600681 Yes Department of Forest Science, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam, Iran گروه علوم جنگل، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران