Journal of Forest Ecosystems Research

fa برآورد ذخیره کربن پوشش درختی در جنگل شهری (منطقه پژوهش: استان مازندران، شهرستان ساری) Estimation of Carbon Storage of Tree Cover in Urban Forest (Study area: Mazandaran Province, Sari City) تخصصي Special پژوهشي Research چکیده مبسوط مقدمه و هدف: یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد گرمایش جهانی پدیده انتشار غیرمجاز گازهای گلخانه‌ای است؛ که مهم‌ترین آنها شامل دی‌اکسیدنیتروژن (NO2)، دی‌اکسیدکربن (CO2) و متان (CH4) هستند. اما با توجه به حجم بیشتر تجمع دی‌اکسیدکربن در اتمسفر، این گاز یکی از کلیدی‌ترین گازها در پدیده گرمایش جهانی کره زمین مطرح گردیده است. بنابراین به‌منظور کاهش دی&lrm;اکسیدکربن اتمسفری و ایجاد تعادل در محتوای گازهای گلخانه&lrm;ای، کربن اتمسفر باید جذب و در شکل&lrm;های متعدد ترسیب شود. جنگل&lrm;های شهری ظرفیت بالایی در جذب دی&lrm;اکسیدکربن اتمسفری دارند و خدمات محیط زیستی بسیاری را در مناطق شهری ایجاد می&lrm;کنند. بنابراین، کسب اطلاعات درست و دقیق در این رابطه به&lrm;منظور مدیریت بهینه این جنگل&lrm;ها در افزایش ترسیب کربن لازم و ضروری است. هدف از اجرای این پژوهش برآورد مقدار ذخیره کربن جنگل شهری در شهرستان ساری، مرکز استان مازندران بود. مواد و روش&lrm;ها: در این پژوهش با استفاده از نمونه&lrm;برداری انتخابی تعداد 150 قطعه نمونه (50 قطعه نمونه در هر منطقه) برداشت شد و تلاش گردید که این قطعات نمونه در کل مناطق سه&lrm;گانه دارای پراکنش مناسبی باشند. ابتدا اطلاعات مربوط به ویژگی&lrm;های عمومی هریک از قطعات نمونه شامل ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهت اندازه&lrm;گیری و یادداشت شد. در هر قطعه نمونه، نوع گونه، قطر برابر سینه، ارتفاع و قطرهای کوچک و بزرگ تاج پوشش تمام درختان اندازه&lrm;گیری شد، همچنین تعداد هرکدام از گونه&lrm;های درختی و درختچه&lrm;ای شمارش و برداشت شد. مرکز هر قطعه نمونه و درخت اندازه&lrm;گیری شده با دستگاه GPS  ثبت و به محیط نرم&lrm;افزار GIS انتقال داده شد. پس از محاسبه ترسیب کربن درختان، رابطه قطر و ترسیب کربن با استفاده از رگرسیون خطی در نرم&lrm;افزار SPSS نسخه 21 مورد بررسی قرار گرفت. سپس نقشه پهنه&lrm;بندی ترسیب کربن در کل مناطق شهر ساری با استفاده از روش کریجینگ معمولی و در نرم&lrm;افزار GS+ تهیه شد. یافته&lrm;ها: بیشترین و کمترین مقدار ترسیب کربن درختان به&lrm;ترتیب در مناطق یک (10/31±95/60 تن در هکتار) و سه (84/3±68/13 تن در هکتار) شهر ساری مشاهده شد. تجزیه واریانس روابط قطر و ترسیب کربن نشان داد که مدل&lrm;های رگرسیون خطی و توانی معنی&lrm;دار بودند. نتایج ارزیابی مدل رگرسیون خطی (74/0R2=) و توانی (97/0R2=) نشان داد که هر دو مدل دقت بالایی در برآورد ترسیب کربن روی زمینی درختان دارند. مطابق نتایج به&lrm;دست آمده بالاترین پتانسیل ترسیب کربن در قسمت شمال شرقی و واقع در منطقه یک شهر ساری مشاهده شد. نتیجه&lrm;گیری: در این پژوهش مقدار بالای ترسیب کربن در شهر ساری مشاهده شد. می&lrm;توان دلیل اصلی بالا بودن مقدار ترسیب کربن در شهر ساری را ناشی از این بیان کرد بیشتر درختان در فضای سبز شهر ساری را درختان چنار کنهسال تشکیل می&lrm;دهد. دلیل بالا بودن میزان ترسیب کربن درخت چنار بالا بودن چگالی چوب آن نسبت به سایر درختان است. به&lrm;طور کلی درختان جوان میزان و سرعت ترسیب کربن بیشتری نسبت به درختان مسن دارند اما درختان مسن نیز کربن را به&lrm;میزان بیشتری و مدت زمان طولانی&lrm;تری ترسیب می&lrm;کنند. کسب نتایج در مورد اینکه درختان شهر ساری ظرفیت جذب 200 تن کربن در هر هکتار را دارند، قابل توجه و امیدوارکننده است. اولویت دادن به حفظ و رشد درختان بزرگتر و مسن&lrm;تر در محیط&lrm;های شهری ممکن است نتایج قابل&lrm;توجهی برای ترسیب کربن به&lrm;همراه داشته باشد. در عین حال بررسی پویایی زمانی ترسیب کربن، ترکیب سایر متغیرهای محیطی، یا اصلاح تفکیک مکانی تجزیه و تحلیل می&lrm;تواند دقت تخمین ترسیب کربن را بیشتر افزایش دهد. بنابراین کسب اطلاعات بیشتر در این راستا لازم و ضروری می&lrm;باشد.   Extended Abstract Background and Objectives: One of the most important factors of global warming is the phenomenon of illegal emission of greenhouse gases; The most important of which are nitrogen dioxide (NO2), carbon dioxide (CO2), and methane (CH4). However, due to the large amount of carbon dioxide accumulation in the atmosphere, this gas is one of the key gases in the phenomenon of global warming. Therefore, to reduce atmospheric carbon dioxide and balance the content of greenhouse gases, atmospheric carbon must be absorbed and deposited in various forms. Urban forests have a high capacity to absorb atmospheric carbon dioxide and provide many environmental services in urban areas. Therefore, it is necessary to obtain correct and accurate information in this regard to optimally manage these forests in increasing carbon sequestration. This research aimed to estimate the amount of carbon stock of the urban forest in Sari City, the capital of Mazandaran province. Materials and methods: This research Using selective sampling, 150 samples were taken (50 samples in each region) and an effort was made to distribute these samples in the three regions. First, the information related to the general characteristics of each of the samples, including the height above sea level, the slope, and the direction of measurement, were recorded. In each sample plot, species type, breast diameter, height, and small and large crown diameters of all trees were measured, and the number of each tree and shrub species was counted and harvested. The center of each sample and measured tree was recorded with a GPS device and transferred to the GIS software environment. After calculating the carbon sequestration of trees, the relationship between diameter and carbon sequestration was investigated using linear regression in SPSS software version 21. Then, a carbon sequestration zoning map was prepared in all areas of Sari using the conventional kriging method and in GS+ software. Results: The highest and lowest amount of carbon sequestration of trees was observed in areas one (60.95 ± 31.10 tons per hectare) and three (13.68 ± 3.84 tons per hectare) of Sari city, respectively. Variance analysis of diameter and carbon deposition relationships showed that linear and power regression models were significant. The evaluation results of the linear regression model (R2=0.74) and power (R2=0.97) showed that both models are highly accurate in estimating carbon deposition on the ground of trees. According to the results, the highest potential of carbon sequestration was observed in the northeastern part and located in an area of Sari. Conclusion: In this research, a high amount of carbon sequestration was observed in the city of Sari. It can be said that the main reason for the high amount of carbon deposition in Sari city is that, most of the trees in the green space of Sari city are old plane trees The reason for the high level of carbon deposition of the plantain tree is the high density of its wood compared to other trees. In general, young trees have a higher amount and speed of carbon deposition than old trees, but old trees also deposit carbon in a larger amount and for a longer period. Obtaining the results that the trees of Sari city can absorb 200 tons of carbon per hectare is remarkable and promising. Prioritizing the preservation and growth of larger and older trees in urban environments may have significant results for carbon sequestration. At the same time, examining the temporal dynamics of carbon sequestration, combining other environmental variables, or modifying the spatial resolution of the analysis can further increase the accuracy of carbon sequestration estimation. Therefore, obtaining more information in this direction is necessary and necessary.   ترسیب کربن, جنگلداری شهری, گرمایش جهان Carbon Sequestration, Global Warming, Urban Forestry 37 26 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-273-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Fazeli الهام فاضلی Fazelielham66@yahoo.com 10031947532846001653 10031947532846001653 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ASGHAR FALLAH اصغر فلاح fallaha2007@yahoo.com 10031947532846001654 10031947532846001654 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری MORTEZA SHABANI مرتضی شعبانی shabani@sanru.ac.ir 10031947532846001655 10031947532846001655 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری MAHYA TAFAZOLI محیا تفضلی mahya_tafazoli@yahoo.com 10031947532846001656 10031947532846001656 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری