fa بررسی الگوی مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در تولید نیشکر در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">به</span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">‌منظور ارزیابی شاخص‌های مصرف انرژی و میزان انتشار گاز دی‌اکسیدکربن در فرآیند تولید نیشکر، هفت واحد کشت و صنعت نیشکر در استان خوزستان مورد مطالعه قرار گرفت. اطلاعات مربوط به نهاده‌های مصرفی و عملکرد محصول از مزارع منتخب جمع‌آوری و با استفاده از شاخص‌های متداول تحلیل انرژی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقدار کل انرژی مصرفی در تولید نیشکر برابر با 123000 مگاژول در هکتار می‌باشد. در میان نهاده‌های مصرفی، کود نیتروژن با سهمی معادل 26 درصد از کل انرژی ورودی، بیشترین میزان مصرف انرژی را به خود اختصاص داد. پس از آن، آب آبیاری، الکتریسیته، سوخت دیزل و قلمه نی به‌ترتیب به‌عنوان نهاده‌های پرمصرف انرژی شناسایی شدند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، شاخص‌های کارایی مصرف انرژی، بهره‌وری انرژی، انرژی ویژه و انرژی خالص در تولید نیشکر استان خوزستان به ‌ترتیب 0.76</span></span><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">&nbsp;، </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">kg/MJ</span></span><span b="" mitra="" style="font-family:"> 0.63</span> <span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">، </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">MJ/kg</span></span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">1.57&nbsp;</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">و</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">MJ/ha </span></span><span b="" mitra="" style="font-family:">&nbsp;29143.16- </span></span></span></span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">محاسبه گردید. </span></span><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">همچنین مقدار دی اکسید کربن معادل منتشر شده در کشت نیشکر 4081.65 کیلوگرم در هکتار برآورد گردید. </span></span></span></span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج نشان می&shy;دهد که سهم بالای انرژی‌های تجدیدناپذیر در ساختار مصرف انرژی این محصول، چالش‌های جدی از منظر پایداری کشاورزی و آلودگی‌های زیست‌محیطی ایجاد می‌کند. بنابراین، اتخاذ راهبردهای مدیریتی با هدف کاهش مصرف انرژی‌های تجدیدناپذیر، بهبود بهره‌وری نهاده‌ها و حرکت به‌سوی استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر، امری ضروری در جهت دستیابی به تولید پایدار نیشکر در منطقه مورد مطالعه می‌باشد</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:200%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span cambria="" style="font-family:">This study evaluates the indices of energy consumption and carbon dioxide (CO₂) emissions in sugarcane production systems of seven agro-industrial units in Khuzestan Province, Iran. For this purpose, data on agricultural input consumption and sugarcane yield were collected from selected farms and analyzed using conventional energy analysis methods. The results showed that the total input energy consumption was 123,000 MJ ha⁻&sup1;. Among the energy inputs, nitrogen fertilizer represented the highest share of input energy consumption (26% of total energy input), followed by irrigation water, electricity, diesel fuel, and sugarcane seed cuttings. Energy use efficiency, energy productivity, specific energy, and net energy in sugarcane production were calculated as 0.76, 0.63 kg MJ⁻&sup1;, 1.57 MJ kg⁻&sup1;, and &minus;29,143.16 MJ ha⁻&sup1;, respectively. In addition, the total greenhouse gas emission was estimated to be 4,081.65 kg CO₂ eq ha⁻&sup1;. The results indicate that the high contribution of non-renewable energy sources in the energy input of sugarcane production presents serious challenges in terms of agricultural sustainability and environmental pollution. Therefore, the adoption of appropriate management strategies aimed at reducing non-renewable energy consumption, improving input use efficiency, and promoting the use of renewable energy sources is essential for enhancing agricultural sustainability and mitigating environmental impacts in sugarcane production systems</span>.</span></span></span><br> &nbsp; انرژی تجدید پذیر, , دی اکسید کربن, کارآیی مصرف انرژی, کشاورزی پایدار CO2 emission, Energy efficiency, Renewable energy, Sustainable agriculture 39 45 http://yujs.yu.ac.ir/jste/browse.php?a_code=A-10-285-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Khoshroo علیرضا خوشرو khoshroo@yu.ac.ir 1003194753284600675 1003194753284600675 Yes Yasouj University دانشگاه یاسوج