دوره 4، شماره 2 - ( 6-1404 )
سال 4 شماره 2 صفحات 87-67 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
soleymani N, abrarivajari K, pourreza M. (2025). Floristic Composition of the Understory Vegetation in Different Persian Oak (Quercus brantii Lindl.) Stands: A Case Study of the Ghlajeh Forests, Kermanshah Province. jfer. 4(2), : 6
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/article-1-147-fa.html
URL: http://yujs.yu.ac.ir/jzfr/article-1-147-fa.html
سلیمانی نیکنام، ابراری واجاری کامبیز، پوررضا مرتضی.(1404). بررسی فلور زیراشکوب تودههای مختلف بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl) (پژوهش موردی جنگلهای قلاجه استان کرمانشاه) مجله تحقیقات اکوسیستمهای جنگلی 4 (2) :87-67
دانشگاه لرستان ، kambiz.abrari2003@yahoo.com
چکیده: (13 مشاهده)
سابقه و هدف: گیاهان در زیراشکوب جنگل تعامل مستقیمی با نوع و شرایط بومشناختی تودههای جنگلی دارند و نقش بسیار مهمی در تعادل اکولوژیکی آن ایفا میکنند، شناخت و بررسی فلور زیر اشکوب تودههای جنگلی بسیار ضروری است. این پژوهش با هدف بررسی و شناخت گونههای گیاهی، شکل زیستی و کورولوژی آنها به تفکیک تودههای اصلی بلوط ایرانی در جنگل حفاظتی قلاجه در استان کرمانشاه صورت گرفت.
مواد و روشها: تودههای جنگلی بر اساس فرم رویشی (دانهزاد، شاخهزاد و دانه و شاخهزاد) تفکیک گردید. سپس به صورت تصادفی در هر کدام سه قطعه نمونه یک هکتاری برداشت و ویژگیهای ساختاری تمام درختان و جستگروهها شامل نام گونه، فرم رویشی، تعداد جستها، قطر برابر سینه، ارتفاع درختان و ارتفاع غالب جستگروهها و دو قطر عمود برهم تاج برداشت شد. جهت بررسی گیاهان زیر اشکوب در هر کدام از قطعه نمونههای اصلی تعداد ده قطعه نمونه 100 متر مربعی به صورت تصادفی انتخاب و در هر گوشه آنها چهار قطعه نمونه یک مترمربعی برداشت گردید. در هرقطعه نمونه نوع گونه گیاهی و درصد پوشش آنها، و تعداد لپهها در آنها ثبت شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که در زیراشکوب تودههای مختلف بلوط ایرانی تعداد 146 گونه از گیاهان آوندی متعلق به 35 تیره و 104 جنس رویش دارند. از این تعداد 124 گونه گیاهی متعلق به 33 تیره و 88 جنس در توده شاخهزاد، 103 گونه متعلق به 31 تیره و 83 جنس در توده شاخه و دانهزاد و تعداد 108 گونه متعلق به 33 تیره و 81 جنس در توده دانهزاد شناسایی گردید. بررسی شکلزیستی گونههای گیاهی به روش رانکایر در زیراشکوب جنگل نشان داد که در هر سه توده مورد بررسی تروفیتها غالب هستند و فانروفیت کمترین تعداد را به خود اختصاص میدهند. در همه تودهها تعداد گونههای گیاهی دولپه بیش از 75 درصد گونههای موجود در توده را تشکیل میدهند. بررسی پراکنش جغرافیایی در گونههای گیاهی به روش زهری نیز نشان میدهد در تودههای شاخهزاد، شاخه دانهزاد و دانهزاد به ترتیب 25، 71/25 و 30 درصد گونهها مربوط به ناحیه رویشی ایران تورانی، 6/30، 5/30 و 7/32 درصد در دو ناحیه، 9/20، 8/22 و 8/16 درصد در سه ناحیه و 5/22، 20 و 6/21 درصد جزو عناصر رویشی چند ناحیه از مناطق پراکنش میباشد. تعداد گونههای جهانوطنی در سه توده نیز کمتر از یک درصد گونهها را به اختصاص داد. نتایج تجزیه واریانس نیز نشان داد که بین تودههای بلوط دانهزاد، شاخهزاد و شاخهدانهزاد، بهجز در تعداد گونههای تروفیت و گونههای تکلپهای در سایر مؤلفههای مورد بررسی اختلاف معنیداری مشاهده نشد. در مقابل، تعداد گونههای تروفیت و تکلپهای در توده شاخهزاد بهطور معنیداری بیشتر از دو توده دیگر بود.
نتیجهگیری: به طور کلی نتایج نشان میدهد که تفاوت در ترکیب فلوری، ساختار اشکال زیستی و الگوی کورولوژیک زیراشکوب در تودههای مختلف بلوط منطقه حفاظتشده قلاجه، بیانگر همگنی زیستگاهی و پایداری نسبی شرایط اکولوژیک منطقه است. غلبه تروفیتها در تمامی تودهها نشاندهنده سازگاری پوشش گیاهی با شرایط اقلیمی خشک و نیمهخشک و نوسانات فصلی بوده و میتواند بهعنوان شاخصی از پاسخ اکوسیستم به تنشهای محیطی مورد توجه قرار گیرد که در توده شاخهزاد بیشتر از سایر تودهها بود.
مواد و روشها: تودههای جنگلی بر اساس فرم رویشی (دانهزاد، شاخهزاد و دانه و شاخهزاد) تفکیک گردید. سپس به صورت تصادفی در هر کدام سه قطعه نمونه یک هکتاری برداشت و ویژگیهای ساختاری تمام درختان و جستگروهها شامل نام گونه، فرم رویشی، تعداد جستها، قطر برابر سینه، ارتفاع درختان و ارتفاع غالب جستگروهها و دو قطر عمود برهم تاج برداشت شد. جهت بررسی گیاهان زیر اشکوب در هر کدام از قطعه نمونههای اصلی تعداد ده قطعه نمونه 100 متر مربعی به صورت تصادفی انتخاب و در هر گوشه آنها چهار قطعه نمونه یک مترمربعی برداشت گردید. در هرقطعه نمونه نوع گونه گیاهی و درصد پوشش آنها، و تعداد لپهها در آنها ثبت شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که در زیراشکوب تودههای مختلف بلوط ایرانی تعداد 146 گونه از گیاهان آوندی متعلق به 35 تیره و 104 جنس رویش دارند. از این تعداد 124 گونه گیاهی متعلق به 33 تیره و 88 جنس در توده شاخهزاد، 103 گونه متعلق به 31 تیره و 83 جنس در توده شاخه و دانهزاد و تعداد 108 گونه متعلق به 33 تیره و 81 جنس در توده دانهزاد شناسایی گردید. بررسی شکلزیستی گونههای گیاهی به روش رانکایر در زیراشکوب جنگل نشان داد که در هر سه توده مورد بررسی تروفیتها غالب هستند و فانروفیت کمترین تعداد را به خود اختصاص میدهند. در همه تودهها تعداد گونههای گیاهی دولپه بیش از 75 درصد گونههای موجود در توده را تشکیل میدهند. بررسی پراکنش جغرافیایی در گونههای گیاهی به روش زهری نیز نشان میدهد در تودههای شاخهزاد، شاخه دانهزاد و دانهزاد به ترتیب 25، 71/25 و 30 درصد گونهها مربوط به ناحیه رویشی ایران تورانی، 6/30، 5/30 و 7/32 درصد در دو ناحیه، 9/20، 8/22 و 8/16 درصد در سه ناحیه و 5/22، 20 و 6/21 درصد جزو عناصر رویشی چند ناحیه از مناطق پراکنش میباشد. تعداد گونههای جهانوطنی در سه توده نیز کمتر از یک درصد گونهها را به اختصاص داد. نتایج تجزیه واریانس نیز نشان داد که بین تودههای بلوط دانهزاد، شاخهزاد و شاخهدانهزاد، بهجز در تعداد گونههای تروفیت و گونههای تکلپهای در سایر مؤلفههای مورد بررسی اختلاف معنیداری مشاهده نشد. در مقابل، تعداد گونههای تروفیت و تکلپهای در توده شاخهزاد بهطور معنیداری بیشتر از دو توده دیگر بود.
نتیجهگیری: به طور کلی نتایج نشان میدهد که تفاوت در ترکیب فلوری، ساختار اشکال زیستی و الگوی کورولوژیک زیراشکوب در تودههای مختلف بلوط منطقه حفاظتشده قلاجه، بیانگر همگنی زیستگاهی و پایداری نسبی شرایط اکولوژیک منطقه است. غلبه تروفیتها در تمامی تودهها نشاندهنده سازگاری پوشش گیاهی با شرایط اقلیمی خشک و نیمهخشک و نوسانات فصلی بوده و میتواند بهعنوان شاخصی از پاسخ اکوسیستم به تنشهای محیطی مورد توجه قرار گیرد که در توده شاخهزاد بیشتر از سایر تودهها بود.
شمارهی مقاله: 6
فهرست منابع
1. Akkafi, H.R., Ejtehadi, H. & Sepehry, A. 2017. Investigation of plant functional diversity based on functional groups identification within the safe areas of the Ghamishloo National Park, Isfahan province. Environmental Sciences, 15(3): 93-108. [In Persian]
2. Akbarinia, M., Zadeh, H., Hosseini, S.M.& Ejtehadi, H. 2004. Floristic, vegetative structure and chorology of birch plant communities in Sangdeh of Sari. Pazhuhesh & Sazandegi Journal, 64: 84-96. [In Persian]
3. Akhavan, R., Khanhasani, M. & Khodakarami, Y. 2018. Spatial patterns and inter-specific competition of three oak species in the Baneh forests of western Iran. Forest and Wood Products, 71(2): 149-159. [In Persian]
4. Archibold, O.W. (1995). Ecology of world vegetation, Springer Science & Business Media, 510p.
5. Asadi, H., Kavianpour, M.S. & Tafazoli, M. 2025. Flora, Biological Form, and Geographical Distribution of Plants in the Darabkola Educational and Research Forest. Ecology of Iranian Forest, 13(1): 85-96. [In Persian]
6. Asri, Y. 2006. Ecology of vegetation cover. Payame Noor University Press, Tehran, Iran, 198p. [In Persian]
7. Assadi, M., 1988-2018. Flora of Iran. Institute of Forests and Rangelands Press, Tehran, Iran, vols: 1-184. [In Persian]
8. Cheraghi, J., Heidari, M., Omidipour, R. & Mirabbalo, M. 2019. Comparison of flora, life forms and chorology of plant species under different physiographic conditions in Shalam Mountain, Ilam. Journal of Plant Ecosystem Conservation, 6(13): 269-270. [In Persian]
9. Dehshiri, M.M., Jalilian, N. & Tahmasebi, G. 2017. Floristic study in Nova (Noor) mountain, Kermanshah province. Iranian Journal of Plant Biology, 9(3): 95-108 [In Persian]
10. Eeli, M., Panahy Mirzahasanlou, J. M., Beygmohammadi, M. (2025). Preliminary study of the flora of the Ghosheh Cheshmeh forest area (Galikesh County, Golestan Province). Journal of Plant Ecosystem Conservation, 13(26), 70-87. [In Persian]
11. Ellenberg, H.& Müller-Dombois, D. 1967. A key to Raunkiaer plant life forms with revised subdivisions Berichte des Geobotanisches Institut ETH Stiftung Rübel, Zürich, 37: 56-73.
12. Esmailzadeh, O. & Hosseini, S.M. 2007. The relationship between plants ecological groups and plant biodiversity indices in Afratakhteh Yew (Taxus baccata L.) reserved area. Journal of Environmental Studies, 33(43): 21-30 [In Persian]
13. Germany, M.S., Bruelheide, H. & Erfmeier, A. 2017. Limited tree richness effects on herb layer composition, richness and productivity in experimental forest stands. Journal of Plant Ecology, 10(1): 190-200.
14. Ghahreman, A. (1977-1998). Colorful flora of Iran. Research Institute of Forests & Rangelands press, Tehran, Vols: 1-24. [In Persian]
15. Gorji Bahri, Y. (2000). Classification and Typological Assessment of Forest Management Planning in the Vaz Research Forest. Ph.D. Dissertation, University of Tehran, Tehran, Iran, 138p.
16. Gurgin, K.M., Karami, P. & Marofii, H. 2014. Introduction to the flora, life forms and chorology of Saral of Kurdistan (Case study sub catchment Farhadabad). [In Persian]
17. Gutierrez Flores, I.R. & Becerra Osses, P.I. 2017. The effect of native forest replacement by Pinus radiata plantations on riparian plant communities in Chile. Plant Ecology & Diversity, 10(1): 65-75.
18. Hamzeh'ee, B., Khanhasani, M.S., Khodakarami, Y. & Peykani, M.N. 2008. Floristic and phytosociological study of Chaharzebar forests in Kermanshah. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 16(2): 211-229. [In Persian]
19. Jalilian, N., Sheikhi, A. & Dehshiri, M.M. 2014. Floristic study of the Kooh-e Bahar Ab region in the Zagros Mountains (border region of Kermanshah and Ilam provinces), Iran. Journal of Taxonomy and Biosystematics, 6(18): 65-76. [In Persian]
20. Kent, M. 2012. Vegetation description and data analysis: a practical approach. John Wiley & Sons.
21. Lavorel, S. & Garnier, E. 2002. Predicting changes in community composition and ecosystem functioning from plant traits: revisiting the Holy Grail. Functional Ecology 16: 545-556.
22. Mohsennezhad, F. (2018). Florestic, vegetation form and chorotypes study of Gunbruf Region, Sahand Mountains and Tabriz. Journal of Plant Research (Iranian Journal of Biology), 31(2): 396-414. [In Persian]
23. Morais, J.M. & Cianciaruso, M.V. 2014. Plant functional groups: scientometric analysis focused on removal experiments Plant functional groups: scientometric analysis focused on removal experiments. Acta Botanica Brasilica, 28(4): 502-511.
24. Mozaffarian, V. 2008. Flora of Ilam. Tehran Farhang Moaser press, Tehran, Iran, 936p. [In Persian]
25. Motamedi, S. & Khorasani Nejad, S. 2017. Flora of the Badr and Parishan Protected Area, Qorveh County, Kurdistan Province. Plant Ecosystem Conservation Journal, 5(11): 1-15. [In Persian]
26. Nemati Paykani, M.N., Ejtehadi, H., Asri, Y. & Esmailzadeh, O. 2021. A floristic study of vascular plants in the Qalajeh Protected Area in Kermanshah Province. Taxonomy and Biosystematics, 13(3): 59-92 [In Persian]
27. Noedoost, F. & Farzam, M. 2022. Flora, life form and chorology of plants in highlands of south Mashhad. Taxonomy and Biosystematics, 14(50): 115-148. [In Persian]
28. Navarro, T., Alados, C.L. & Cabezudo, B. 2006. Changes in plant functional types in Response to goat and sheep grazing in two semi-arid shrublands of SE Spain. Journal of Arid Environments, 64: 298-322.
29. Rafiei, F., Jangjou, M. & Ejtehadi, H. 2013. Plant Functional Types (PFTs) as an indicator for evaluating secondary succession in a semi-arid rangeland after fire disturbance. Applied Ecology Journal, 8: 17-27. [In Persian]
30. Raunkiaer, C. 1934. The life forms of plant and statistical plant geography. Clarendon Press Inc., Oxford, 328p.
31. Razavi, S. 2008. Life form and geographical distribution of the flora of Kouhmian region (Azadshahr, Golestan Province, Iran). Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 15(3): 98-108. [In Persian]
32. Rechinger, K.H. (1963-2005). Flora Iranica (ed.). Akademische Druk-u verlagsanstalt, Graz, vols: 1-176.
33. Smadi, B., Rezaei, A. & Valizadeh, M. 2004. Statistical Designs in Agricultural Research. Tehran University Press, Tehran, Iran, 764 p. [In Persian]
34. Shakeri, Z., Mohammadi-Samani, K., Maarofi, H., Khoonsiavashan, S. & Sharifi, K. 2021. Species diversity, life form, and chorotypes of plant species in sacred groves and surrounding silvopastoral woodlands of Northern Zagros, Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 29(2): 113-101. [In Persian]
35. Sadeghirad, A., Nasrollahi, M., Azarnivand, H. & Tavili, A. 2014. Evaluation of vegetation cover and floristic composition in Simani watershed of Kermanshah province. Journal of Plant Ecosystem Conservation, 2(4): 17-30. [In Persian]
36. Soleimanpour, S.M., Hatami, A. & Ghahari, G.R. 2021. Introduction of the flora, life form and Chorology of plants in Bardkal watershed of Shiraz. Journal of Plant Research (Iranian Journal of Biology), 34(4): 955-966. [In Persian]
37. Soleymani, N., Vajari, K.A. & Pourreza, M. 2026. Assessment of plant species diversity understory of forest in high, coppice, and coppice-with-standards stands in the Zagros forests (case study of Qalajeh forest, Kermanshah province, Iran). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 33(4). [In Persian]
38. Tabad, M.A., Jalilian, N. & Maroofi, H. 2016. Study of flora, life form and chorology of plant Species in Zarivar Region of Marivan, Kurdistan. Taxonomy and Biosystematics, 8(29): 69-102. [In Persian]
39. Taghipour, S., Hassanzadeh, M., Hosseini Sarghein, S. 2011. Introduction of flora, life form and geographical distribution of the Ala and Rudzard regions in Khuzestan Province. Journal of Taxonomy and Biosystematics, 3(9): 15-30. [In Persian]
40. Zohary M. 1973. Geobotanical Foundations of the Middle East. Fischer Verlag, Stuttgart-Amsterdam, 765p.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
