دکتر علیرضا خوشرو،
دوره 4، شماره 2 - ( پاییز و زمستان 1402 )
چکیده
به منظور ارزیابی شاخصهای مصرف انرژی و میزان انتشار گاز دیاکسیدکربن در فرآیند تولید نیشکر، هفت واحد کشت و صنعت نیشکر در استان خوزستان مورد مطالعه قرار گرفت. اطلاعات مربوط به نهادههای مصرفی و عملکرد محصول از مزارع منتخب جمعآوری و با استفاده از شاخصهای متداول تحلیل انرژی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقدار کل انرژی مصرفی در تولید نیشکر برابر با 123000 مگاژول در هکتار میباشد. در میان نهادههای مصرفی، کود نیتروژن با سهمی معادل 26 درصد از کل انرژی ورودی، بیشترین میزان مصرف انرژی را به خود اختصاص داد. پس از آن، آب آبیاری، الکتریسیته، سوخت دیزل و قلمه نی بهترتیب بهعنوان نهادههای پرمصرف انرژی شناسایی شدند. بر اساس نتایج بهدستآمده، شاخصهای کارایی مصرف انرژی، بهرهوری انرژی، انرژی ویژه و انرژی خالص در تولید نیشکر استان خوزستان به ترتیب 0.76 ، kg/MJ 0.63 ، MJ/kg 1.57 وMJ/ha 29143.16- محاسبه گردید. همچنین مقدار دی اکسید کربن معادل منتشر شده در کشت نیشکر 4081.65 کیلوگرم در هکتار برآورد گردید. نتایج نشان میدهد که سهم بالای انرژیهای تجدیدناپذیر در ساختار مصرف انرژی این محصول، چالشهای جدی از منظر پایداری کشاورزی و آلودگیهای زیستمحیطی ایجاد میکند. بنابراین، اتخاذ راهبردهای مدیریتی با هدف کاهش مصرف انرژیهای تجدیدناپذیر، بهبود بهرهوری نهادهها و حرکت بهسوی استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر، امری ضروری در جهت دستیابی به تولید پایدار نیشکر در منطقه مورد مطالعه میباشد.
