fa تحلیل مدل‌های پارامتریک تنوع ‌گونه‌ای جنگل‌های حاشیه رودخانه‌ای در مارون بهبهان تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><strong><span style="font-size:12.0pt">سابقه و هدف:</span></strong> <span style="font-size:12.0pt">بوم‌شناسی‌گیاهی، مطالعه علمی اثرات متقابل گیاهان با عوامل محیطی است که توزیع و وفور گیاهان را مشخص می‌کند. فقط در چارچوب اکولوژی است که می‌توان تغییرات پوشش‌گیاهی و توزیع‌گونه‌ها را به طرز صحیحی درک کرد و این موضوع نکته‌ای اساسی را مطرح می‌کند که پوشش‌گیاهی همواره به عنوان بخش جداناپذیر اکوسیستم است. تنوع‌گونه‌ای هر رویش‌گاهی، تضمینی برای پایداری و سلامت محیط‌زیست طبیعی منطقه می‌باشد به این ترتیب با ارزیابی گونه‌های مختلف گیاهی و مناطق گسترش آنها می‌توان گام عمده‌ای برای حفاظت از تنوع‌گونه‌ای برداشت. از برازش مدل‌های توزیع فراونی یا مدل‌های پارامتریک برای بررسی وضعیت تنوع پوشش‌گیاهی و ارزیابی تنوع‌گونه‌ای استفاده می‌شود. از این بین، چهار مدل مهم که توسط بوم‌شناسان تبیین شده است، عبارتند از: مدل هندسی (</span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Geometric series</span><span style="font-size:12.0pt">)، مدل لوگ نرمال (</span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Lognormal series</span><span style="font-size:12.0pt">)، مدل لگاریتمی (</span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Logarithmic series</span><span style="font-size:12.0pt">) و مدل عصای‌شکسته (</span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Broken- Stick series</span><span style="font-size:12.0pt">) که برای تطابق با مدل توزیع فراوانی گونه‌های مورد برررسی، صورت می‌پذیرند. ارزیابی مدل‌های پارامتریک در جنگل‌های رودخانه‌ای که یکی از متنوع‌ترین و پیچیده‌ترین جوامع‌گیاهی در دنیا به حساب می‌آیند بعدی جدید را به روش‌های اکولوژیکی تنوع افزوده است.</span><span style="font-size:12.0pt"> بنابراین در این مطالعه تنوع‌گونه‌ای در جنگل‌های رودخانه‌ای مارون در شهرستان بهبهان با استفاده از، مدل‌های توزیع فراوانی اندازه‌گیری شد.</span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><strong><span style="font-size:12.0pt">مواد و روش‌ها: </span></strong><span style="font-size:12.0pt">در این تجقیق</span><strong> </strong><span style="font-size:12.0pt">از روش ترانسکت که به فواصل 100 متر قرار داشتند برای آماربرداری منطقه مورد مطالعه استفاده شد. به این ترتیب در 79 پلات درصد پوشش‌درختی، تعداد</span> <span style="font-size:12.0pt">پایه و گونه اندازه‌گیری و محاسبه شد. پلات‌های نمونه‌برداری‌شده با روش تحلیل </span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">TWINSPAN</span><span style="font-size:12.0pt">، براساس گونه‌های شاخص پده (</span><em><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Populus euphratica </span></em><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Oliv</span><span style="font-size:12.0pt">) و گز (</span><em><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">Tamarix arceuthoides</span></em><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"> Bunge</span><span style="font-size:12.0pt">) به ترتیب به دو گروه اکولوژیک 56 و 23 قطعه نمونه‌ای تقسیم‌شدند. انطباق مدل‌های پارامتریک شامل مدل هندسی،</span> <span style="font-size:12.0pt">لوگ نرمال،</span> <span style="font-size:12.0pt">مدل لگاریتمی و عصای‌شکسته</span> <span style="font-size:12.0pt">برای هر دو گروه با داده‌های وفور گونه‌ها و از طریق آزمون کای اسکویر بررسی شد.</span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="color:#0d0d0d"><strong><span style="font-size:12.0pt">یافته‌ها: </span></strong><span style="font-size:12.0pt">نتایج حاصل از آزمون کای اسکویر نشان داد که در دو گروه اکولوژیک پده و گز اختلاف معنی‌داری بین فراوانی افراد مشاهده شده برای هر گونه با فراوانی افراد مورد انتظار وجود دارد و در واقع انطباق مدل‌ها رد شدند. همچنین بین منحنی توزیع داده‌های مشاهداتی و منحنی توزیع لوگ نرمال اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. </span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><strong><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">نتیجه</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">&lrm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">گیری:</span></span></strong><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d"> مدل لوگ</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">&lrm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">نرمال بهترین برازش توزیع فراوانی برای هر دو گروه اکولوژیکی مورد مطالعه نشان داد که بیانگر جوامع ناهمگن با ثبات و دارای گونه</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">&lrm;</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#0d0d0d">های با فراوانی متوسط می‌&lrm;باشد<strong>.</strong></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d"><strong><span style="font-size:12.0pt">Background and Objectives:</span></strong><span style="font-size:12.0pt"> Plant ecology is the scientific study of the interactions between plants and environmental factors that determine their distribution and abundance. Ecology provides the necessary framework for an accurate understanding of vegetation dynamics and species distribution, emphasizing the essential role of vegetation within ecosystems. The biodiversity of any habitat plays a crucial role in the stability and health of the natural environment. The assessment of different plant species and their distributions allows important steps to be taken towards biodiversity conservation. Researchers use parametric distribution models, also known as abundance distribution models, to evaluate vegetation diversity and evaluate species diversity. The four main models developed by ecologists include the geometric series model, the lognormal series model, the logarithmic series model, and the broken-stick model, which are used to adjust the distribution of species diversity. The application of parametric models in riparian forests - one of the most diverse and complex plant communities in the world - has provided a new perspective on methods for assessing ecological diversity. Therefore, the aim of this study was to measure biodiversity in the riparian forests of Maroon River in Behbahan district using biodiversity distribution models.</span></span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d"><strong><span style="font-size:12.0pt">Materials and methods:</span></strong><span style="font-size:12.0pt"> In this study, transects were laid at 100-meter intervals across the study area to record vegetation. We surveyed 79 sample plots and recorded and analyzed the percentage of tree cover, number of individuals and species composition. The TWINSPAN analysis classified the sampled plots into two ecological groups based on the indicator species <em>Populus euphratica</em> Oliv. and <em>Tamarix arceuthoides</em> Bunge, resulting in 56 and 23 sample plots, respectively. Using the species abundance data and the chi-square test for goodness of fit, we tested the fit of the Geometric, Lognormal, Logarithmic and Broken-Stick parametric models for each ecological group.</span></span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d"><strong><span style="font-size:12.0pt">Results:</span></strong><span style="font-size:12.0pt"> The results of the chi-square test showed significant differences between the observed and expected abundance of species in both ecological groups (<em>Populus euphratica</em> and <em>Tamarix arceuthoides</em>), leading to the rejection of the parametric models. However, no significant difference was found between the distribution curve of the observed data and the lognormal distribution curve.</span></span></span></span></p> <p><strong><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">Conclusion:</span></span></span></strong><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d"> The lognormal model provided the best fit for the distribution of species abundance in both ecological groups, suggesting that these communities are heterogeneous and stable, characterized by species with moderate abundance<strong>.</strong></span></span></span></p> پده, گز, گروه اکولوژیک, مدل‎های توزیع, مدل لوگ‎نرمال Distribution models, Ecological group, Lognormal series, Populus euphratica Oliv, Tamarix arceuthoides Bunge 31 40 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-250-1&slc_lang=fa&sid=1 niloufar abbasi نیلوفر عباسی nilofar.abbasi73@gmail.com 10031947532846001505 10031947532846001505 No Khatam Alanbia University of Technology دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان reza basiri رضا بصیری basiri52@yahoo.com 10031947532846001506 10031947532846001506 Yes Khatam Alanbia University of Technology دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان mostafa moradi مصطفی مرادی moradi4@gmail.com 10031947532846001507 10031947532846001507 No Khatam Alanbia University of Technology