fa اثر تک‌درختان پده بر ماکروفون خاک در جنگل‌های حاشیه رودخانه تخصصي Special پژوهشي Research در بوم‌سازگان‌های جنگلی به‌خصوص حاشیه رودخانه، تک‌درختان تأثیر مهمی بر ماکروفون خاک دارند. این تحقیق جهت بررسی اثر درختان پده بر ماکروفون خاک در جنگل‌های حاشیه رودخانه کارون در نزدیکی شوشتر انجام گرفت. نمونه‌برداری ماکروفون خاک در اواسط آبان 1391 صورت گرفت. ماکروفون خاک زیر تاج درختان (در3 طبقه قطری تاج) روی ترانسکت‌های موازی به فواصل 100 متر از یکدیگر و در حاشیه رودخانه نمونه‌برداری شد. ماکروفون خاک در قطعات نمونه 50 سانتی‌متر×50 سانتی‌متر به عمق 10 سانتی‌متر به روش دستی جمع‌آوری شد و تا سطح خانواده شناسایی و شمارش گردید. درمجموع 342 قطعه ‌نمونه برداشت شد. نتایج همبستگی نشان داد که بین فاصله از مرکز تاج درخت با ماکروفون خاک همبستگی منفی وجود دارد که در مورد درختان با تاج بزرگ‌تر بیشتر بود. همچنین نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اندازه قطر تاج تأثیر معنی‌داری به‌جز در مورد یک‌نواختی بر سایر پارامترهای تنوع ماکروفون خاک ندارد. همبستگی بین فاصله از رودخانه با ماکروفون خاک نشان داد که فراوانی، تنوع و غنای ماکروفون در فواصل دورتر از رودخانه بیشتر است ولی یک‌نواختی ماکروفون در نزدیکی رودخانه بیشتر است. به‌طورکلی باید گفت که تک‌درختان پده بر حضور ماکروفون خاک مؤثر بودند، البته تأثیر فاصله از رودخانه بیشتر از اندازه قطر تاج درختان بود. In forest ecosystems espcially riparian ones, individual trees have important effects on soil macrofauna. This research was conducted to study the effect of Populuseuphratica on soil macrofauna in Karoon River Side Forest near Shooshtar. Soil macrofauna were sampled in November 2012. Soil macrofauna under tree crown (in three crown diameter category) on parallel transects with 100 m distance from the river and eachother was sampled. Soil macrofauna in 50 cm× 50 cm plots upto 10 cm depth were hand sorted and identified to family level. Totally 342 plots were sampled. The results of correlation showed that there were negetive relationship between distance to tree crown center and soil macrofauna and this relationship was higher in the case of trees with lager crown. The results of ANOVA also showed that the crown diameter size did not have significant effect on soil macrofauna except on soil macrofauna evenness with low significant level. The correlation of distance to river with soil macrofauna showed higher abondance, richness and diversity in farther distances to the river while evenness were higher near the river. Totally it should be saied that indvidual P. euphratica wereeffective on soil macrofauna and it also should be considered the distance from riverside had massive influence on crown diamere. پده, تاج درخت, تنوع زیستی, غنا, فاصله از رودخانه Populus euphratica, Tree crown, Biodiversity, Richness, Distance from the River 51 66 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-53-1&slc_lang=fa&sid=1 Kobra Sabzi کبری سبزی K_sabzi91@yahoo.com 1003194753284600205 1003194753284600205 No دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهبان Ehsan Sayad احسان صیاد ehsansaiad@yahoo.com 1003194753284600206 1003194753284600206 Yes دانشگاه رازی Hamid Taleshi حمید طالشی h_talesh@yahoo.com 1003194753284600207 1003194753284600207 No دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهبان Reza Basiri رضا بصیری basiri52@yahoo.com 1003194753284600208 1003194753284600208 No دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهبان