fa تعیین تعداد برش، تراکم کاشت و سن برداشت مناسب در کشت میان‌مدت سپیدار (Populus alba L.) (مطالعه موردی: روستای ده‌چشمه فارسان) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-left:0; margin-right:0; text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">سابقه و هدف: هدف از اجرای این تحقیق بررسی اثر تیمارهای مختلف تراکم کشت و نوبت برش بر محصولدهی صنوبر‌کاری‌های سپیدار تاج بسته (کبوده)</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000"> (</span><em><span style="color:#000000">Populus alba L</span></em><span style="color:#000000">.) </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">&nbsp;</span><span style="color:#000000">در منطقه شرق روستای ده‌چشمه از توابع شهرستان فارسان بود. </span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-left:0; margin-right:0; text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">مواد و رو&shy;ش&shy;ها: منطقه‌ی با مساحت حدود 5 هکتارتقسیم‌شده به 12 کرت کمابیش با وسعت یکسان و مسطح تقسیم شد. کرتها به دو دسته کرتهای با درختان جوان (6 تا 7 سال) و کرتهای با درختان مسن (15تا 18 سال) به طور مجزا&nbsp; و در کنار هم تقسیم شدند. این کرتها بسته به اینکه درختانشان تاکنون برش نخورده بودند (برش صفر) و یا در مرتبه برش اول و دوم بودند (برش‌های یک و دو) و آیا در کرتهای کم تراکم یا متراکم روییده‌اند تقسیم‌بندی شدند. با پلات اندازی، خصوصیات درختان و تعداد جست‌هایشان اندازه‌گیری شدند. عرض دوایر سالیانه درختان افتاده از هر پلات نیز به روش عکس‌برداری اندازه‌گیری شد. </span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-left:0; margin-right:0; text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">یافته&shy;ها: آنالیز واریانس در قالب طرح اسپیلت پلات با درنظر گرفتن سن درختان به عنوان بلوک نشان داد که</span></span><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000"> </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">&nbsp;درختان روییده در کرت‌های با برش شماره یک به طور معنی‌داری قطربرابر سینه، ارتفاع و تاج‌پوشش و حجم سرپای بیشتری نسبت به درختان بدون برش و یا دوبار برش خورده داشتند. بیشترین تعداد جست متعلق به درختان دوبار برش خورده و بیشترین نسبت ارتفاع تاج به ارتفاع درخت متعلق به درختان دوبار برش خورده و بدون برش بودند. همچنین نتایج نشان دادند که درختان سپیدار روییده در کرت‌های با تراکم کم به طورمعنی‌داری اندازه‌ها و حجم بیشتری نسبت به درختان روییده در کرتهای متراکم داشتند. آنالیز منحنی‌های افزایش متوسط سالیانه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">(</span><em><span style="color:#000000">MAI</span></em><span style="color:#000000">) </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">&nbsp;</span><span style="color:#000000">و افزایش سالیانه جاری</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000"> (</span><em><span style="color:#000000">CAI</span></em><span style="color:#000000">) </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">و محل برخورد این دو منحنی به عنوان سن بهره‌برداری بیولوژیک نشان داد که براساس عامل تراکم کشت، درختان کشت شده در کرتهای غیرمتراکم (تیمار برتر) سن دوره بهره‌برداری زیستی 1/12 سال؛ و براساس عامل شماره برش، درختان قرار گرفته در نوبت برش اول (تیمار برتر) سن دوره بهره‌برداری زیستی 0/13 سال را داشته‌اند. </span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-left:0; margin-right:0; text-align:justify"><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:#000000">نتیجه&shy;گیری: به طورکلی نتیجه‌گیری میشود که درختان سپیدار در قطب کشت صنوبر استان چهارمحال و بختیاری در تراکم‌های کمتر 100 اصله در آر و با یک بار برش برای ۵/۱۲ سال کشت و نگهداری شوند.</span></span></p> <p dir="LTR" style="margin: 0in 0in 10pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span b="" mso-bidi-font-family:="" new="" style="font-size:12.0pt;font-family:" times=""><font color="#000000">Background and Objective: the aim of this study was to investigate the effect of different cultivation densities and cutting turns on the wood yield of white poplar (</font><i><font color="#000000">Populus alba</font></i><font color="#000000"> L.) trees in eastern part of Dehcheshmeh village in Farsan county.&nbsp; </font></span></p> <p dir="LTR" style="margin: 0in 0in 10pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span b="" mso-bidi-font-family:="" new="" style="font-size:12.0pt;font-family:" times=""><font color="#000000">Materials and Methods: An area of approximately 5 hectares was divided into 12 more or less uniform and flat terraces. According to the age of the trees, the terraces were divided into two groups: the terraces with young trees (from 6 to 7 years old) and those with older trees (from 15 to 18 years old). The terraces were also labeled either they were uncut, or under the first (cut) or second turn (double-cut) of cutting; and if they were grown in thin or dense cultivation. Number of shoots and the dimensions of the trees were measured using a plot sampling approach. The width of the annual rings of fallen trees was estimated using the photogrammetry method.</font></span></p> <p dir="LTR" style="margin: 0in 0in 10pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span b="" mso-bidi-font-family:="" new="" style="font-size:12.0pt;font-family:" times=""><font color="#000000">&nbsp;Results: Considering the age of trees as block, a split-plot design indicated that the trees grown in the cut terraces were significantly larger than those in uncut or double-cut terraces in sense of DBH, height, crown height and standing volume. The highest shoot number was observed in double-cut terraces and the highest crown height values were belonged to the uncut and the double-cut terraces. As the cultivations became thinner, the volume and dimensions of the trees increased significantly. The analysis of mean (MAI) and current (CAI) annual increment curves and the point where those curves intercepted, showed that the biological age for the thinned and cut cultivations (the superior treatments) were 12.1 and 13.0 years respectively.</font></span></p> <p dir="LTR" style="margin: 0in 0in 10pt; text-align: justify; line-height: normal;"><span b="" mso-bidi-font-family:="" new="" style="font-size:12.0pt;font-family:" times=""><font color="#000000">&nbsp;Conclusion: In the center of poplar cultivation in the province of Chaharmahal-Va-Bakhtiari, it is strongly recommended to cultivate the white poplars in density of less than 100 trees per are, with a single cut, and for 12.5 years of rotation period.</font></span></p> سپیدار, تراکم کشت, نوبت برش, منحنی افزایش سالیانه متوسط , منحنی افزایش سالیانه جاری Populus alba, Cropping density, Cutting times, Average annual increase curve, Current annual growth curve 81 96 http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/browse.php?a_code=A-10-238-1&slc_lang=fa&sid=1 ahmad fadaei احمد فدایی ده چشمه a.fadaei70@gmail.com 10031947532846001535 10031947532846001535 Yes Shahrekord University دانشگاه شهرکرد ali soltani علی سلطانی ali.soltani@nres.sku.ac.ir 10031947532846001536 10031947532846001536 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد mozhgan abbasi مژگان عباسی tyb1370@gmail.com 10031947532846001537 10031947532846001537 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد