fa کاهش اثرات نامطلوب تنش شوری بر جوانه‌زنی گندم (Triticum aestivum) رقم سائین توسط پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان سایر موضوعات General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هدف: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">این پژوهش با هدف بررسی کاهش اثرات نامطلوب تنش شوری بر جوانه‌زنی و صفات مرتبط با آن در گندم&nbsp;&nbsp; توسط پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">اجرا گردید. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش پژوهش: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1404 انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح شوری (صفر، 50، 100 و 150 میلی‌مولار کلریدسدیم) و چهار سطح نانو ذرات کیتوزان</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">( 0، 1/0، 2/0 و 5/0 درصد وزنی- حجمی محلول در اسید استیک یک درصد) بود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">درصد جوانه‌زنی و وزن تر ساقه‌چه در سطح شوری 150 میلی‌مولار نسبت به شاهد (بدون شوری) کاهش یافت، اما پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان 5/0 درصد، درصد جوانه‌زنی و وزن تر ساقه‌چه را در همان سطح از شوری به ترتیب در حدود 20 و 50 درصد نسبت به عدم کاربرد کیتوزان بهبود بخشید.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">وزن تر ریشه‌چه، وزن خشک ریشه‌چه، وزن خشک ساقه‌چه، شاخص طولی بنیه گیاهچه و شاخص وزنی بنیه گیاهچه در تیمار با نانوذرات کیتوزان 5/0</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">درصد</span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">و بدون شوری نسبت به هیدروپرایمینگ و شوری 150 میلی‌مولار به‌ترتیب 77، 72، 83، 76 و 89 درصد افزایش نشان دادند. با افزایش شوری میزان پرولین افزایش یافت، ولی کاربرد نانوذرات کیتوزان با غلظت 5/0 درصد این صفت را 32 درصد نسبت به هیدروپرایمینگ افزایش داد.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> میزان پروتئین در شوری صفر میلی‌مولار و پرایمینگ با </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نانوذرات </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">کیتوزان </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">5/0</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">درصد نسبت به </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">هیدروپرایمینگ و شوری 150 میلی‌مولار</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> 76 درصد افزایش نشان داد. همچنین، میزان قندهای محلول در تیمار با </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نانوذرات </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">کیتوزان 5/0 درصد و شوری 150 میلی‌مولار نسبت به</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> هیدروپرایمینگ</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">و بدون شوری در حدود 84 درصد افزایش نشان داد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه‌گیری: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از نانوکیتوزان 5/0 درصد موجب تقویت </span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">شاخص‌های </span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جوانه‌زنی و بیوشیمیایی بذرهای گندم تحت تنش شوری می‌شود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">جنبه‌های نوآوری</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span></span></div> <ul> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">پرایمینگ بذر گندم رقم سائین با استفاده از نانوکیتوزان 5/0 درصد سبب بهبود برخی شاخص‌های جوانه</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">‌</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">زنی بذر تحت شرایط شوری گردید.</span></span></span></span></span></span></li> <li dir="RTL" style="margin-right: 24px; text-align: justify;"><span b="" mitra="" style="font-family:">پرایمینگ بذر گندم رقم سائین با نانوکیتوزان 5/0 درصد، پرولین، پروتئین و </span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12pt;"><span b="" mitra="" style="font-family:">میزان قندهای محلول</span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12pt;"><span b="" mitra="" style="font-family:">گیاهچه را افزایش داد.</span></span></li> </ul> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Objective</span></b><span style="font-size:9.0pt">: This study aimed to investigate the reduction of adverse effects of salinity stress on germination and related traits of wheat (<i>Triticum aestivum</i> cv. Sain) through seed priming with chitosan nanoparticles.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Method</span></b><span style="font-size:9.0pt">: The experiment was conducted as a factorial arrangement based on a completely randomized design with three replications at the University of Mohaghegh Ardabili in 2025. Treatments included four salinity levels (0, 50, 100, and 150 mM NaCl) and four levels of chitosan nanoparticles (0, 0.1, 0.2, and 0.5% weight/volume dissolved in 1% acetic acid).</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Results</span></b><span style="font-size:9.0pt">: Germination percentage (GP) and plumule fresh weight (PFW) decreased at 150 mM salinity compared to the control (without salinity), but seed priming with 0.5% chitosan nanoparticles improved GP and PFW at the same salinity level by about 20% and 50%, respectively, compared to no chitosan application. Radicle fresh weight (RFW), radicle dry weight (RDW), plumule dry weight (PDW), seedling length vigor index (SLVI), and seedling weight vigor index (SWVI) in the 0.5% chitosan nanoparticle treatment without salinity increased by 77, 72, 83, 76, and 89%, respectively, compared to hydropriming under 150 mM salinity. With increasing salinity, proline content increased, but the application of 0.5% chitosan nanoparticles increased this trait by 32% compared to hydropriming. Protein content under no salinity and priming with 0.5% chitosan nanoparticles increased by about 76% compared to hydropriming under 150 mM salinity. Also, soluble sugar content in the treatment with 0.5% chitosan nanoparticles under 150 mM salinity increased by about 84% compared to hydropriming without salinity.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:9.0pt">Conclusions</span></b><span style="font-size:9.0pt">: The results showed that the use of 0.5% chitosan nanoparticles improved germination indices and biochemical traits of wheat seeds under salinity stress.</span></span></span><br> <br> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="color:#000099">Highlights</span></b></span></span> <ul> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Seed priming with 0.5% chitosan nanoparticles improved some germination indices of wheat (cv. Sain) seeds under salinity stress.</span></span></span></span></span></span></span></li> <li style="margin-bottom:13px; margin-left:8px; text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Seed priming with 0.5% chitosan nanoparticles increased proline, protein, and soluble sugar contents in wheat (cv. Sain) seedlings.</span></span></span></span></span></span></span></li> </ul> </div> پروتئین, پرولین, شاخص‌های جوانه‌زنی, قندهای محلول, کلریدسدیم Germination Indicators, Proline, Protein, Sodium Chloride, Soluble Sugars 69 91 http://yujs.yu.ac.ir/jisr/browse.php?a_code=A-10-561-14&slc_lang=fa&sid=1 Haniyeh Saadat هانیه سعادت t.saadat@uma.ac.ir 1466184272 100319475328460013238 Yes Department of Agronomy, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mohammad Sedghi محمد صدقی m_sedghi@uma.ac.ir 100319475328460013239 100319475328460013239 No Department of Agronomy, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی