fa ارزیابی بوم‌شناختی پروژه‌های آبخیزداری بر اساس ترکیب پوشش گیاهی و خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک (مطالعه موردی شهرستان ایوان، استان ایلام) تخصصي Special پژوهشي Research با این‌که اجرای پروژه‌های آبخیزداری در سطح گسترده در کشور دارای سابقه طولانی است، اما ارزیابی کمّی این پروژه‌ها چندان موردتوجه قرار نگرفته است. در این مطالعه اثر پروژه‌های آبخیزداری حوزه کلان ایوان در استان ایلام، از دیدگاه اکولوژیکی (ترکیب پوشش گیاهی در رابطه با خصوصیات ادافیکی) مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، چهار وضعیت حوزه: (A) منطقۀ اجرای پروژه 5 سال بعد از اجرا در سال 89‌، (B) منطقه شاهد در سال 84، (C) منطقه شاهد در سال 89 و (D) منطقه A قبل از اجرای طرح در سال 1384 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که گونه‌های گیاهی در 4 حالت مورد بررسی بر اساس آنالیز CCA در دو گروه مشخص قرار دارند. گونه‌های گروه A، B و C اکثراً گونه‌های چندساله و جزو گونه‌های مراحل کلیماکس بودند. نتایج نشان داد که باگذشت 5 سال از اجرای طرح آبخیزداری انطباق و شباهت فلورستیکی بین منطقه طرح با منطقه شاهد ایجاد شده است. این در حالی است که نتایج نشان داد بین ترکیب گیاهی و میزان عناصر غذایی و درصد رطوبت اشباع منطقۀ قبل از اجرای طرح و پس از اجرای طرح اختلاف آشکاری وجود دارد. نتایج تجزیه واریانس یک‌طرفه نیز نشان داد که بین 4 حالت مورد بررسی از نظر تنوع و غنا اختلاف معنی‌داری وجود دارد. نتایج مقایسه میانگین‌های تنوع و غنا نشان داد که اجرای طرح آبخیزداری سبب افزایش تنوع و غنا گونه‌ای نسبت به منطقۀ بدون طرح شده است. Despite the implementation of watershed management projects over a wide area has long history in Iran, but the quantitative assessment of these projects have been neglected. In this study, the effects of watershed management project of Kalan-e-Eyvan in Ilam province from ecological point of view (the relation of vegetation composition with physicochemical soil properties) were investigated. In doing so, four status of watersheds were assessed, namely, status A (implemented area after 5 years in 2010), status B (the witness area without implementation of plan in 2005), status C (the witness area without implementation of plan in 2010) and status D (the area A before implementation of the project in 2005). The results showed that plant species in four statuses were classified into two groups based upon Canonical Correspondence Analysis (CCA) and the species in A, B and C statuses were mostly perennial classified as climax stage species. The results showed a floristic similarity between planed and control areas after 5 yearsturned out. There werea clear differences regarding to vegetation composition, nutrient and saturation percentage (SP) between the area after and before plan implementation. The results of one-way ANOVA indicated significant differences regarding to diversity and richness between four statuses. The results of Duncan-Test showed that the implementation of watershed management project has caused increasing in diversity and richness in planned areas in comparison with non-planned watershed management ones. ارزیابی اکولوژیکی, آبخیزداری, تنوع و غنای گونه‌ای, خصوصیات ادافیکی Ecological assessment, Watershed management, Species diversity and richness, Soil attributes 93 108 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-57-2&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Heydari مهدی حیدری m_heydari23@yahoo.com 1003194753284600212 1003194753284600212 No University of Ilam دانشگاه ایلام Ali Mahdavi علی مهدوی a_amoli646@yahoo.com 1003194753284600213 1003194753284600213 Yes University of Ilam دانشگاه ایلام